Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдіктер түрі
Species of flowering plant
Таласты Coreopsis, бақшалық талшықты, алтын талшықты немесе calliopsis – Coreopsis tinctoria, бір жылдық шөптесін өсімдік. Бұл өсімдік Канадада (Квебек провинциясынан Британдық Колумбияға дейін), Мексиканың солтүстік-шығысында (Коахуила, Нуэво-Леон, Тамаулипас штаттарында) және АҚШ-тың көп бөлігінде, әсіресе Ұлы жазықтар мен Оңтүстік штаттарында кеңінен таралған. Бұл түр Қытайда да кеңінен өсіріледі және жабайыланған. Ол көбінесе жол жиектері мен өңделген егістіктер сияқты бұзылған жерлерде өседі.
Plains coreopsis, garden tickseed, golden tickseed, or calliopsis, Coreopsis tinctoria, is an annual forb. The plant is common in Canada (from Quebec to British Columbia), northeast Mexico (Coahuila, Nuevo León, Tamaulipas), and much of the United States, especially the Great Plains and Southern states where it is often called "calliopsis". The species is also widely cultivated and naturalized in China. It often grows in disturbed areas such as roadsides and cultivated fields.
Сипаттама
Coreopsis tinctoria тез өсіп, биіктігіне жетеді. Оның жапырақтары қауырсын тәрізді бөлінген, тегіс және өсімдіктің жоғарғы жағында сирегірек болады, онда көптеген гүлшоғырлар жіңішке сабақтардың үстінде орналасқан. Гүлшоғырлар жарқын сары түсті, ортасында бор немесе қоңыр түсті гүлдері болады, олардың мөлшері әртүрлі. Гүлдеу әдетте жаздың ортасында жүзеге асырылады. Шағын, жіңішке тұқымдары күзде (төменгі розетка түрінде қыстап) немесе ерте көктемде өнеді. Латынша "tinctoria" деген атауы оның бояу ретінде қолданылуымен байланысты.
Growing quickly, Coreopsis tinctoria attains heights of Its leaves are pinnately divided, glabrous and tend to thin at the top of the plant where numerous flower heads sit atop slender stems. Flower heads are brilliant yellow with maroon or brown disc florets of various sizes. Flowering typically occurs in mid summer. The small, slender seeds germinate in fall (overwintering as a low rosette) or early spring. The Latin specific epithet tinctoria refers to its use in dyeing.
Экология
Coreopsis tinctoria түрлі жәндіктермен тозаңданады, оның ішінде ұзын тілді аралар, қысқа тілді аралар, егеуқұйрықтар, шыбықтар, көбелектер және қоңыздар бар. Coreopsis tinctoria Synchlora aerata, Tornos scolopacinarius және Calligrapha californica сияқты түрлі жәндіктердің дернәсілдері үшін қоректік өсімдік ретінде қызмет етеді.
Coreopsis tinctoria is pollinated by a wide variety of insects, including long tongued bees, short tongued bees, wasps, flies, butterflies and beetles. Coreopsis tinctoria serves as a larval host plant for various insects, such as Synchlora aerata, Tornos scolopacinarius and Calligrapha californica.
Қолданылуы
Зуни халқы дәстүрлі түрде бояу үшін махоган қызыл түсті жіпке қолданатын, ал саудагерлер кофе әкелгенге дейін ыстық сусын дайындауға пайдаланған. Әйелдер қыз бала тілесе, осы сорттың түбірінен басқа тұтас өсімдігінен жасалған тұнбаны да қолданған.
The Zuni people traditionally use the blossoms of the tinctoria variety to make a mahogany red dye for yarn, and, until the introduction of coffee by traders, to make a hot beverage. Women also used an infusion of the whole plant of this variety, except for the root, if they desired a female child.