Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Австриялық оркестр
Austrian orchestra
Вена симфониялық оркестрі (Вена симфониялық оркестрі, link=no) – Вена қаласында орналасқан австриялық оркестр. Оның негізгі концерт алаңы Вена Концертхаусы болып табылады. Венада оркестр сонымен қатар Музикферайн мен «Вена театры» сахнасында да өнер көрсетеді.
The Vienna Symphony (Vienna Symphony Orchestra, link=no) is an Austrian orchestra based in Vienna. Its primary concert venue is the Vienna Konzerthaus. In Vienna, the orchestra also performs at the Musikverein and at the Theater an der Wien.
Тарих
1900 жылы Фердинанд Лёве оркестрді Вена концерттік қоғамы (Wiener Concertverein) деп құрды. 1913 жылы оркестр Венадағы Концертхаусқа көшті. 1919 жылы ол «Тонкюнстлер» оркестрімен бірікті. 1933 жылы оркестр қазіргі атауын алды. 1920 жылдары радионың таралуына қарамастан, оркестр 1938 жылы Австрияға шабуылға дейін сақталды және неміс мәдениет оркестрлерінің құрамына енді. Осылайша, оркестр үгіт-насихат мақсатында қолданылды, бірақ оқ-дәрі зауыттарында жұмыс істеуге жіберілгеннен кейін, 1944 жылдың 1 қыркүйегінде жабылды. Соғыстан кейінгі алғашқы концерті 1945 жылдың 16 қыркүйегінде өтті, орындалған шығарма – Густав Малердің 3-ші симфониясы. Йозеф Крипстің басшылығымен оркестр он жылдық оқшауланудан кейін заманауи репертуарды жылдам қайта құрды және 1946 жылдың жазында алғаш рет Брегенц фестиваліне қатысты. Сол жылы Герберт фон Караянның қызметі басталды, ол бас дирижер болмаса да, оркестрмен «Караян сериясы» концерттерінде жұмыс істеді және Еуропа мен Солтүстік Америка бойынша кең ауқымды гастрольдік сапарлар жасады. 1959 жылы оркестр Ватикан қаласында Папа Иоанн XXIII үшін өнер көрсетті, бұл Вольфганг Савалиштің дебютіне жол ашты. Савалиш 1964 жылы АҚШ-қа, ал 1967 жылы АҚШ пен Жапонияға бірлескен гастрольдік сапар жасады. Сондай-ақ, 1962 жылы Вена театры қайта ашылды. Крипс Савалиштің кеткенінен кейін және Карло Мария Джулинидің бас дирижер болып келуіне дейін оркестрдің көркемдік кеңесшісі ретінде қайта оралды. 1986 жылы Жорж Претр бас қонақ дирижері болды және 1991 жылы Рафаэль Фрюбек де Бургос бас дирижер болып келгенге дейін қызмет етті. Владимир Федосеев 1997 жылы бас дирижер болып тағайындалды және 2005 жылға дейін осы лауазымда қалды. Претр мен Савалиш оркестрдің құрметті дирижері (Ehrendirigent) атағын өмірінің соңына дейін сақтап қалды. Фабио Луизи 2005 жылдан 2013 жылға дейін бас дирижер болды. 2011 жылдың қазанында Филипп Джордан оркестрдің келесі бас дирижері болып тағайындалды, оның қызметі 2014–2015 жылдар аралығында басталды, ал бастапқы келісімшарты 5 жылды құрады. 2016 жылдың желтоқсанында оркестр Джорданның келісімшартының 2020–2021 жылдар аралығында ұзартылғанын жариялады. Оркестр Джорданмен Бетховеннің симфонияларын жазудың алғашқы коммерциялық циклын бастады. Джордан 2020–2021 жылғы маусымның соңында бас дирижер лауазымын тастады. Андрес Ороско Эстрада 2006 жылы оркестрде тұңғыш рет қонақ дирижерлік жасады. 2018 жылдың наурыз айында оркестр Ороско Эстраданы өзінің келесі бас дирижері ретінде тағайындағанын жариялады, оның қызметі 2021–2022 жылдар аралығындағы маусымда басталды, ал бастапқы келісімшарты 5 жылды құрады. 2020–2021 жылғы маусымда ол бас дирижер атағын алды. Ороско Эстрада 2022 жылдың 12 сәуірінде бас дирижер лауазымынан дереу кетті. Мари Жакко 2020 жылы оркестрде тұңғыш рет қонақ дирижерлік жасады. 2023 жылдың наурыз айында оркестр Жакотты өзінің келесі бас қонақ дирижері (Erste Gastdirigentin) ретінде тағайындағанын жариялады, ол осы лауазымға тағайындалған алғашқы әйел дирижер болды, оның қызметі 2023–2024 жылдар аралығындағы маусымда басталды. 2023 жылдың маусым айында оркестр Петр Попелканы 2024–2025 жылдар аралығындағы маусымда бес жылдық келісімшартпен өзінің келесі бас дирижері ретінде тағайындағанын жариялады.
In 1900, Ferdinand Löwe founded the orchestra as the Wiener Concertverein (Vienna Concert Society). In 1913 it moved into the Konzerthaus, Vienna. In 1919 it merged with the Tonkünstler Orchestra. In 1933 it acquired its current name. Despite a lull in concert attendance after the introduction of radio during the 1920s, the orchestra survived until the invasion of Austria in 1938 and became incorporated into the German Culture Orchestras. As such, they were used for purposes of propaganda until, depleted by assignments to work in munitions factories, the orchestra closed down on 1 September 1944. Their first post war concert occurred on 16 September 1945, performing Gustav Mahler's Symphony No. 3. Under the direction of Josef Krips, they quickly rebuilt a modern repertoire after ten years of isolation, and travelled to the Bregenz Festival for the first time in the summer of 1946. That year marked the beginning of the tenure of Herbert von Karajan who, though not principal conductor, worked with the orchestra in the "Karajan Series" concerts, going on extensive tours throughout Europe and North America. In 1959. the orchestra performed for Pope John XXIII at Vatican City, leading up to the debut of Wolfgang Sawallisch. Sawallisch's leadership saw a tour of the United States in 1964 as well as a combined U. S. Japan tour in 1967. It also included the re opening of the Theater an der Wien in 1962. Krips returned as artistic advisor in the interim between Sawallisch's departure and the arrival of Carlo Maria Giulini as principal conductor. In 1986, Georges Prêtre became principal guest conductor, and served until the arrival of Rafael Frühbeck de Burgos as principal conductor in 1991. Vladimir Fedoseyev became chief conductor in 1997 and served in the post until 2005. Prêtre and Sawallisch each held the title of Ehrendirigent (honorary conductor) of the orchestra until their respective deaths. Fabio Luisi was principal conductor from 2005 to 2013. In October 2011, Philippe Jordan was named the orchestra's next chief conductor, effective with the 2014–2015 season, with an initial contract of 5 years In December 2016, the orchestra announced the extension of Jordan's contract as chief conductor through the 2020–2021 season. The orchestra has begun its first CD commercial cycle of recording of the Beethoven symphonies with Jordan. Jordan concluded his tenure as chief conductor at the close of the 2020–2021 season. Andrés Orozco Estrada first guest conducted the orchestra in 2006. In March 2018, the orchestra announced the appointment of Orozco Estrada as its next chief conductor, effective with the 2021–2022 season, with an initial contract of 5 years. He took the title of chief conductor designate for the 2020–2021 season. Orozco Estrada resigned as chief conductor on 12 April 2022, with immediate effect. Marie Jacquot first guest conducted the orchestra in 2020. In March 2023, the orchestra announced the appointment of Jacquot as its next principal guest conductor (Erste Gastdirigentin), the first female conductor to be named to the post, effective with the 2023–2024 season. In June 2023, the orchestra announced the appointment of Petr Popelka as its next chief conductor, effective with the 2024–2025 season, with an initial contract of five seasons.