Кіріспе
Құс түрі Сапайоа немесе кең қанатлы сапайоа (Sapayoa aenigma) - Колумбия, Эквадор және Панамада кездесетін субосцинді көбелекті құс.
The sapayoa or broad billed sapayoa (Sapayoa aenigma) is a suboscine passerine bird found Colombia, Ecuador, and Panama.
Таксономия және жүйелеу
Сапайоаның aenigma ("жаңылмалы") деген атауынан көрінетіндей, оның қарым-қатынасы ұзақ уақыт бойы түсініксіз болды. Сапайоаны 1903 жылы неміс орнитологы Эрнст Хартерт қазіргі биномдық атауы Сапайоа аенигмамен ресми түрде сипаттады. Ол әрқашан монотиптік тұқымдас болып саналады, Sapayoa, және тарихи түрде Жаңа әлемнің субосцинесі ретінде қарастырылды; атап айтқанда, ол манакиндер (Pipridae) отбасына тағайындалды. Алайда, бұл түр Сибли Ахликвист таксономиясында incertae sedis (орналасуы белгісіз) ретінде тізімделген, өйткені "алдын ала ДНҚ-ның ДНҚ будандастыру салыстырулары бұл түрдің Ежелгі әлемнің туысы екендігін көрсетеді Eurylaimidae немесе барлық басқа Тираннидалардың бауырлас тобы, бұған дейін биохимиялық зерттеулер көрсеткендей. Соңғы зерттеулер бұл жаңа әлемнің емес, ескі әлемнің субсоскинін білдіреді. 2004 жылы сапайоаның Жаңа әлем субсокиналарына жат екенін көрсетті. Бұрынғы зерттеулер nDNA миоглобин интроны 2 және GAPDH интроны 11 реттілік деректеріне негізделген. Осыған сәйкес, сапайоа - Гондвана бөлініп жатқан кезде Австралия-Жаңа Гвинеяда пайда болған тұқымның соңғы тірі қалған Жаңа әлем түрі. Сапайоаның ата-бабалары Оңтүстік Америкаға Батыс Антарктида түбегі арқылы жеткен деп болжанады. 2010 жылдан бастап ірі таксономиялық жүйелер сапайоаны өз туысына көшірді. Алайда, олардың отбасыларының сызықтық реттіліктегі орналасуы әртүрлі. Халықаралық орнитологиялық комитет (IOC) оны аквапарктер тұқымдастарының арасында Acanthisittidae (Жаңа Зеландиялық қаз) және Philepittidae (Аситтер) арасында екінші орынға қояды.
"preliminary DNA DNA hybridization comparisons indicate that this species is either a relative of the Old World Eurylaimidae or a sister group of all other Tyrannida, as suggested by earlier biochemical studies In any event, it is not a close relative of manakins or any other recent tyrannoid." More recent research suggests that it is not a New World suboscine at all, but an Old World suboscine. In 2004, it was shown that the sapayoa is an outlier to the New World suboscines. In an earlier analysis based on nDNA myoglobin intron 2 and GAPDH intron 11 sequence data, the authors found the sapayoa
"as a deep branch in the group of broadbills and pittas of the Old World tropics." Accordingly, the sapayoa would be the last surviving New World species of a lineage that evolved in Australia New Guinea when Gondwana was in the process of splitting apart. The sapayoa's ancestors are hypothesized to have reached South America via the Western Antarctica Peninsula. Beginning in about 2010, major taxonomic systems moved the sapayoa into its own family Sapayoidae. However, they differ in its placement in a linear sequence of families. The International Ornithological Committee (IOC) places it second among passerine families, between Acanthisittidae (the New Zealand wrens) and Philepittidae (the Asities).
Таралуы және мекендейтін ортасы
Сапайоа Панама каналы аймағынан оңтүстікке қарай Колумбияның батысынан эквадордың солтүстік-батысына дейін таралған. Ол ылғалды орманда орман астынан орта деңгейге дейін мекендейді және көбінесе ойыстарда және су ағыстарының жанында кездеседі. Биіктігі жағынан ол Колумбияға дейін, бірақ Эквадорға дейін ғана.
Дауыстау
Сапайоаның дауысты дыбыстары жақсы белгісіз. Бірі - "мұздай жыр" , екіншісі - "қып-қып" .
Мәртебе
IUCN сапайоаны ең төменгі қауіп санады, бірақ оның популяциясының көлемі белгісіз және азайып барады деп есептеледі. Тез арада қауіп-қатер анықталмаған. Ол "көп кездеспейтін, мүмкін, жергілікті таралған".