Кіріспе
Priz класы - Ресей әскери-теңіз флотының терең суға батып, құтқару жұмыстарын жүзеге асыратын көлігі. AS 28 – 1986 жылы қолданысқа енген Ресей әскери-теңіз флотының құтқару аппараты. Ол Нижний Новгородтағы "Лазурит" конструкторлық бюросымен суасты кемелерін құтқару операциялары үшін жобаланған. Оның ұзындығы , биіктігі және ол дейін тереңдікте жұмыс істей алады.
AS 28 is a of the Russian Navy, which entered service in 1986. It was designed for submarine rescue operations by the Lazurit Design Bureau in Nizhny Novgorod. It is long, high, and can operate up to a depth of .
Оқу-жаттығу оқиғасы
2005 жылғы 5 тамызда лейтенант Вячеслав Милашевскийдің басқаруымен AS 28 Камчатка түбегінің жағалауында, Петропавл-Камчацкийдің оңтүстік-шығысындағы Березовая шығанағында гидрофон массивінің антеннасына ілініп қалды. 60 тонналық бетон блоктармен бекітілген антенна суасты кемесінің қанаттарын (пропеллерін) тұзаққа түсірді, содан кейін суасты кемесі теңіз түбіне батып кетті. Кемедегі жеті адамның суасты кемесінен шығып, су бетіне жүзуіне мүмкіндік болмады. Британдық құтқарушылар мен ресейлік шенеуніктер кеменің балық аулау торларына да ілінгенін мәлімдеді.
Халықаралық шағым
Тез арада қолдауды Корольдік теңіз күштері, Жапонияның теңіздік өзін-өзі қорғау күштері және АҚШ-тың теңіз күштері көрсетті. Ұлыбритания C 17 Globemaster III жүк ұшағымен Скорпио 45 қашықтан басқарылатын суасты аппаратын (ROV) және оны басқару үшін команда жіберді. АҚШ Сан-Диегодан C 5 Galaxy көлігімен бір Super Scorpio ROV жіберді. Әрбір ұшқышсыз аппаратты басқару үшін де команда жіберілді. Осы суасты құтқару аппараттарының роботтық қолдары суасты қайығын бекіткен торларды немесе кабельдерді кесіп тастауға мүмкіндік беруі тиіс болды. Американдық ROV көмекші кемеде құрастырылды, бірақ британдық Скорпио құтқару операциясын сәтті аяқтағандықтан, кеме іске қосылған жоқ. Пёрл-Харбордағы АҚШ Тынық мұхиты флотының командалық құрамының тактикалық шешімі британдық экипажға шектеулі жергілікті ресурстарды бір құтқару құралына жұмсауға мүмкіндік берді. Британдық команданың күш-жігері сәтті құтқарумен аяқталды.
Құтқару
6 тамызда Ресей президенті Владимир Путин Ресей қорғаныс министрі Сергей Ивановқа Ресей Тынық мұхиты флотының қолбасшысы адмирал Виктор Федоров басқаруымен жүріп жатқан құтқару операциясын қадағалау үшін Петропавл-Камчатскийге ұшып баруды бұйырды. Ресейлік адмирал Федоров (Федоров) бастапқыда антеннаны кесу үшін жарылғыш заттарды пайдалануды қарастырды, бірақ бұл тактика қолданылмады. Орыс теңіз буксирлері МБ 105 және КИЛ 168 су асты кабельдерін пайдаланып, зардап шеккен су асты кемені су бетіне көтеруге тырысты. Бұл әрекет нәтижесіз болды. Осы уақытта, энергия мен оттегіні сақтау үшін AS 28 экипажы су асты кемесінің қажетсіз жүйелерін (соның ішінде жылытқышты) өшіріп, жылулық костюмдерін киіп, демалды. Британдық "Скорпион" – келген және жұмыс іске қосылған жалғыз шетелдік ROV (телебасқарушы аппарат) болды. Ол су асты кемесіне ілінген кабельдерді сәтті кесіп тастады, ал су үстіндегі кемелер қауіпсіз қашықтыққа шегінді. 7 тамызда, британдық ROV су асты кемесіне байланған кабельдерді кесіп тастағаннан кейін жеті теңізшінің барлығы құтқарылды. Су асты кемесі жергілікті уақыт бойынша сағат 16:26-да су бетіне шықты және барлық жеті экипаж мүшесі төрт-алты сағаттай ауа қалдырып, көмексіз кемеден шықты.
Салдары
"Гардиан" газеті хабарлағандай, ресейлік шенеуніктердің көмек сұрау үшін қанша уақыт күткеніне қатысты сұрақтар туындады. Апат туралы алғашқы хабар 24 сағаттан кейін экипаж мүшесінің әйелі радиостанцияға қоңырау шалу арқылы тарады, ал командир Милашевскийдің әйелі олардың сәрсенбі күні құлап қалғанын мәлімдеді. "Коммерсант" газетінің хабарлауынша, Әскери-теңіз күштерінің басшысы Владимир Куроедов осы оқиға, сондай-ақ "Курск" және басқа да жағдайларға байланысты қызметтен алынуы мүмкін. 2003 жылы тағы бір атомдық суасты кемесі, советтік "К-159" суасты кемесі, мақұлдандыру алаңына сүйреліп бара жатқанда пантонның жыртылуына байланысты суға батып, тоғыз адамның өмірін қиды. BBC сондай-ақ шілде айында Путиннің куәгер болған континенттер аралық баллистикалық зымыранның сынақ атылымы екі рет іске қосылмағанын, ал келесі күні ұшырылғаннан кейін жарылғанын хабарлады. Шенеуніктер "АС-28" экипажының бес күнге жететін азық-түлік пен суы бар екенін мәлімдесе де, шындығында олар су жетіспеушілігінен қиын жағдайда болды. Суасты кемесін құтқару оқиғасы BBC One телеарнасының деректі фильмінде көрсетілді. Бұл деректі фильм кейіннен британдық теңізшілер қоғамымен "үздік деректі фильм" деп танылды. "АС-28" суасты кемесінің "Скорпио" арқылы құтқарылуы 2007-2008 жылдарғы "Critical Situation" деректік сериясының "Running Out of Air" ("Ауа таусылып бара жатыр") атты оныншы эпизодында көрсетілді.