Кіріспе

XULRunner – Mozilla платформасының Mozilla әзірлеген, XUL-ді пайдаланып дербес десктоптық қолданбаларды жасауға мүмкіндік беретін, қолдауын жойған жинақталған нұсқасы. Ол ұқсас мақсаттағы, тоқтап қалған Gecko Runtime Environment жобасын ығыстырды. XULRunner-дің тұрақты алғашқы шығарылымы 2006 жылдың ақпан айында Mozilla 1.8 код базасына сүйене отырып жарияланды. Mozilla 2015 жылдың шілдесінде XULRunner-ді дамытуды тоқтатты, яғни ресми XULRunner шығарылымдары болған жоқ, тек сәйкес Firefox шығарылымының кодына негізделген тұрақты құрастырулар ғана болды.

Бағдарламалық жасақтама архитектурасы

XULRunner – Firefox және Thunderbird мүмкіндіктерімен салыстырылатын бірнеше XUL + XPCOM қолданбаларын іске қосуға арналған орындалу ортасы. XULRunner түрлі конфигурациялық деректерді (қоймалар, cookie-лар, контактілер және т.б.) ішкі басқарылатын SQLite дерекқорында сақтайды, тіпті SQLite дерекқорын басқаруға арналған қосымшаны да ұсынады.

Қолданылуы

Mozilla Firefox, Mozilla Thunderbird, Nightingale, Songbird, Flickr Uploadr, SeaMonkey, Conkeror, Sunbird, Miro, Joost және TomTom Home 2.0 XULRunner-де жұмыс істеді. 3.0 нұсқасынан бастап Mozilla Firefox "жеке" XULRunner-ді пайдаланады, яғни бұл фреймворк қолданбалар каталогында жергілікті түрде орнатылады. Kiwix, Википедия және Project Gutenberg үшін офлайн браузері, 2017 жылға дейін XULRunner-ді қолданды. Google AdWords редакторы 2010 жылға дейін XULRunner-ді, сондай-ақ Evergreen ILS-ті, ашық кодты кітапханаларды автоматтандыру жүйесін пайдаланды. Симон Сиқыршы видео ойынының төртінші нұсқасы, Симон Сиқыршы 4: Хаос орын алады, XULRunner-ді пайдаланады. Бұған қоса, XULRunner пакеті бұрын Mozilla коды негізінде құрылған (қазір тоқтатылған) үшінші тараптың ActiveX Control-інде болған ActiveX Control функционалдығына қол жеткізуге мүмкіндік берді. Осы қолданбалық бағдарламалау интерфейсін (API) пайдаланатын қолданбалар XULRunner орнатылған және тіркелген жағдайда жұмыс істей алады. Lotus Notes нұсқасы 8.5.1-ден бастап IBM, XPages қолданбаларына Notes клиенттерін қолдау үшін XULRunner-ді енгізді.

Қадірсіздік

2014 жылдың қаңтар айында Mozilla әзірлеушілері XULRunner қолдауын тоқтатуды талқылады. 2015 жылдың шілдесінде Mozilla XULrunner-ді дамытуды қолдауды тоқтатты. 2016 жылдың басында ол Gentoo, Debian және Ubuntu-ды қоса алғанда, көптеген Linux дистрибутивтерінің пакеттер тізімінен алынып тасталды. XULRunner әлі де жеке орнатылуы мүмкін, сондай-ақ көптеген XULRunner-ге тәуелді бағдарламаларды салыстырмалы түрде оңай ауыстыруға болады. XULRunner бағдарламаларын жасау және іске қосу Firefox арқылы, сондай-ақ XULRunner-дің бұрынғы немесе өзгертілген нұсқалары арқылы әлі де мүмкін. Дегенмен, оның қолдаусыз қалғаны кейбір тәуелді пакеттердің пакеттер тізімінен жойылуына себеп болды.