Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Поляк-американдық математик
Polish American mathematician
Джерзи Нейман (16 сәуір 1894 – 5 тамыз 1981; туған кезде Джерзи Сплава Нейман аталған;) – поляк математигі және статистикашы. Ол кәсіби өмірінің бірінші кезеңін Варшава қаласындағы түрлі оқу орындарында, содан кейін Лондон университетінің колледжінде, ал екінші кезеңін Берклидегі Калифорния университетінде өткізді. Нейман статистикалық гипотезаларды тексеруде қазіргі заманғы сенімділік интервалы тұжырымын алғаш рет енгізді және Рональд Фишердің нөлдік гипотеза тестілеуін (Эгон Пирсонмен бірлесіп) қайта қарастырды.
Jerzy Neyman (April 16, 1894 – August 5, 1981; born Jerzy Spława Neyman; ) was a Polish mathematician and statistician who spent the first part of his professional career at various institutions in Warsaw, Poland and then at University College London, and the second part at the University of California, Berkeley. Neyman first introduced the modern concept of a confidence interval into statistical hypothesis testing and co revised Ronald Fisher's null hypothesis testing (in collaboration with Egon Pearson).
Өмір және мансап
Ол Ресей империясының Бессарабия генерал-губернаторлығындағы Бендер қаласында поляк отбасында дүниеге келді. Ол Чеслав Шплау Нейман мен Казимира Лутославскаяның төрт баласының төртіншісі еді. Нейманның отбасы католик дінін ұстанды, ал ол бала кезінде шіркеу қызметшісі болды. Кейін Нейман агностикке айналды. Нейманның әулеті поляк ақсүйектері мен әскери батырларының ұзақ тарихымен байланысты. 1909 жылы Юрий Чеславович Нейман есімімен Каменец-Подольск облыстық гимназиясын бітірді. 1912 жылы Харьков университетінде оқуға түсып, онда украиндық ықтималдықтар теориясының маманы Сергей Натанович Бернштейннен сабақ алды. Анри Лебегтің «Интеграл және элементар функцияларды зерттеу туралы оқулар» атты еңбегін оқығаннан кейін, ол өлшем және интегралға қызығушылық танытты. 1921 жылы Польша-Совет соғысынан кейін әскери тұтқындарды қайтару бағдарламасы аясында Польшаға оралды. 1924 жылы Варшава университетінде «Ауыл шаруашылығы тәжірибелерінде ықтималдықтар теориясын қолдану» тақырыбындағы диссертациясын қорғап, философия магистрі дәрежесін алды. Оны Вацлав Серпинский, Стефан Мазуркевич және басқалар тексерді. Ол Карл Пирсон мен Эмиль Борельмен статистиканы оқу үшін Лондонда және Парижде бірнеше жыл стипендиямен оқыды. Польшаға оралғаннан кейін Варшавадағы Ненцкий эксперименталды биология институтында биометриялық зертхана құрды. Ол тәжірибелер мен статистикаға қатысты көптеген кітаптар жариялады және қазіргі FDA дәрі-дәрмектерді сынау үшін қолданатын әдістің негізін қалады. Нейман 1923 жылы рандомизацияланған эксперименттерді ұсынды және зерттеді. Сонымен қатар, 1934 жылғы 19 маусымда Корольдік Статистикалық Қоғамда оқыған «Өкілдік әдістің екі түрлі аспектісі: стратификациялық іріктеу әдісі және мақсатты іріктеу әдісі» атты мақаласы қазіргі ғылыми іріктеудің бастауы болды. Ол 1937 жылы жариялаған мақаласында сенімдік интервалды енгізді. Оның тағы бір маңызды үлесі – гипотезалық тестілеудің негізі болып табылатын Нейман-Пирсон леммасы. Ол 1928 жылы Болоньяда өткен Халықаралық математиктер конгресінде (ICM) шақырылған баяндамашы, ал 1954 жылы Амстердамда өткен ICM-де пленарлық баяндамашы болды. 1938 жылы Берклиге көшіп, өмірінің соңына дейін сол жерде жұмыс істеді. Оның жетекшілігімен 39 студент докторлық диссертациясын қорғады. 1966 жылы Корольдік Статистикалық Қоғамның Гай медалімен, ал үш жылдан кейін АҚШ Ұлттық ғылым медалімен марапатталды. Ол 1981 жылы Калифорния штатының Окленд қаласында қайтыс болды.
He was born into a Polish family in Bendery, in the Bessarabia Governorate of the Russian Empire, the fourth of four children of Czesław Spława Neyman and Kazimiera Lutosławska. His family was Roman Catholic, and Neyman served as an altar boy during his early childhood. Later, Neyman would become an agnostic. Neyman's family descended from a long line of Polish nobles and military heroes. He graduated from the Kamieniec Podolski gubernial gymnasium for boys in 1909 under the name Yuri Cheslavovich Neyman. He began studies at Kharkiv University in 1912, where he was taught by Ukrainian probabilist Sergei Natanovich Bernstein. After he read 'Lessons on the integration and the research of the primitive functions' by Henri Lebesgue, he was fascinated with measure and integration. In 1921, he returned to Poland in a program of repatriation of POWs after the Polish Soviet War. He earned his Doctor of Philosophy degree at University of Warsaw in 1924 for a dissertation titled "On the Applications of the Theory of Probability to Agricultural Experiments". He was examined by Wacław Sierpiński and Stefan Mazurkiewicz, among others. He spent a couple of years in London and Paris on a fellowship to study statistics with Karl Pearson and Émile Borel. After his return to Poland, he established the Biometric Laboratory at the Nencki Institute of Experimental Biology in Warsaw. He published many books dealing with experiments and statistics, and devised the way which the FDA tests medicines today. Neyman proposed and studied randomized experiments in 1923. Furthermore, his paper "On the Two Different Aspects of the Representative Method: The Method of Stratified Sampling and the Method of Purposive Selection", given at the Royal Statistical Society on 19 June 1934, was the groundbreaking event leading to modern scientific sampling. He introduced the confidence interval in his paper in 1937. Another noted contribution is the Neyman–Pearson lemma, the basis of hypothesis testing. He was an Invited Speaker of the ICM in 1928 in Bologna and a Plenary Speaker of the ICM in 1954 in Amsterdam. In 1938, he moved to Berkeley, where he worked for the rest of his life. Thirty nine students received their Ph. Ds under his advisorship. In 1966, he was awarded the Guy Medal of the Royal Statistical Society and three years later the U. S. National Medal of Science. He died in Oakland, California in 1981.