Кіріспе

1986 жылы Джим және Жанис Даугерти құрған американдық үй жануарларын қамтамасыз ету дүкендерінің желісі 1987 жылы Финиксте, Аризона штатында PetFood Warehouse деген атпен алғашқы екі дүкенін ашты. Бұл дүкендер үй жануарларына арналған тағамды көтерме бағамен сатуды жүзеге асыратын қойма типтес дүкендер болды. Жаңа басшылықпен компания 1989 жылы Pet Smart деп аталды және ел бойынша кеңейе бастады. Сонымен қатар, бұрынғы көз тарта алмайтын жеңілдікті қойма дүкендерінен үй жануарларына арналған тағам мен керек-жарақтарды сататын, сондай-ақ күтім, асырап алу шаралары мен ветеринарлық қызметтер сияқты қызметтер ұсынатын тартымды дүкендерге ұзақ мерзімді көшуді бастады. 1993 жылы компания IPO арқылы акцияларын биржада сатты, одан кейін ел бойынша кеңейтілуі мен ұсынылатын тауарлар мен қызметтердің түрлерін арттырды. 1996 жылы АҚШ-та 300-ге жуық дүкен ашқаннан кейін компания Канадаға да кеңейді. Сол кезде Ұлыбританиядағы үй жануарлары дүкендерінің желісін сатып алып, қайта атады. Бірақ, қымбатқа түскен бұл сатып алу қаржылық және операциялық тұрғыдан сәтсіз аяқталды. PETsMART 1999 жылдың соңында бәсекелес Ұлыбританиялық үй жануарлары дүкені Pets at Home-ға осы желіні үлкен шығынмен сатты. Ұлыбританиядағы кеңейудің сәтсіздігі 2000 жылы PETsMART-тың табыстылығын төмендетіп, акцияларының құнын ең төменгі деңгейге түсірді. Компанияның үшінші бас директоры Фил Фрэнсис қызметкерлерді оқытуға және клиенттерге қызмет көрсетуге баса назар аудару арқылы, операциялар мен жүйелерді жаңарту, дүкендердің дизайнын жақсарту және PETsMART-ты үй жануарларына қатысты барлық тауарлар мен қызметтерді ұсынатын бірыңғай орталық ретінде таныстыру арқылы компанияны қайта құруға кірісті. 2002 жылға қарай компания дүкендегі, онлайн және каталогтағы сатуды толыққанды біріктірді. Франсис сонымен қатар 2002 жылдан 2009 жылға дейін жылына орта есеппен 100-ге жуық жаңа дүкен ашуды басқарды. 2005 жылы компания атын PetSmart деп өзгертті және өзінің жануарларын отбасының бір бөлігі санайтын "жануарлардың ата-аналарына" бағытталған брендін жаңартты. Өзінің эксклюзивті тауарларымен және дүкен ішіндегі күтім, итті оқыту, күндізгі күтім және пансионат, ветеринарлық қызметтер мен асырап алу орталықтары сияқты қызметтерімен ерекшелене отырып, компания, дегенмен, ірі дүкендер мен онлайн-саудагерлердің күшейе бастаған бәсекесіне тап болды. 2015 жылдың наурыз айында компания BC Partners басқарған жеке меншік консорциумымен сатып алынды. 2017 жылдың мамыр айында PetSmart Chewy онлайн-дүкенін дербес еншілес компания ретінде сатып алды. Chewy 2019 жылдың маусым айында IPO арқылы акцияларын биржада сатты. 2021 жылдың наурызынан бастап PetSmart Chewy-ге иелік етпейді және екеуі де тәуелсіз компаниялар болып жұмыс істейді.

Құрылтай және кеңейту 1986-1993

PetSmart компаниясы 1986 жылы Pet Food Warehouse деген атпен құрылған. Алғашқы екі дүкен 1987 жылы Финикс қаласында есігін ашты. Джим және Дженнис Догерти арзан бағамен үй жануарларына арналған азық-түлік сататын дүкендер желісін құру идеясын ойлап тапты және Phillips Van Heusen Corporation компаниясының алғашқы қаржылық қолдауымен 1986 жылы Pacific Coast Distributing деген атпен тіркелді. 1987 жылы олар Аризона штатының Финикс аймағында PetFood Warehouse деген атпен алғашқы екі ірі дүкенін ашты, сол кезде жаңа болған үлкен көлемдегі үй жануарларына арналған тағамды төмен бағада ұсынды. Бұл дүкендер клиенттерді және олардың үй жануарларын құшақ жайып қарсы алды, бұл бөлшек сауда индустриясындағы алғашқы қадам болды. PetFood Warehouse дүкендері жергілікті жануарларды қорғау ұйымдарымен бірлесіп, қаржы жинау және үй жануарларын асырап алу іс-шараларын өткізе бастады. 1989 жылы PetSmart (1988 жылы Petfood Warehouse атауынан өзгертілді) өсуін жалғастырды және жаңа инвесторларды іздеуге кірісті. Компания сонымен қатар сауда саласындағы тәжірибелі маман Сэмюэл Дж. Паркерді президент және бас директор лауазымдарына тағайындады. Джим Догерти 1991 жылдың қаңтар айында PetSmart-тан зейнеткерлікке шықты, содан кейін компаниямен консультант ретінде жұмыс істеуі жалғасты. Дженнис Догерти 1992 жылы зейнетке шықты. Паркердің басшылығымен сол жылы компания кейбір дүкендерде үй жануарларын күту қызметтерін қосты. 1990 жылы вакцина салу үшін мобильді ветеринариялық клиникалар дүкендерге жеткізілді. 1993 жылы Паркер компанияның төрағасы болып сайланды, президенттік және бас директорлық лауазымдарымен қатар.

Атауын өзгерту және брендін өзгерту 20052013

2005 жылы PETsMART өзін PetSmart деп қайта атады және «жануарлардың ата-аналары» мен үй жануарларын адамгершілікке жақындату трендіне бағытталған жаңа тұжырымдама мен имиджді қабылдады. Ол үй жануарларын балаларындай көретін немесе оларды отбасы мүшелері санайтын жануар иелеріне тартымды келетін ауқымды телеарналық жарнамалық кампанияны ұсынды. Бұл ребрендинг компанияның жай ғана үлкен сауда орталығы емес, көптеген арнайы өнімдер мен қызметтерді ұсынатын жануарлар күтімі компаниясы екенін көрсетті. 2008 жылға қарай PetSmart АҚШ және Канадада 1000 дүкенге ие болды. Walmart компаниясының тікелей бәсекелесі – Petco, ол 2006 жылы жеке меншікке сатылған, бүкіл ел бойынша жануарлар тауарын сататын ірі сауда орталығы. 2009 жылдың маусым айында PetSmart президенті және бас операциялық директоры Боб Моран, 2012 жылға дейін басқарма төрағасы болған Фрэнсистің орнын басып, бас директор болды. Моранның мақсаты – жаңа дүкендер ашуды баяулату, оның орнына компанияның ерекшелену стратегиясын жүзеге асыру арқылы дүкендердің өнімділігін арттыру, мақсатты нарыққа жету және, әсіресе, жануарларды адамгершілікке жақындатуға баса назар аудару болды. Бұдан кейін Брет Майклс, Toys "R" Us, Marvel Comics және Томми Бахама сияқты эксклюзивті өнімдермен серіктестіктер жасалды, ал 2017 жылы Эллен ДеДженереспен де келісімге келді. Компанияны төрт жыл басқарғаннан кейін, 2013 жылдың маусым айында Моран бас директор лауазымынан зейнеткерлікке шықты, ал оның орнына сол кездегі президент және бас операциялық директор Дэвид К. Ленхардт тағайындалды.

Даулар

2016 жылдың қаңтар айында PETA Petsmart, Petco және Pet Supplies Plus компанияларына тірі жануарлар жеткізетін Холмс Фермасының қызметін жариялады. Тергеу нәтижесінде "ластанған, терезесіз қоймалар" деп сипатталатын жердегі жағдайлардың қорлық екені анықталды. Қоян, хомяк, егешқұйрық, тышқан және бүркіт сияқты кішкентай жануарлар тығыз толған контейнерлерге қамалып, көбінесе ластанған судан ішіп немесе мүлдем сусыз қалған. Кеңістікте еркін жүретін мысықтар контейнерлерге жиі кіріп-шығып, ішіндегі жануарларды жеп қоятын. PETA тергеушілерінің мәліметінше, жарақат алған жануарларға ветеринарлық көмек көрсетілмей, ондаған жануарлар "қоқыспен жабысқан салқынтақтарга" жиналып, көміртек газымен уланып өлтірілген. Ал кейбіреулері зип-пакеттерге салынып, тоңдырылып өлтірілген. Шамамен үш ай ішінде PETA тергеушілері кешеннен жүздеген өлі жануарларды тапты, олардың көпшілігінде ауыз су болмаған. 2016 жылдың мамыр айында PetSmart АҚШ Ауыл шаруашылығы департаментінің тексеруі кезінде бірнеше бұзушылықтарды анықтағаннан кейін Пенсильвания штатының Барто қаласындағы Holmes Farm, Inc. компаниясымен ынтымақтастығын тоқтатты. Аталған департаменттің гризачтарды сатушыны тексеруі 2015 жылдың соңында Жануарларға қатысты этикалық ұстанымды жақтаушылар (PETA) ұйымы бастаған жасырын тергеуден кейін жүргізілді. 2016 жылдың ақпан айында PETA-ның тағы бір тергеуі Огайо штатындағы Мак атты рептилия зауытында, Petsmart компаниясының жеткізушісіндегі зорлық-зомбылық пен қараусыздықтарды анықтады. Оған бақалар, кесірткелер, тасбақалар және басқа да жануарлардың "ластанған, тығыз жиналған пластикалық контейнерлерге тығылып, ескі банк шоттары сияқты сөрелерге үйілгені" жатты. Жануарлар бірнеше күн немесе апталар бойы сусыз қалдырылды. Ауру және жарақат алған жануарларға ветеринарлық көмек көрсетілмеді. Сусыздан қиналып, ашқан жануарлар суға мұқтаж болды. Жануарлар газбен немесе тоңдырылып өлтірілді. Тергеу барысында PetSmart қызметкерлерінен ешқандай зұлымдық анықталған жоқ. Компания мәлімдеме жасап, "Біз мәселені ішкі тұрғыдан қарап жатырмыз, егер біздің стандарттарымыз сақталмаса, дереу тиісті шаралар қабылдаймыз" деді. Аризона, Флорида және Теннесси штаттарындағы үш PetSmart дүкенінде жұмыс істейтін PETA қызметкерінің жасырын операциясы кезінде бейне және фотоматериалдар ұсынылғаннан кейін дүкеннен алты ауру немесе жарақат алған кішкентай жануар – теңіз шошқасы, егешқұйрықтар және хомяктар тәркіленіп, ветеринарлық ауруханаға жіберілді. 2018 жылдың маусым айында PetSmart жасырын қызметкерге қарсы сотқа шағым түсірді, себебі ол жұмысқа өтініш бергенде PETA-ның ақылы оператившісі екенін, құпия бақылау бейнелерін және фотосуреттерін түсіргенін, сондай-ақ жануарларға медициналық көмек көрсетуден бас тартып, оларды түсіріп, сенсациялық материал жасаған. 2019 жылдың мамыр айында PetSmart PETA-ны сотқа қосты, оны "жауынгерлік, белсенді ұйым" деп сипаттап, оның "жасырын операциялар мен үй жануарларын иеленуді жою мақсатындағы кіріп-шығудың ұзақ тарихы бар" екенін мәлімдеді. Отыз екі жағдай 2015 жылдың басынан кейін орын алды, осы жылы компанияның жеке капиталға сатып алынуы аяқталды. 2021 және 2022 жылдары Vice Media, United for Respect және World Animal Protection ұйымдары жариялаған есептерде компания BC Partners жеке капитал компаниясымен 2014 жылы жүзеге асырылған сатып алудан кейін шығындарды қысқарту нәтижесінде қауіпсіз емес жұмыс жағдайларына, жеткіліксіз оқытуға, жетіспейтін қызметкерлерге, керек-жарақтардың жетіспеушілігіне, жұмыс орындарының бірігуіне және көптеген PetSmart дүкендеріндегі жануарлардың өліміне, тоңазытқыштардың өлі жануарлармен толыуына әкелгені анықталды. Бұрынғы қызметкерлер PetSmart менеджерлерінің жұмыстан кейін өлі жануарларды алып, оларды жұмыстан тыс уақытта жоюды сұрағанын хабарлады.