Кіріспе

Құс түрі Сапайоа немесе кең қанатлы сапайоа (Sapayoa aenigma) - Колумбия, Эквадор және Панамада кездесетін субосцинді көбелекті құс.

Таксономия және жүйелеу

Сапайоаның aenigma ("жаңылмалы") деген атауынан көрінетіндей, оның қарым-қатынасы ұзақ уақыт бойы түсініксіз болды. Сапайоаны 1903 жылы неміс орнитологы Эрнст Хартерт қазіргі биномдық атауы Сапайоа аенигмамен ресми түрде сипаттады. Ол әрқашан монотиптік тұқымдас болып саналады, Sapayoa, және тарихи түрде Жаңа әлемнің субосцинесі ретінде қарастырылды; атап айтқанда, ол манакиндер (Pipridae) отбасына тағайындалды. Алайда, бұл түр Сибли Ахликвист таксономиясында incertae sedis (орналасуы белгісіз) ретінде тізімделген, өйткені "алдын ала ДНҚ-ның ДНҚ будандастыру салыстырулары бұл түрдің Ежелгі әлемнің туысы екендігін көрсетеді Eurylaimidae немесе барлық басқа Тираннидалардың бауырлас тобы, бұған дейін биохимиялық зерттеулер көрсеткендей. Соңғы зерттеулер бұл жаңа әлемнің емес, ескі әлемнің субсоскинін білдіреді. 2004 жылы сапайоаның Жаңа әлем субсокиналарына жат екенін көрсетті. Бұрынғы зерттеулер nDNA миоглобин интроны 2 және GAPDH интроны 11 реттілік деректеріне негізделген. Осыған сәйкес, сапайоа - Гондвана бөлініп жатқан кезде Австралия-Жаңа Гвинеяда пайда болған тұқымның соңғы тірі қалған Жаңа әлем түрі. Сапайоаның ата-бабалары Оңтүстік Америкаға Батыс Антарктида түбегі арқылы жеткен деп болжанады. 2010 жылдан бастап ірі таксономиялық жүйелер сапайоаны өз туысына көшірді. Алайда, олардың отбасыларының сызықтық реттіліктегі орналасуы әртүрлі. Халықаралық орнитологиялық комитет (IOC) оны аквапарктер тұқымдастарының арасында Acanthisittidae (Жаңа Зеландиялық қаз) және Philepittidae (Аситтер) арасында екінші орынға қояды.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Сапайоа Панама каналы аймағынан оңтүстікке қарай Колумбияның батысынан эквадордың солтүстік-батысына дейін таралған. Ол ылғалды орманда орман астынан орта деңгейге дейін мекендейді және көбінесе ойыстарда және су ағыстарының жанында кездеседі. Биіктігі жағынан ол Колумбияға дейін, бірақ Эквадорға дейін ғана.

Дауыстау

Сапайоаның дауысты дыбыстары жақсы белгісіз. Бірі - "мұздай жыр" , екіншісі - "қып-қып" .

Мәртебе

IUCN сапайоаны ең төменгі қауіп санады, бірақ оның популяциясының көлемі белгісіз және азайып барады деп есептеледі. Тез арада қауіп-қатер анықталмаған. Ол "көп кездеспейтін, мүмкін, жергілікті таралған".