Қатты отын таблеткалары: Esbit, құрамы, қасиеттері (күлсіз жану, жоғары энергия тығыздығы). 1936 ж. Германияда ойлап табылды. Жақын брендтер туралы да біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қатты отын таблетка түрінде
Solid fuel in tablet form
Гексаминдік отын таблеткасы (немесе жылу таблеткасы, Esbit) – таблетка түріндегі қатты отынның бір түрі. Таблеткалар түтінсіз жанып, жоғары энергия тығыздығына ие, жану кезінде балқымайды және күл қалдырмайды. 1936 жылы Германияның Муррхардт қаласында ойлап табылған, оның негізгі құрамына 1859 жылы Александр Бутлеров ашқан гексамин кіреді. Кейбір отын таблеткаларында 1,3,5 триоксан да қосымша ингредиент ретінде қолданылады. Esbit – басқа компаниялар өндірген ұқсас өнімдерді атау үшін жиі қолданылатын, жалпылама сауда таңбасы. Бұрынғы Кеңес одағы елдерінің көпшілігінде отын таблеткаларын құрғақ спирт деп атайды.
A hexamine fuel tablet (or heat tablet, Esbit) is a form of solid fuel in tablet form. The tablets burn smokelessly, have a high energy density, do not liquefy while burning and leave no ashes. Invented in Murrhardt, Germany, in 1936, the main component is hexamine, which was discovered by Aleksandr Butlerov in 1859. Some fuel tablets use 1,3,5 trioxane as another ingredient. Esbit is a genericized trademark that people often use to refer to similar products made by other companies. In most countries from the former Soviet bloc, fuel tablets are called dry alcohol.
Қолданылуы
Бұл таблеткаларды кемпингке барушылар, әскерилер және гуманитарлық көмек көрсететін ұйымдар тамақ дайындау үшін пайдаланады. Олар көбінесе әскери рацион жиынтығымен бірге келетін, бір рет қолданылатын металл пештермен қолданылады. Сонымен қатар, бұл таблеткалар Wilesco және Mamod сияқты фирмалар шығаратын модельдік бу машиналары, сондай-ақ Стирлинг машиналары және "поп-поп" қайықтары сияқты сыртқы күю принципінде жұмыс істейтін қозғалтқыштарға жылу беру үшін де жиі қолданылады.
The tablets are used for cooking by campers, militaries, and relief organizations. They are often used with disposable metal stoves that are included with field ration packs. Another common use is to provide a heat source for model steam engines, such as those manufactured by Wilesco and Mamod, and other external combustion engines such as Stirling engines and pop pop boats.
Артықшылықтары мен кемшіліктері
Гексамин формальдегид пен аммиактың реакциясы арқылы дайындалады. Қышқыл ортада гексамин улы формальдегидке айналады, мұндағы уланудың басты қаупі – жұту арқылы. Триоксан сияқты, гексамин де дұрыс сақталған жағдайда, құрғақ және тығыз жабық ыдыста, шексіз сақталу мерзіміне ие. Дегенмен, бөлінетін жылуды реттеу қиын, сондықтан суды қайнатуға болады, бірақ ақырын пісіруді қажет ететін тағамдарды дайындау қиынрақ. Таблеткалар – қуатты пеш отыны (30,0 МДж/кг) және жел мен ылғалға өте сезімтал. Esbit компаниясының қауіпсіздік деректемесінде күю кезінде формальдегид, аммиак, азот оксиді, сутегі цианиді пайда болатыны және жұтқанда ауру, құсу, асқазан-ішек бұзылыстары мен бүйрек зақымдануы мүмкін екені көрсетілген. Отын жану кезінде химиялық тотығу нәтижесінде зиянды газдар бөлінеді, сондықтан тағамды қақпақпен жақсы жабылатын ыдыста, мысалы, қазан немесе табада пісіру қажет. Жағылған таблеткалар ыдыстардың түбінде жабысқақ қара қалдық қалдырады. Таблеткалар ылғалды жағдайда сақталса немесе қолданылса, олар жанған кезде ыдырап, жанған бөліктерді шашыратуы мүмкін, бірақ бұл мәлімдемені тексеру немесе қайта жасау қиын. Гексамин – RDX химиялық жарылғыш затының ең қарапайым синтезіне қатысты прекурсор; осы себепті көптеген аймақтарда оның қолжетімділігі қатаң реттеледі.
Hexamine is prepared by the reaction of formaldehyde and ammonia. In an acidic environment hexamine is converted to toxic formaldehyde, where the main hazard for toxicity is by ingestion. As with trioxane, hexamine has an almost unlimited shelf life if stored properly, in a sealed dry container. However, the heat given off cannot be easily adjusted, so water can be boiled, but cooking requiring simmering is more difficult. Tablets are a powerful stove fuel (30.0 MJ/kg), and are sensitive to wind and dampness. Esbit's Safety Data Sheet states combustion can create formaldehyde, ammonia, nitrogen oxide, hydrogen cyanide and ingestion may cause nausea, vomiting, gastrointestinal disturbances, and kidney damage. When burned, the chemical oxidation of the fuel yields noxious fumes, which requires cooking foods in a container, such as a pot or pan, with a tight fitting lid. Burned tablets leave a sticky dark residue on the bottom of pots. If tablets are stored or used under damp conditions they can break up while burning and shed burning fragments, though this claim is hard to verify or reproduce. Hexamine is a precursor for the simplest synthesis of the chemical explosive RDX; in many areas its availability is tightly regulated due to this.