Кіріспе
Калькутта Крикет және Футбол Клубы (әдетте CC&FC немесе CCFC деп танылады) – Батыс Бенгалияның Калькутта қаласында орналасқан үндістандық кәсіби көп түрлі спорт клубы. 1792 жылы крикет мекемесі ретінде құрылған, ал 1965 жылы Калькутта Футбол Клубымен (Азиядағы ең көне футбол клубы, 1872 жылы құрылған) біріккен кезде футбол және регби бөлімдері қосылды. Клубтың регби бөлімі CC&FC-ді Ұлыбритания мен Ирландиядан тыс негізделген ең көне регби мекемесі етіп белгіледі. Клубтың футбол бөлімі Үндістан футбол лигасы жүйесінің бесінші деңгейі – Калькутта Футбол Лигасының жоғары дивизионында бақ сынасады.
Calcutta Cricket and Football Club (popularly known by its abbreviation CC&FC, or CCFC) is an Indian professional multi sports club based in Kolkata, West Bengal. Founded in 1792 as a cricket institution, the football and rugby sections were added when it merged with Calcutta Football Club (oldest football club in Asia, founded in 1872) in 1965. Rugby section of the club made CC&FC the oldest rugby institution founded outside the United Kingdom and Ireland. Club's football section competes in the premier division of Calcutta Football League, fifth tier of the Indian football league system.
Калькуттаның крикет клубы
CC&FC тарихы 1792 жылы "Калкутта Крикет Клуб Клиперс" деген атпен құрылғаннан басталады. Бұл негізінен Үндістандағы Британдық Ост-Индия компаниясының билігіндегі крикет мекемесі болды. Клуб сонымен қатар Британдық Үндістанның сол кездегі астанасы Калькуттадағы (тек еуропалықтарға арналған) ең ерте белгілі джентльмендер клубының бірі ретінде құрылды. "Hicky's Bengal Gazette" газетінде жарияланған жаңа мәліметтер клубтың ("Калкутта Крикет Клубының джентльмендері" деп сипатталған) 1780 жылы бар болғанын көрсетеді – бұл оны әлемдегі ең көне крикет клубы етеді. 1792 жылы Үндістанға сапар барысында Итон крикет командасы (Ескі Этониандар) Калькутта Крикет Клубымен көрсету матчында ойнады. 1825 жылға қарай CC&FC Бенгалия президенттігіндегі күшті командалардың бірі ретінде бекінді, елдегі Британ әскеріне қарасты крикет командаларымен бірге.
Калькутта футбол клубы
1872 жылы құрылған Калькутта футбол клубы елде регбиді енгізушілердің бірі болды. "Амрита базар патрика" газеті мәліметінше, клуб мүшелігі британдық орта таптың жоғарғы бөлігіне жататын адамдармен шектелген. Кейіннен олар ассоциациялық футболды дамытуға және таратуға үлес қосты; Үнді футболдың негізін қалаушысы саналатын Нагендра Прасад Сарбадихари 1877 жылы Калькутта ФК алаңында британдық сарбаздардың ойын ойнағанын көргеннен кейін, Hare School-дің атақты кешеніндегі сыныптастарына футболды үйретті. CC&FC Азиядағы беделді жеке клубтардың біріне айналды; 1873 жылдың қаңтарына қарай шамамен 137 мүше тіркелді, ал еуропалық әйелдерге 19 ғасырдың бірінші жартысында мүшелік берілді. Қазіргі таңда клубта крикет, футбол, хоккей, регби, велосипед полосы, жүзу, теннис және бридж сияқты спорт түрлері ойналады. Олардың хоккей және регби командалары "Калькутта крикет және футбол клубы" деген біріктірілген атаумен жарысады. CC&FC 1970 жылдардан бері футбол және крикеттен түрлі турнирлер ұйымдастырып келеді, соның ішінде корпоративтік ашық турнир – "Мерчентс кубогы". Клуб 2005 жылға дейін хоккейден "Мерчентс кубогын" өткізді, ал крикет турнирлеріне "Kolkata Knight Riders" демеушілік етеді. 2023 жылдың маусым айында Үндістан футбол қауымдастығы Калькутта футбол лигасының (CFL) А және В премьер-лигаларын 125-ші маусымға дейін біріктіру туралы ресми хабарлады және CC&FC-ге I топта бақ сынауға рұқсат берді.
After acquiring both "Ballygunge Cricket Club" (1864–1950) and "Calcutta Football Club" (1872–77; 1884–1965) in 1965, the institution completed all the absorptions to introduce themselves under the name of "Calcutta Cricket and Football Club" (CC&FC). Sports still being practised at the club include: cricket, football, field hockey, rugby, cycle polo, swimming, tennis, and bridge. Their hockey and rugby teams participate under the combined name of "Calcutta Cricket and Football Club". CC&FC has been hosting various tournaments, including Merchants' Cup (a corporate open tournament) since 1970s for both football and cricket. Merchants' Cup in hockey hosted by the club until its discontinuation in 2005, while cricket tournaments at the club are being sponsored by Kolkata Knight Riders. In June 2023, Indian Football Association made an official announcement of merger of the both Premier Division A and B of Calcutta Football League (CFL), ahead of 125th edition, and allowed CC&FC to compete in Group I.
Крикет
CC&FC-нің ең көне спорт бөлімі – крикет, ол британдық экспатрианттар тарапынан Британдық Шығыс Үндістан компаниясымен келгеннен кейін «Калкутта Крикет Клуб Клиперс» ретінде құрылған. 1792 жылдан бері бар, ол Мэрилебон Крикет Клубынан кейін әлемдегі екінші ескі крикет клубы. 1792 жылдың 23 ақпанында Мадрас курьеры Калькутта Крикет Клубы мен Баракпур командасы арасындағы матч кестесін жариялады, ал бұл жаңалық кейін Ирвин Розенвотер Лондон Таймс газетінде жариялады. Клуб кейін Форт-Уильям мен Баракпур гарнизонында орналасқан көптеген британдық полк командаларымен жыл сайынғы матчтар өткізді. Құрылған алғашқы жылдары Калькутта Крикет Клубы өз үй матчтарын Хугли өзенінің жанында өткізді, бірақ 1841 жылға дейін мекеме үй матчтарын өткізу үшін жер алған жоқ. («Крикет ережелері» бойынша – сол кезде Англияда қолданылған, міндетті түрдегі екінші мүмкіндік және жақында енгізілген 5 доптық оверлерді қоса алғанда). 1926–1927 жылғы қысқы маусымда CC&FC Мэрилебон Крикет Клубын әкелуде маңызды рөл атқарды, бұл олардың Индияға екінші сапары болды, ал МКК сол кезде Англияның бұрынғы капитаны Артур Эдвард Гиллиган басқарды. 1950 жылдың 15 тамызында клуб президенті Т.С. Лонгфилд Эден бақтарының меншігін Батыс Бенгалияның сол кездегі бас министрі Бидан Чандра Ройға тапсырды. Футбол (рагби және ассоциациялық футбол) және Баллигунге Крикет Клубы жылдар бойы бірігіп, 1965 жылы «Калкутта Крикет және Футбол Клубы» болып құрылды. Клуб CAB First Division League, J. C. Mukherjee T20 Trophy, N. C. Chatterjee T20 Trophy және басқа да аймақтық турнирлерде бақ сынасады. Кейін 1970-ші жылдары Калькуттаның ағаш павильоны бұзылып, жаңа клуб үйінің (қазіргі КАБ-ның бас кеңсесі) құрылысы басталды, ол Бидан Чандра Ройдың есімімен аталады. Клубтың крикет бөлімі қазіргі уақытта 19/1, Гарча 1-ші көшесі, Баллигунге, Калькуттада орналасқан.
Регби одағы
Британдық Радж кезеңінде регби одағы енгізіліп, футболдан кейін екінші ең танымал қысқы спорт түріне айналды. Елімізде алғаш рет 1871 жылы М.С. Галатея кемесінің Калькутта мен Мадрасқа сапары барысында бір-екі көрмелік матч өткізілді. CC&FC алаңында алғашқы ресми матч Рождество күні өтті. Бұл оқиға Үндістанда британдық спорттың дамуына негіз салып, келесі жылдың қаңтар айында экспаттар, Регби мектебінің бұрынғы студенттері және 1870 жылдарда дислокацияланған Корольдік Шығыс Кент полкінің әскери қызметкерлері "Калкутта регби футбол клубын" құрды. Британ әскерлерінің кетуімен және демалыс орындары таратылғаннан кейін, клубтың регби бөлімі 1878 жылы таратылды. Клуб мүшелері клубтың есімін сақтау үшін банктегі қалған 270 күміс рупиядан құйылған трофей (Калкутта кубогы) жасап, оны Регби футбол одағына сыйға тартты (бұл регби футболын дамытуға жасалған ең пайдалы қадам деп есептелді). Сондай-ақ, клуб екінші дивизионда жеңіске жетті. Кейін 2007 жылы олар осы турнирде күміс жүлдегер атанды. Өкінішке орай, Калькутта футбол клубы құралуын тоқтатты, себебі тіпті бір көрмелік матч өткізуге жеткілікті ойыншы жинау мүмкін емес. Осыған байланысты, клубтың қалған мүшелерінің өткен сейсенбіде өткен отырысында регби футболын дамытуға тұрақты үлес қосу және Калькутта клубының естелігі ретінде клубтың қаражатын шақыру кубогын сатып алуға жұмсау ұсынылды. Клуб сонымен қатар беделді Бүкіл Үндістан және Оңтүстік Азия регби турниріне тұрақты қатысып, бірнеше рет чемпионатты қабылдады. CC&FC әйелдер регби командасы да осы турнирде өнер көрсетеді. Клуб "Georgiadi Club Rugby Sevens" турнирін де ұйымдастырады, онда CC&FC ерлер және әйелдер командалары (ресми түрде CCFC Reds деп танылады) бақ сынасады. 2013 жылдың маусым айында CC&FC-нің серіктес клубы Гонконгтың "HKFC Vandals" регби командасы Калькуттаға келіп, CCFC Reds командасымен кездесті. Мумбайда өткен Бүкіл Үндістан және Оңтүстік Азия регби чемпионатының 87-ші туры аясында CC&FC "Magicians Foundation" командасын 28:5 есебімен жеңіп, финалда жеңіске жетті. Сондай-ақ, клуб Бенгал Олимпиадалық қауымдастығының қолдауымен "Азия регби 3-дивизионының Оңтүстік аймақ чемпионатында" жарыс өткізді.
Қауымдастық футболы
1872 жылы құрылғаннан бері британдық шенеуніктер басқаратын "Калкутта футбол клубы" еуропалық үш футбол клубының біріншісі болды, ал қалғандары – "Калкутта Рейнджерс" және "Далхаузи AC". Көп ұзамай, олар Бенгал президенттігіндегі жетекші футбол командаларының біріне айналды. Бұл командада еуропалық ойыншылар ғана болды және негізінен "Мохун Баганмен" қатысты қарсыластық күшті болды. "Калкутта ФК" тәуелсіздік алғанға дейінгі кезеңде Азиядағы ең көне лига саналатын, беделді "Калкутта футбол лигасының" ең табысты командасы болды (ондағы алғашқы он бес маусымда жергілікті командаларға қатысуға рұқсат берілмеді), және сегіз рет жеңіс тойлады. Команда сонымен қатар "IFA Shield" турнирін тоғыз рет жеңіп алған. 1936 жылғы "IFA Shield" турнирі клубтың ең соңғы маңызды жарысы болды, онда олар финалға шықты, бірақ титул жеңе алмады, себебі "Мохаммадан Спортинг" 1911 жылдан бері титулды жеңген алғашқы үндістандық команда атанды және "CC&FC" командасын 2:1 есебімен жеңді. 2004 жылы клуб тарихи "Trades Cup" турнирінде жеңіске жетіп, финалда "Eastern Railway" командасын 2:1 есебімен ұтты. 2022 жылы клуб бас бапкерлік қызметке танымал ирандық-үнді футболшысы Жамшид Нассириді шақырды.
Далалық хоккей
Клубтың далалық хоккей командасы CCFC Gremlins деп аталады және Бенгал хоккей қауымдастығымен (көбінесе "Хоккей Бенгал" деп қысқартылады) байланысты. Бұрын команданың құрамында негізінен еуропалық және англо-индиялық ойыншылар болған. CC&FC Калькутта хоккей лигасының және Бейтон кубогының (әлемдегі ең көне хоккей турнирлерінің бірі) тұрақты қатысушысы. Олар 1924 жылы Бейтон кубогын жеңіп алды, ал 1919 жылы күміс жүлдегер атанды. 2022–23 жылдары CC&FC хоккей премьер-лигасының алғашқы маусымын қабылдады. Клуб Бенгал теннис қауымдастығының (BTA) құрамында. Клуб аумағында, Бэллигандж клубында Р. В. Пламмердің жетекшілігімен алғашқы шөптен жасалған теннис корты орнатылды. Клуб сондай-ақ Ұлттық және аймақтық басқару органдары – Үндістанның цикл поло федерациясы (CPFI) және Бенгал цикл поло қауымдастығымен де байланысты.
Басқа спорт түрлері
CC&FC-де тағы да жеке және командалық спорт түрлері ойналады: гольф, бридж, волейбол, үстел теннисі, жүзу, бадминтон, сквош және дартс. Олардың волейбол командасы Эллиот Шилд штаты бойынша волейбол чемпионатына қатысады. Клуб сонымен қатар "Толлигунж" клубы ұйымдастырған Моссон лигасының бридж турнирінің 4-ші шығарылысын жеңіп алды.
Жауабы, түстер және бәсекелестік
CC&FC гербінің көптеген нұсқалары бар, ал қазіргі нұсқасында клубтың қара, қызыл және ақ түстеріндегі төрт жолақты қалқан және "CCFC" әріптерімен 1792 жылы құрылған жылы көрсетілген. XIX ғасырдың соңында Үндістан футбол қауымдастығы турнирлер ұйымдастыра бастағанда, CC&FC толыққанды үнді командасы Мохун Баган AC-мен қатар, Далхаузи AC және Калькутта Рейнджерс еуропалық командаларымен де бәсекелесті. Кейінірек клубтың қарсыластары Мұхаммеджан спорт, Арийлер және британдық әскери бөлімдері болды. 1870-ші және 80-ші жылдардан бастап клубтың регби командасы негізінен Бомбей гимназиясы мен Мадрас крикет клубымен жарысты, ал қазіргі кезде Джунгли Кроуз және Армия Ред командаларымен бәсекелеседі.
Үй алаңы
Бұрын клубтың тұрақты орны болмағандықтан, ол Форт-Уильям мен Үкімет үйі арасындағы Хугли өзенінің жағасындағы алаңмен бірге Эспланададағы алаңды пайдаланды. 1825 жылы клуб «Майдан эскизін» жасады, ал 1841 жылы алаңды қоршауға рұқсат алды. Клуб 1860 жылдардан бастап 1950 жылдары Балигунгеге көшкенге дейін Эден бағының шығыс бөлігін (сол кезде «Окленд цирк бақтары» деп аталған) пайдаланды. CC&FC кейіннен бұрынғы бас кеңсесін Эден бағында орнатып, 1871 жылы онда павильон салды. Клубтың футбол бөлімі Калькутта Майданындағы Калькутта ФК алаңынан (әдетте Мохун Баган алаңы деп аталады) пайдаланады. Бұл алаң 1954 жылғы төртбұрышты турнирге де арналды. Алаңда Үндістан және көптеген еуропалық командалардың көрме матчтары өтті, соның ішінде 1954 жылдың желтоқсанында Үндістан мен Allsvenskan клубы AIK арасындағы матч та осы алаңда болды. Қазіргі CC&FC крикет алаңы Балигунгеде орналасқан және престижді Ранжи Трофей матчтарының біріне қызмет етеді.