Кіріспе

Сығу қысымы диффузиялық қысым тапшылығы деп те аталады. Егер еріген зат еріткішке ерісе, оның диффузиялық қысымы төмендейді. Таза еріткіш пен ерітіндідегі диффузиялық қысым арасындағы айырмашылық диффузиялық қысым тапшылығы (ДПТ) деп аталады. Бұл ерітіндідегі ерітінділердің болуына және диффузияға қарсы күштерге байланысты, еріткіштің таза күйіндегі диффузиялық қысымының төмендеуі болып табылады. Өсімдік жасушасы гипотонды ерітіндіге салынатын болса, эндосмоз арқылы жасушаға су кіреді және нәтижесінде жасушада тургор қысымы (ТҚ) пайда болады. Жасуша мембранасы созылып, жасушаның осмостық қысымы (ОҚ) төмендейді. Жасуша көбірек су сіңіре бастаған сайын, оның тургор қысымы артады, ал осмостық қысымы төмендейді. Жасуша толыққанды тургорға жеткен кезде, оның ОҚ ТҚ-ға тең болады және ДПТ нөлге теңеледі. Тургорлы жасушалар енді су сіңіре алмайды. Осылайша, өсімдік жасушаларына қатысты, ДПТ жасушаның суға деген нақты қажеттілігін сипаттайды және оны былай көрсетуге болады: Демек, ДПТ жасушаның суды сіңіру қабілетін теңеуге және көрсетуге бейім, оны сору күші (СК) немесе сығу қысымы (СП) деп те атайды. Жасушаның суды сіңіретін нақты қысымы "сығу қысымы" деп аталады.

ДДҚ-ға әсер ететін факторлар

DPD өсімдіктің, ағаштың немесе организмнің биіктігіне тікелей пропорционалды. DPD екі фактормен анықталады, яғни тургор қысымы және осмостық қысым. Тургор қысымы кейбір жағдайларда қабырға қысымы деп те аталады. DPD ерітіндінің концентрациясына тікелей пропорционалды. Ерітіндінің сұйытылуымен DPD төмендейді. 1915 жылы неміс ботанигі Отто Реннер DPD-ны бастапқыда сору қысымы деп сипаттаған.

Тоңазыту

Салқындату және кондиционерлік жүйелерде сору қысымы (кейде төменгі жақ қысымы деп те аталады) – жүйе компрессоры жұмыс істеп тұрғанда туындайтын кіріс қысымы. Сору қысымы, сору температурасы және шығарылатын ауаның ылғалды шар температурасы жүйедегі дұрыс тоңазытқыш мөлшерін анықтау үшін қолданылады.