Кіріспе

Америка футболшысы (1939–2021)

Томас Роланд Матте (Mat tee) (14 маусым 1939 – 2 қараша 2021) – 1960 және 1970 жылдары Ұлттық футбол лигасында (NFL) шабуылшы ретінде ойнаған және Супер Боул жүлдесін жеңіп алған американдық кәсіби футболшы. Ол Шығыс Кливлендтегі Шоу орта мектебінде оқыды және «Игл Скаут» атағын алды. Матте Огайо штаты университетінде колледж футболында «квотербек» позициясында ойнады.

Кәсіби ойыншы карьерасы

"Қалдық" деген лақап атымен танылған Матт өзінің 12 жылдық кәсіби мансабын Балтимор Колтс командасында өткізді, онда ол 4,646 ярд жүгірумен, 249 қабылдаумен 2,869 ярд, 1,367 ярд кикоффтарды қайтарумен және 57 тачдаун (45 жүгіру, 12 қабылдау) көрсетті. 1965 жылғы маусымның соңында Матт сонымен қатар, Колтс командасының QBs Джонни Юнитас пен Гэри Куоццо Чикаго Беарс және Грин-Бэй Пэккерс командаларымен кезекті үйде өткен ойындарда маусымды аяқтаған жарақаттарға ұшырағанда, шұғыл квотербек ретінде есте қалды. Колтс командасының тұрақты маусымның финалында (20:17) Лос-Анджелес Рамс командасына қарсы және келесі аптаның соңында Грин-Бэйде өткен бір ойындық плей-оффта (13-10) қосымша уақытта жеңіліске ұшыраған кезде, Колтс бас бапкері Дон Шула Матт киген білезігіне ойын тізімін жазды. Колтс соңғы NFL титулы үшін өткен ойынның жеңімпазы болды және Super Bowl III-ге жолдама алды. Ол 11 рет жүгіріп 116 ярд, 2 қабылдаумен 30 ярд көрсетті. Super Bowl ойынында 10.5 есебімен ең жоғары жүгіру орташасын құрды, оның ең үлкені 58 ярдтық жүгіріс болды, оны бұрынғы командаласы Джонни Сэмпл тоқтатты. Дегенмен, Матт гол зонасына жетпеді және екінші жартының басындағы допты жоғалту Колтс командасын 16-7 есебімен жеңіліске ұшырату жолында одан да көңілсіздікке түсірді. Келесі жылы одан да жақсы болды, өйткені ол 235 рет жүгіріп 909 ярд, лигадағы ең жоғары көрсеткіш – 11 тачдаун және 43 қабылдаумен 513 ярд, 2 тачдаун көрсетті. Оның жалпы жинаған ұпайлары, шайбадан алған қашықтығы (1,422 ярд) және тачдаун саны лигадағы ең жоғары көрсеткіштер болды. 1970 жылғы маусымның алғашқы ойынында Сан-Диего Чарджерс командасына қарсы матчта Матт жарақат алды және сол маусымның соңында Колтс командасы Super Bowl V-ке оралып, Даллас Каубойс командасын жеңген кезде ойнаған жоқ. Алайда, ол Super Bowl жүзігімен марапатталды. 1971 жылғы маусымда Матт соңғы рет жаңа мүмкіндікке ие болды, ол барлық 14 ойында ойнап, 173 рет жүгіріп 607 ярд, 8 тачдаун көрсетті, сонымен қатар 29 қабылдаумен 239 ярд жинады. Колтс командасы тағы да АФК титулы үшін күресті. Матт өзінің соңғы маңызды ойын уақытын Кливленд командасына қарсы өткізді, 16 рет жүгіріп 26 ярд, 3 қабылдаумен 22 ярд көрсетті, нәтижесінде Колтс 20-3 есебімен жеңіске жетті. АФК чемпионатында Майами Дельфинс командасына қарсы матчта ол 6 ярдтық бір ғана қабылдау жасады, ал Колтс 21-0 есебімен жеңіліске ұшырады. 1972 жылғы маусымның көп бөлігін жаттығу құрамында өткізгеннен кейін, ол 1973 жылдың 24 қаңтарында сегізінші раундта (жалпы 189-шы нөмір) таңдалған ойыншыға (Рэй Олдхэм) айырбас ретінде Колтс командасынан Чарджерс командасына ауыстырылды. Джонни Юнитастың үлгісімен, Матт және оның Балтимор Колт командасындағы көптеген әріптестері 1984 жылы команда Индианаполиске көшкеннен кейін франшизадан бас тартты.

Телерадио мансабы

Мэтт 1976-1978 жылдары CBS телеарнасында НФЛ ойындарын түстер талдаушысы ретінде талдады. 1996-2005 жылдары Мэтт Балтиморлық спорт комментаторы Скотт Гарсомен бірге Балтимор Равенс командасының ойындарын жергілікті радиода тікелей эфирде жүргізді.

Өлім

Мэтт 2021 жылғы 2 қарашада Мэриленд штатының Ракстон қаласында лейкемияның салдарынан қайтыс болды. Ол 82 жасқа толыпты.