Кіріспе

Фиппс консерваториясы мен ботаникалық бақшасы – АҚШ-тың Пенсильвания штатындағы Питтсбург қаласында орналасқан ботаникалық бақша. Бұл Питтсбург қаласының тарихи ескерткіші және Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген. Бақша 1893 жылы болат және жылжымайтын мүлік магнаты Генри Фиппс-младший Питтсбург қаласына сыйлық ретінде табыс еткен. Оның мақсаты – Питтсбург халқын формальды бақтармен (Римдік, ағылшын және т.б.) білім беру және көңіл көтеру, сондай-ақ экзотикалық өсімдіктердің алуан түрлерін (пальмалар, суккуленттер, бонсай, орхидеялар және т.б.) көрсету. Қазіргі таңдағы ғимараттардың ішінде он төрт бөлмелі консерваторияның өзінде де, оған жалғасқан аумақта да әсем бақтар бар. Басты флоралық көрмелерінен өзге, Лорд пен Бернхам консерваториясының әсем шыны және металл конструкциялары викториандық стильдегі жылыжай сәулетінің көрнекті мысалы болып табылады. Фиппс – әлемдегі ең "экологиялық таза" мекемелердің бірі. Оның жылыжай өндірісі платина сертификатын алған, бұл сертификатты алған алғашқы және жалғыз жылыжай. Сонымен қатар, тұрақты ландшафттар орталығы мүмкіндігінше экологиялық тұрақты болу үшін жобаланған және LEED Platinum сертификатына ие, сонымен қатар өзінің барлық энергиясын өндіреді.

Тарих

Фиппс консерваториясы 1893 жылы Генри Фиппс-младшийдің Питтсбург қаласына сыйлаған сыйы ретінде құрылды. Консерваторияны лорд және Бернхэм 100 000 долларлық еңбекақымен жобалады. Ол кезде тоғыз бөлмеден тұратын әйнек үй 1893 жылдың тамызында, құрылыс басталғаннан кейін бір жыл өткен соң аяқталды. 1893 жылдың 7 желтоқсанында Чикагодағы Дүниежүзілік Колумбия көрмесінен әкелінген көптеген өсімдіктерді көрсеткен Фиппс консерваториясы жұртшылыққа ашылды. 1910 жылдан кейін алғашқы су бақшасы салынды. 1939 жылы екінші бассейн орнатылды. 1970 жылы консерватория Питтсбург тарихы және ескерткіштер қорымен тарихи ескерткіш деп жарияланды. 2003 жылдың қазан айында Фиппс кеңейту жобасын жариялады. Бірінші кезең – жасыл технологиялық Қабылдау орталығы, нео-викториандық күмбезбен жабдықталған, IKM Incorporated компаниясымен жобаланып, 2005 жылы аяқталды. Өндірістік жылыжайлар мен тропикалық орман консерваториясы 2006 жылы аяқталды. Тропикалық орман консерваториясы әр үш жыл сайын Таиланд елінен бастап жаңа тақырыптарға арналады. "Зерттеу орманы станциясы" және "Емші үйі" (зейінкерлерді түрлі мәдени тақырыптармен таныстыру үшін арналған) екі шарлауық, бірнеше көпірлер, өзен және бамбук, орхидеялар мен франгипаниден бастап Таиланд халқы үшін экономикалық, мәдени және бау-бақшалық құндылығы бар өсімдіктерге дейін көптеген өсімдіктерді қамтиды. Екінші тақырып – "Амазонканың бастауы" 2009 жылдың басында ашылды. 2007 жылы Фиппс әйнек суретшісі Дейл Чихулимен және оның Такома қаласындағы әйнек үрлеушілер тобымен серіктестік құрды. Олар қолмен жасалған әйнек пен тірі өсімдіктердің үйлесімін жасау үшін бірлесіп жұмыс істеді. Көрме 2009 жылдың ақпанында жабылғаннан кейін консерватория төрт маңызды туындыны сақтап қалды (Қабылдау орталығының люстрасы, Шөл бөлмесіндегі алтын жұлдыз, Тропикалық жемістер мен дәмдеуіштер бөлмесіндегі қызғылт алтын түсті Фиори және Палм-корттағы қола, абрикос және шартрез Икебана) және тұрақты коллекциясы үшін 26 кішкентай туындыны сатып алды, оның ішінде алты түрлі-түсті Маккия (толқынды, қабыршақты ыдыстар), он үш янтарь Каттайл және жеті бояу щеткалары бар, олардың барлығы Палм-кортта орнатылған. Чихулидің жалпы коллекциясы 1,2 миллион долларға бағаланады. 2009 жылы Фиппс тағы бір әйнек суретшісі Ханс Годо Фрабельмен серіктестік құрып, "Бақтар мен әйнек" атты тағы бір керемет көрмені жасады. Чихулидің туындыларынан айырмашылығы, Фрабельдің жұмысы көбірек реалистік, бірақ кейде де өзіне тартымды. Бұл көрменің ерекшелігі – Лонгфеллоу, күрделі әйнек орхидеялары мен лотос өсімдіктері және түрлі клоундар (әйнек ойын карталарында немесе түрлі-түсті әйнек шарларында теңдестірілген). Бұл серіктестік 2010 жылдың қаңтарына дейін көрсетілді.

Пальмалық сорт

Пальмалық алаң – консерваторияның басты кіреберісі арқылы кіргеннен кейін келушілердің ең бірінші көретін бөлмесі. Виктория стилінде безендірілген бөлмеде пальма ағаштарының көптеген түрлері өседі. Бөлмеде консерватория ашылғанда орнатылған түпнұсқа тақташа және Дейл Чихулидің көптеген әйнек инсталляциялары бар. Пальма ағаштарына орын беру үшін Пальмалық алаңның жоғары әйнек шатыры бар. Пальмалық алаңдағы бастапқы ағаш және қыздырылған әйнек 2008 жылы шұғыл нығайту қажеттілігіне жеткенше нашарлап кеткен. Жаңарту жұмыстары 1992 жылы басталды, оның ішінде жоғарғы ағаш және әйнек жақтаулары алюминиймен және қауіпсіз әйнекпен алмастырылды, сондай-ақ тік ағаш және әйнек элементтері жаңа алюминий профильдермен және бастапқы талаптарға сәйкес қауіпсіз әйнекпен алмастырылды.

Серпентин бөлмесі

Серпентин бөлмесі Палм-корттың батысында орналасқан, оны Ферн бөлмесімен қосып тұрады. Бөлмедегі көрмелер маусымға қарай, түрлі шаралар мен арнайы көрмелерге сәйкес өзгеріп отырады. Бөлме өзінің қисық кірпіш қабырғалы жолы үшін осылай аталған. Жолдың екі жағына өсімдіктер қатарлап отырғызылған, сондай-ақ жоғары, төбеден де ілінген. Бұл бөлме бастапқыда Шекара бақшасы деп аталған, ол 1978 жылдан бастап 18 айға созылған толыққанды жөндеу жұмыстары барысында қазіргі Серпентин бөлмесі ретінде қайта жаңартылды.

Қалқа бөлмесі

Ферна бөлмесі батыс қанатта, Серпентин бөлмесі, Орхидея бөлмесі және Пеш бөлмесінің қиылысында орналасқан. Бөлмеде көптеген папоротниктер, сондай-ақ цикадалар және папоротниктердің көбінесе өсетін басқа да төменгі қабаттағы өсімдіктер бар. Бөлмедегі басым түрлер триас кезеңінен келген, сол кезде папоротниктер мен цикадалар кең таралған, ал гүлді өсімдіктер мыңдаған жылдар өткен соң ғана пайда болды. Кейбір түрлері: Мунк цикадасы, Шығыс Кап цикадасы, Зулуланд цикадасы, королева сагосы, мүйізді папоротник, Австралиялық ағаш папоротнигі, Тасманиялық ағаш папоротнигі, тілше папоротнигі, аю алақаны папоротнигі және қоян аяғы папоротнигі.

Орхидея бөлмесі

Орхидея бөлмесі батыс қанаттың солтүстік бөлігінде орналасқан. Бөлмеде көптеген орхидеялар бар, оның ішінде миниатюралық орхидеялар және Батыс Пенсильвания Орхидеялар Қоғамымен бірлесіп құрылған Барбара Тишерманның папиофельді орхидеялар жинағы да бар. Консерваторияның қамқоршысы және демеушісі болған, "Саррис кондитерлік фабрикасының" негізін қалаушы Фрэнк Саррис атымен аталған ерекше "Фаленопсис" орхидеясы да көрсетілімде. Бөлме 1931 жылы Армстронг Корк компаниясының иесі Чарльз Д. Армстронгтан 800 сирек орхидея сыйға алынуымен құрылды. Ол кезде орхидеялардың құны 50 мың долларға бағаланған.

Пеш бөлмесі

Пеш бөлмесі батыс қанаттың оңтүстік жағында орналасқан. Бөлмедегі өсімдіктер терең тропикалық аймақтарды көрсетеді, бөлме күндіз және түні бойы белгілі бір температурада ұсталады.

Оңтүстік консерваториясы

Оңтүстік консерваториясы Палм-корттың оңтүстігінде орналасқан. Бөлмеде маусымдық гүл көрмелері өткізіледі. 1999 жылдан бері күз және қыс айларында бөлме "Бақ теміржолы" көрмесіне айналады, онда миниатюралық пойыздар түрлі шағын өсімдіктердің арасымен өтеді. Алғашқыда Экономикалық бөлме деп аталған Оңтүстік консерваториясы 1896-1897 жылдары Генри Фиппс сыйлаған. Кейіннен 1930 жылдары жаңартылды, сол кезде бөлме Галерея және тропикалық жемістер мен дәмдеуіштер бөлмелерін бөлу үшін бөлінді.

Тропиктік жемістер мен дәмдеуіштер бөлмесі

Тропикалық жемістер мен дәмдеуіштер бөлмесі Оңтүстік консерваторияның батысында орналасқан. Бөлмеде тропикалық және субтропикалық жемістер, жаңғақтар мен дәмдеуіштер, мысалы цитрус жемістері, банандар, бұрыш, папайя, корица және кофе бар. Бөлменің ортасындағы мәрмәр бассейнде Дэйл Чихулидің күлгін және келескөк түсті шыны мүсіні орналасқан.

Галерея бөлмесі

Галерея бөлмесі Оңтүстік консерваторияның шығысында орналасқан. Бөлмеде балаларға арналған оқу-әдістемелік көрмелер бар, мысалы, ойын фермерлік базары, онда балалар ойнап, денсаулыққа пайдалы тағамдар туралы білім ала алады. 1950-1960 жылдары бұл бөлме "Заманауи бөлме" деп аталып, қазіргі заманғы бөлме және бақша көріністерін ұсынды.

Суға батып қалған бақ

Суға батқан бақ Палм-корттың шығысында орналасқан, оны Виктория бөлмесімен қосып тұрады. Бөлмеде фонтандар, аспалы себеттер және төменге батып жатқан гүлзарлар бар. Бөлмедегі өсімдіктер жыл мезгіліне қарай өзгеріп тұрады. Бұл бөлме ондаған жылдар бойы бірнеше рет өзгерген. Ол әр кезде Cascade Garden деп аталып, заманауи сарқырамасымен көзге түскен; Charleston Garden деп аталып, Оңтүстік штатының үйінің фасады бар, өткен дәуірге тән көрмесімен танымал болған; және соңғы кезде жапон стиліндегі бақ ретінде белгілі болды.

Шөл бөлме

Шөл бөлмесі Суға батқан бақтың оңтүстігінде орналасқан. Бұл бөлмеде шөлді климатта өсетін өсімдіктер, мысалы кактустар және басқа да суккуленттер бар. Дэйл Чихулидің "Desert Gold Star" аталған әйнек люстрасы да бөлмеде кездеседі. Бұл бөлмеде Джошуа ағашы, сагуаро, пало-верде, отты бочкалар, Кейп алоэ, тасбақа қабығы, бушмен уытты түймешігі, африкалық ағаш жүзімі, күн шығысы текила агавасы және қырқу щеткасы сияқты түрлер өседі. Алғаш ашылғанда, қонақтар тек террасадан көрнекі бақты тамашалай алатын. 1930 жылдардың соңында бөлме жаңартылып, келушілер одан өте алатындай етілді.

Виктория бөлмесі

Виктория бөлмесі шығыс қанатта орналасқан, ол Бродер бөлмесін, Шығыс бөлмесін және Суға батқан бақшаны байланыстырады. Бөлмеде өзара әрекеттесетін фонтаны бар үлкен орталық көл орналасқан.

Брокерлік бөлме

Бродри бөлмесі, сондай-ақ Parterre de Broderie деп аталады, бұл "тігістелген гүлзар" деп аударылады, және ол шығыс қанаттың оңтүстік бөлігінде орналасқан. Бақ Людовик XIV тұсындағы француз шатоларының формальды бақтарының үлгісімен жасалған және тойлау рәсімдері мен фотосессиялар үшін танымал орын. Бөлме 1939 жылы ашылды және бастапқыда "Клостер бағы" деп аталды. 1966 жылы бөлме қазіргі Бродри бөлмесі ретінде қайта жобаланды.

Шығыс бөлмесі

Шығыс бөлме шығыс қанаттың солтүстік жағында орналасқан. Бөлмеде ағыстар мен сарқырамалар бар. Көрмелер маусым сайын ауысып тұрады.

Үй төбесіндегі жеуге болатын бақ

Шатырдағы жеуге жарамды бақ Шөл бөлмесі мен Тропикалық орман консерваториясының арасында орналасқан. Онда бірнеше жеуге болатын көкөністер мен жемістер өседі. Ашық ауадағы демонстрациялық алаң Қабылдау орталығының кафетериі үшін таза өнімдер шығарады және балалар лагерьлері мен жастар бағдарламалары үшін тәжірибелік оқу орны қызметін атқарады.

Жапондық аула бақшасы

Жапондық аула бағы Шөл бөлмесі мен Галерея бөлмесінің арасында орналасқан. Онда жапон бағы және бірнеше бонсай өсімдіктері бар. Бақ 1991 жылы құрылып, Хоичи Курису жобалаған.

Балалар үшін жаңалықтарды ашу бақшасы

Балалардың табиғатты зерттеу бағы пеш бөлмесі мен тропикалық дәмдеуіштер бөлмесінің арасында орналасқан. Бақта құстарды, көбелектерді және араларды тартуға арналған аймақтар бар. Сондай-ақ, онда батпақты бақша, сезімталдық бақшасы және балаларды ойын-сауықпен қамтамасыз етуге және білім беруге арналған түрлі сыртқы кеңістіктер де бар.

Сыртқы бақ

Ашық бақ негізгі ғимарат кешенінің солтүстік-батысында орналасқан. Бақта көптеген кішігірім бақтар мен өсімдіктер жинақтары бар, оның ішінде дәмді шөптер бағы, дәрілік өсімдіктер бағы, көп жылдық өсімдіктер, папоротниктер және кірпікшелер бар. Алғашқы ландшафт 1935 жылы Works Progress Administration құрылысымен салынған және бүгінге дейін сақталған. Бұл бақ бастапқыда Көпжылдық бақша деп аталған, ол 1986 жылы Ашық баққа айналдырылды.

Ботаника залы

Ботаника залы Пантер-Холоу көпірінің қарсы бетінде орналасқан, ішінде жолдар, иістік ойындар мен су таратқыштары бар шағын бақшасы бар. Ботаника залы 1901 жылы Генри Фиппс қаржыландыруымен, жергілікті мұғалімдердің шыны үйге саяхаттарын дамыту мақсатында салынған. 1990 жылдардың соңында жаңартылып, қазір де көптеген білім беру бағдарламалары мен шаралар өткізілетін орын ретінде қызмет етеді.

Сулы бақ

Сулы бақ консерваторияның шығыс жағында, Виктория залынан тыс орналасқан. Жаз айларында екі бассейн тропикалық су өсімдіктерімен және су бетінде қалқып жүзетін флорамен толады. Бассейндердің бірінде теңіздің римдік құдайы Нептунның мүсіні орналасқан, ол 1893 жылы консерватория ашылғаннан кейін көп ұзамай Фипске сыйға тартылған. Солтүстік бассейн 1910-1915 жылдар аралығында, ал оңтүстік бассейн 1939 жылы салынған. 2012 жылдың желтоқсанында ашылған бұл ғимарат өзінің барлық энергиясын өндіреді, сондай-ақ аумақта жиналған судың барлығын тазалап, қайта пайдаланады. Ғимаратта ақпараттық тақталар, интерактивті терминал және көркем көрмелер бар. Сондай-ақ, ғимаратта балаларға арналған оқу сыныбы да қарастырылған. CSL LEED Platinum сертификатын алды, сонымен қатар таза нөлдік энергияны қамтамасыз ету үшін «Тірі ғимарат» талаптарын орындады. Бұған қоса, CSL ландшафтты жобалар үшін Тұрақты SITES бастамасының Төрт Жұлдызды сертификатын алған әлемдегі бірінші және жалғыз ғимарат. Осы құрметтер мен сертификаттар CSL-ді әлемдегі ең «жасыл» ғимараттардың біріне айналдырады.