Кіріспе
АҚШ әскери термині – алдыңғы қатардағы әуе бақылаушысы. Біріккен Штаттар Қарулы Күштері мен кейбір басқа әскери күштерде тікелей әуе қолдауы және басқа да шабуылдық әуе операцияларындағы әскери ұшақтардың қимылын алдыңғы позициядан бағыттайтын білікті әскери қызметшіні белгілеу үшін қолданылатын термин – Біріккен терминалдық шабуыл бақылаушысы (JTAC). Көптеген басқа елдерде, сондай-ақ бұрын АҚШ-та және тиісті НАТО стандартында қолданылатын термин – Алдыңғы қатардағы әуе бақылаушысы (Forward Air Controller). Бұл термин АҚШ-та 2003 жылдың 3 қыркүйегінде «Бірлескен жарияланым (JP) 3 09.3 Тікелей әуе қолдауы» жарияланған күшінде болды.
Joint Terminal Attack Controller (JTAC) is the term used in the United States Armed Forces and some other military forces for a qualified service member who directs the action of military aircraft engaged in close air support and other offensive air operations from a forward position. The term that is used in most other countries, as well as previously in the U. S. and in the relevant NATO standard, is Forward Air Controller. The term became effective in the U. S. on September 3, 2003 with the publishing of Joint Publication (JP) 3 09.3 Close Air Support.
Австралия
2006 жылы Австралия Корольдік әуе күштері АҚШ Бірлескен күштері қолбасшылығынан (USJFCOM) JTAC аккредитациясын алған алғашқы шетелдік әуе күштері болды. №4 эскадрильясы RAAF JTAC оқуларын өткізеді және басқа бөлімшелерге оқытылған бақылаушыларды ұсынады, оның басты міндеті – Арнайы операциялар қолбасшылығының бөлімшелерін қолдау. JTAC біліктілігіне ие қызметкерлер Ауғанстанда қызмет еткен. Австралия армиясының 16-шы полкі, Австралия Корольдік артиллериясы құрамында JTAC тобы да бар.
Босния және Герцеговина
Босния және Герцеговинаның Қарулы Күштері (2021 жылғы желтоқсан айына дейін) SOCEUR-ден оқу алу арқылы өздерінің JTAC бөлімшелерін құру және ұйымдастыру процесінде. АҚШ Армиясының SOF сарбаздары Босния және Герцеговина Қарулы Күштеріне ұлттық JTAC бағдарламасын құруға көмектесіп, кеңес беруде, бұл Босния және Герцеговина Қарулы Күштерінде таңдалып, оқытылған және жабдықталған алғашқы мамандандырылған бөлімшелердің бірі болады.
Канада
Канадалық JTAC-тер қазіргі уақытта артиллериялық бақылау батареясының құрамында болады. Олар тұрақты Канада армиясында және Канада арнайы операциялар күштерінің бас қолбасшылығы (CANSOFCOM) құрамында қызмет етеді. Royal Canadian Air Force TACP қызметкерлері JTAC курсын сәтті аяқтаған жағдайда JTAC ролінде жұмыс істей алады. Қазіргі уақытта Канада Қарулы Күштері (CAF) ішінде JTAC-ті жеке мамандық/кәсіп ретінде құру мәселесі талқыланып жатыр. Қазіргі таңда оны негізінен артиллериялық комиссиясыз қызметкерлер (NCM) қосымша міндет ретінде атқарады.
Финляндия
Фин армиясының кәсіби SOF бөлімшелерінде JTAC бар, сондай-ақ артиллерияны бақылаушы ретінде дайындалған кейбір резерв офицерлер жақыннан әуе қолдауды басқару бойынша да оқытылады. Финляндия JTAC-тары АҚШ және НАТО стандарттары бойынша дайындалады.
Италия
Италия өзінің 1, 2 және 3-ші деңгейдегі жасақтарында білікті JTAC операторларын даярлаған. Осы операторлардың кейбіреуі TF45 құрамында Ауғанстанда қызмет өткерді. Ауғанстан соғысы барысында Италия Әуе күштерінің TF BLACK CATS тобына қарасты AMX шабуылдық ұшақтары, Италия Армиясы, қарабинерлер және Әскери-теңіз күштері мен Әуе күштерінен келген JTAC операторларымен бірлесіп, жақыннан әуе көмегін жүзеге асырды. Италиялық JTAC операторлары қолданатын жабдықтар туралы көп мәлімет жарияланбаған, алайда 185 RRAO қолданатын жабдықтар туралы қысқаша хабарламалар болған. Италиялық JTAC операторларының оқу орындары да құпия сақталады. Болашақта итальяндық JTAC операторлары ең жаңа MC 27J Praetorian шабуылдық ұшағымен жұмыс істеуі мүмкін деген хабар бар.
Ұлыбритания
Қараңыз: Ұшақтан бақылау.