Кіріспе

Прогресс Бухарест футбол клубы, көбінесе Прогресс Бухарест немесе жай ғана Прогресс деп аталады, Бухарест қаласында орналасқан румындық футбол клубы. Команда 1944 жылы Румыния Ұлттық Банкінің командасы болып табылатын Б.Н.Р. Букурешти ретінде құрылған. 1947 жылы Б.Н.Р. Дивизия B-ға көтерілді. 1955 жылы B. N. R. Divizia A-да "Прогресс Финанс Банчи Букурешти" атауымен дебют жасады. Содан бері "Прогресс" әр түрлі табыстар мен сәтсіздіктерді бастан кешірді, барлығы 32 маусымнан кем емес жоғары лигада ойнап, Лига I барлық уақыт кестесінде 15-орында тұрды. "Прогресс" лигада үш рет күміс жүлдегер атанды (1995–96, 1996–97, 2001–02), 1959–60 маусымда Румыния кубогын жеңіп алды, сондай-ақ төрт рет Кубок финалисі болды (1957–58, 1996–97, 2002–03, 2005–06). Бухарест пен Румынияның ең ірі үш командасынан – "Стеуа", "Динамо" және "Рапид" – айырмашылығы, "Прогресс" тарихи түрде коммунистік режимнің қолдауын алмады. Алайда, бұл көптеген жанкүйерлердің, соның ішінде актерлердің, суретшілердің және Бухаресттің сол кездегі буржуазиясының симпатиясын тудырды. 2009 жылдың сәуірінде қаржылық мәселелерге байланысты "Прогресс" Румыния Ұлттық банкімен "Котрочени" стадионынан шығарылды, банк енді клубтың құрамына кірмегенімен, стадионның иесі болып қала берді. Сол айда клуб II Лигадан шеттетіліп, кейін банкрот деп жарияланды. Румынияның ең танымал футболшыларының бірі – Дан Петреску өз мансабын осы клубта аяқтады.

FC Progresul банкроттан кейін (2009 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

2009 жылдың 11 тамызында AS Progresul București клубы құрылып, Румыния футбол лигасы жүйесінің төртінші деңгейіне тіркелді. Клубтың бұрынғы президенті Константин Яковтың інісі Тюдор Яков төраға болып тағайындалды. Жақтаушылар клубқа қайта оралды, және AS Progresul București өзін SC FC Progresul SA-ның жалғасы санайды, бірақ техникалық тұрғыдан заңды мұрагер емес еді. 2014 жылдың жазында қаржылық қиындықтар мен ішкі шиеленістердің күшеюіне байланысты клуб екіге бөлінді. Габриэль Радулескудің қаржылық қолдауымен, жасөспірімдер құрамасының бапкері Андрей Эримия 2014 жылдың 14 маусымында AFC Progresul Spartac 1944 București деген жаңа клуб құрды. Жаңа ұйым FC Progresul клубының рекордтарына, логотипіне немесе мұрагерлік құқығына талас жасамаса да, түпкілікті бренд элементтерін (көк және ақ түстер; шыршы жапырағы) пайдаланды. Сондай-ақ, өзін "Progresul București-дің тікелей ұрпағы" деп атап, "Котроченидегі Progresul рухын қайта жаңғыртуды" мақсат етті. Жаңа клубтың аты "Progresul" (ескі клубтың ең көп қолданылған аты), "Spartac" (FC Progresul 1950-1954 жылдары қолданған аты) және "1944" (түпкілікті ұйымның құрылған жылы) аттарының үйлесімінен тұрады. Қиындықтарға қарамастан, AS Progresul Liga IV, Бухарест тобында жеңіске жетіп, 2015–16 жылғы жоғарылау ойындарына қатысуға мүмкіндік алды. Бірақ, Гиургиу округының чемпионы "Arsenal Malu" клубына жалпы есеп бойынша 1–6 есебімен жеңілді. 2015 жылдың жазында AS Progresul-дан тағы бір жаңа ұйым – CS Progresul 2005 бөлініп шықты. Дегенмен, көбінесе жанкүйерлер Progresul Spartac фракциясын қолдады. Ауыр жағдайға қарамастан, AS Progresul тағы да сәтті маусым өткізіп, Бухарест тобының жоғарылау ойындарына қатысты, онда Progresul Spartac клубымен ойнады. Комиссияларда және баспасөз беттерінде екі клуб та бір-бірін алаңдағы тәртіпсіздіктерде айыптады. Қазіргі таңда Progresul Spartac București III лигада, ал CS Progresul 2005 төртінші лигада ойнап жатыр.

Стадионның директоры

1944 жылдың 10 мамырында Рашинариде құрылған және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Румыния Ұлттық банкі штаб-пәтерін көшірген Progresul соғыс аяқталғаннан кейін Бухарестте ойнай бастады. Доктор Стайковичи стадионы, 8000 орындық, сол атпен аталатын көшеде және астананың орталығында орналасқан, 40 жылдан астам уақыт бойы шаштараздардың үй стадионы болды, ол 1986 жылдың қыркүйегінде жабылып, қолданыстан шығарылды.

Котроцени стадионы

1995 жылы шамамен 10 жыл тұрақты үй стадионы болмағаннан кейін, «Прогресс» жаңа салынған «Котрочени» стадионына қайта оралды. 1989 жылғы Румыния революциясынан кейін салынған алғашқы стадион, ол сол кездегі бағалы қазына саналды, 14 542 орындыққа, жабық трибуналарға, электрондық есептегіш тақталарға және заманауи жарықтандыру жүйесіне ие болды. Стадионның жанында спорт залы, қонақ үй және теннис корты орналасқан. Стадион ескі доктор Стейковичи стадионымен бір аймақта, қала орталығындағы Сикамор паркінде (Parcul cu Platani), Парламент сарайына, Ұлттық қорғаныс министрлігіне және «Аренеле БНР»-ге жақын жерде орналасқан. 2009 жылдың басында «Прогресс» қарыздарының себебінен «Котрочени» стадионынан шығарылды. Соңғы он жылда стадион тек бірнеше ойна чемпионаттарына пайдаланылды.

Басқалар

Progresul шамамен 10 жылдық жер аударыста болды, алғашқы кезеңі 1986 және 1995 жылдар аралығында өтті. Олардың үй стадионы Бухаресттегі түрлі стадиондарды қамтыды, соның ішінде: Autobuzul, Giulești, ICSIM, Mecanica Fină, Metalul, 23 тамыз немесе Voința. Екінші кезең 2009 жылы SC FC Progresul SA банкротқа түскеннен кейін басталды. AS FC Progresul көп жыл бойы әртүрлі, көбінесе нашар сападағы стадиондарда ойнауға мәжбүр болды. 2010 жылдары қолданылған футбол алаңдарының кейбірі Coresi, Viitorul, Granitul және Prefabricate болды. 2015 жылы Progresul Spartac Prefabricate стадионын сатып алып, жаңартып, Progresul Spartac стадионы деп атады.

Қолдау

Прогресс бастапқыда коммунизмге қарсы бағытталған команда болды, бұл Қызыл Армиямен немесе КГБ-мен байланыс құруға ниеті жоқ жанкүйерлердің қолдауын қамтамасыз етті. Алғашқы қолдаушылардың көп бөлігі актерлер, суретшілер және буржуазия өкілдері болды. Бірнеше рет лигадан түсірілгеніне қарамастан, 20-шы ғасырда жанкүйерлердің сүйіспеншілігі өзгеріссіз қалды. 1970-ші және 1980-ші жылдардағы үй матчтарында трибуналарда кем дегенде 6-7 мың адам болды. 1986 жыл кейбір жанкүйерлер үшін Прогресс рухының бір бөлігінің өлімі болған сәт деп есептеледі. Сол жылы доктор Стейковичи стадионында «Виктория Бухарест» командасының ойындары өтті. Securitate командасы аренаға настолько ғашық болды ki, оны сатып алуды қарастырды. Бұрынғы ойыншы Думитру Болбореа еске алады: «Ешкім мұндайды күтпеген еді. Олар тіркемемен келді, кейбіреулері балқыту машиналарын пайдаланып трибуналарды кесіп, ал басқалары оларды көтеріп алып кетіп жатты». Үй стадионынан айырылғаннан кейін клуб «Воинца», IMGB, ICSIM немесе «Автоматика» стадиондарында ойнады, нәтижелері нашарлап, үшінші лигаға түсіп қалды. Қиындықтар басталғанда, адалдық сақталды, Progresul Divizia C матчтарына 5-6 мың көрермен шақырды. Уақыт өте келе, жанкүйерлер саны азайды, көшпенділік жылдары терең із қалдырды. Валентин Кальтуц кейіннен: «Тоғыз жыл бойы өз алаңыңыздан тыс ойнауға тура келетінін ойлаңыз. Балаларды осы командаға қалай адал етуге болады?» деді. 1995 жылдан кейін жанкүйерлер азайып, көбінесе ескі жеңістерді сағынған адамдар қалды. Дегенмен, 2003 жылы жас жанкүйерлердің бастамасымен «F. A. N. S» деген жаңа белсенді топ құрылды. Progresul жанкүйерлері «ФК Арджеш Питешти» жанкүйерлерін өздерінің одақтастары деп санайды, екі команданың жанкүйерлері де матчтар кезінде бір-бірін қолдайды.