Кіріспе
2006 жылғы бейне ойын
"Ниппон" деп аталатын классикалық Жапонияның ойдан шығарылған нұсқасында Ōkami жапон мифологиясы мен фольклорын біріктіре отырып, ақ қасқыр кейпінде келген Шинто күн құдайы Аматерасудың жерді қараңғылықтан қалай құтқарғанын баяндайды. Ойын суми-э стиліндегі көлеңкеленген графиканы және ғажайыптар жасауға арналған ишаралар жүйесі – Celestial Brush-ты ұсынады. Алғашқыда ойынды дәстүрлі реалистік рендерингпен жасау жоспарланған, бірақ бұл PlayStation 2-нің графикалық процессорларына үлкен жүк салған. Clover Studio өңдеуді жеңілдету үшін көлеңкеленген стильге ауысты, нәтижесінде Celestial Brush тұжырымы пайда болды. Ойынның геймплейі режиссер Хидеки Камияның сүйікті сериясының бірі – The Legend of Zelda-ға негізделген. Ойын атауы – сөз тіркесі, себебі "ōkami" жапон тілінде "үлкен құдай" (大神) немесе "қасқыр" (狼) деген мағынаны білдіреді. Ōkami PlayStation 3 консолі шығар алдындағы соңғы PlayStation 2 ойындарының бірі болды. Сату көрсеткіштері нашар болғанына қарамастан, ойын сыншылардың жоғары бағасын алды, IGN 2006 жылғы ең үздік ойын деп таныды. Wii нұсқасы да ұқсас мақтауларға ие болды, бірақ қозғалыс басқару жүйесі туралы пікірлер қарама-қайшы болды. Capcom және HexaDrive компаниялары жасаған жоғары сапалы порт 2012 жылдың қазан айында PlayStation Network арқылы, ал қараша айында Жапонияда бөлшек саудада PlayStation 3 үшін шығарылды, бұл PlayStation Move қозғалыс контроллерін қолдауға мүмкіндік берді. Порт 2017 жылдың желтоқсанында PlayStation 4, Windows және Xbox One үшін, 2018 жылдың тамызында Nintendo Switch үшін және 2022 жылдың сәуірінде Amazon Luna үшін бүкіл әлемде шығарылды. Осы ремастерлердің шығуы ойынның танымалдығын арттырды, ал Ōkami жасалған ең жақсы бейне ойындардың бірі және бейне ойындардың өнер нысаны екенін көрсетеді, мұны жақсартылған графика мен суреттердің сапасы дәлелдейді. Nintendo DS консоліндегі Ōkamiden ойыны – Ōkami ойынының рухани жалғасы, ол 2010 жылдың қыркүйегінде Жапонияда, ал 2011 жылдың наурыз айында Солтүстік Америка мен Еуропада шығарылды.
Ойын процесі
Ойыншы ағаш кескіндемесі, сурет техникасы, жапондық анимациялық сурет (мысық сурет немесе суми-э) және укийо-э сияқты стильде жасалған, анимациялық жапон суретіне ұқсайтын ортада Аматэрасу басты кейіпкерін басқарады, сонымен қатар басқа да өнер стильдері қолданылған. Ойын стилі – әрекет, платформа және логикалық жұмбақтар жанрларының үйлесімі. Көптеген сыншылар ойынның жалпы стилі The Legend of Zelda сериясына өте ұқсас екенін атап өтті, бұл режиссер Хидеки Камияның, өзінің Zelda жанкүйері екенін мойындауымен расталды және ол оның ойын дизайнына әсер еткенін жасырмады. Басты оқиға негізінен сызықтық, оны Аматэрасудың жолбасшысы Иссун басқарады, бірақ көптеген қосымша тапсырмалар мен мүмкіндіктер ойыншыларға ойын әлемін зерттеуге және оқиғаны өз ырғағымен жүргізуге мүмкіндік береді. Тапсырмаларды, қосымша тапсырмаларды және шағын іс-шараларды (мысалы, ағаштарды тірілту немесе жабайы жануарларды тамақтандыру) орындау арқылы Аматэрасу «Мақтау» алады, оны кейіпкердің денсаулығы және Celestial Brush техникалары үшін сия құдықтарының саны сияқты әртүрлі көрсеткіштерін арттыруға жұмсауға болады. Шайқас көрінеу түрде виртуалды аренада өтеді, Аматэрасу қару-жарақ, күресу тәсілдері және Brush әдістерін қолдана отырып, жаулармен күресе алады. Шайқас аяқталғаннан кейін Аматэрасуға ақша (иена) сыйлық ретінде беріледі, егер шайқас жылдам және зақымсыз аяқталса, қосымша бонус алады. Бұл ақшаны елдегі саудагерлер мен додзоларда емдік заттар, жақсы қару-жарақ, құралдар, тапсырмаларды орындау үшін қажетті заттар мен шайқас техникаларын алуға жұмсауға болады. Ұрыс кезінде сирек кездесетін Жын-шайтан тістерін табуға болады, оларды ойынға пайдалы, бірақ оны аяқтау үшін міндетті емес, бірегей заттарға айырбастауға болады. Жапонияның Императорлық регалиясынан (Рефлектор, Розарий және Глейв) шабыттанған қару-жарақтар Аматэрасуға негізгі немесе қосалқы қару ретінде (әрқайсысынан біреу) орнатылуы мүмкін, және ойыншы Аматэрасуға ойын барысында үйренуге болатын басқа да жақын шабуылдармен бірге қолданылады.
Аспандық қылқан
Окамиге тән ойын механизмі – Аспанды қылқалам. Ойыншылар ойынды тоқтата тұрып, кенепті шақыра алады, онда ойыншы экранға сурет салуы мүмкін, немесе сол аналогтық таяқты қолдана алады. Мысалы, ойыншы бұранданы сызу арқылы күшті желді тудыра алады, жаулардың үстінен сызық жүргізіп оларды кесіп тастай алады, немесе сынған көпірлерге бояу салу арқылы оларды жөндеуге болады. Бұл әдістер Аспанды қылқалам құдайларын (қытайлық зодиактан шабыт алған) жасырын жерлерінен босату үшін шоқжұлдыздарды толықтыру арқылы оқытылады. Ойын барысында кейбір қылқалам күштерін жаңарту немесе өзгерту мүмкін; мысалы, Аспанды қылқаламның «Inferno» күші «Fireburst» деп аталатын жаңа күшке ие болады, оның сурет салу үлгісі өзгеше, және ойыншыларға отты шамдарға немесе басқа да байланысты заттарға тәуелді болмай от жағуға мүмкіндік береді. Ойыншының сурет салуға арналған сиясы арнайы сия құдықтарындағы мөлшермен шектеледі, бұл ойыншыға жауларды жеңу үшін тек қылқалам әдістерін ғана пайдалануға кедерес келтіреді; қылқалам қолданылмағанда, уақыт өте келе құдықтарда сия толықтырылады. Ойынның соңында Аматерасу ойынның басты қарсыласы және соңғы боссы – Ямимен кездеседі, ол үлкен шардың ішіндегі кішкентай балыққа ұқсайды, оның дизайны шайқастың әртүрлі кезеңдерінде өзгереді. Ями – жын-перілердің де билеушісі. Ол шайқасқа дейін Аматерасудың күштерін тартып алып, оны қарапайым ақ қасқыр етіп қалдырады. Аматерасу күштерін күресте қайта алады, бірақ төртінші раундтан кейін Ями оларды қайтадан жояды және Аматерасуды өлімге жақын қалдырады. Алайда, Иссун бесінші және соңғы раундқа дейін барлық адамдарды Аматерасуға сендіргенде, ол ең күшті нысанына айналып, Ямимен шайқасып, оны мәңгілікке жеңеді. Соңғы шайқаста Ямиде үлкен тырнақты қол бар, ол адам қолынан туған зұлымдықты көрсетеді. «Ями» сөзі жапон тілінде «қараңғылық» дегенді білдіреді. Ойын барысында екі кейіпкер бірнеше рет қайтадан пайда болады. Вака Аматерасуға бірнеше рет тенгуге ұқсайтын костюммен (ямабуси сияқты киінген) әсем жас флейташы ретінде көрінеді. Ол құдайдың кім екенін біледі, оның болашағын болжайды және кейде онымен шайқасады. Ол Тоо сарбаздарын басқарады, олардың мүшелері Абэ мен Камо екі әйгілі онмиожи – Абэ но Сеймей мен Камо но Ясунориге негізделген. Ваканың сөйлеуі, кейде француз тіліндегі ласкалы сөздерді қолданып, Аматерасумен таныс екенін көрсетеді, себебі Вака көрінетінге қарағанда әлдеқайда егде және жүздеген жылдар бұрын Аматерасумен бірге аспан жазығында болған. Екіншісі – Орочи, сегіз басты жын және ойыншы бірнеше рет кездесетін ойынның басты қарсыласы. Орочи бірнеше рет Камики ауылын қорқытып, жас әйелдің құрбандығын талап етіп келеді. Оның сегіз басының әрқайсысы әртүрлі элементтік сиқырлы күшке ие, бірақ бүкіл жын тек Камики ауылында ғана қол жетімді арнайы сакеге бейімделеді, бұл Аматерасуға оны жеңуге мүмкіндік береді.
Әңгіме
Ойын Ниппон (Жапония) елiнде өтедi және жүз жыл бұрын басталған жапон халық ертегiлерiне негiзделген. Аңтартушы ақ қасқыр Ширануи мен қылышкер Наги сегіз басты демон Орочимен Камики ауылы мен Нагидің сүйiктi жары Нaмидi құтқару үшiн үңгiрде қалай күрескенiн және оны тұтқындағанын баяндайды. Ойынның қазiргi заманында Нагидiң ұрпағы және өзiн ең ұлы жауынгер деп жариялаған Сусано, Наги туралы аңызға сенбейдi, Орочини босатып, Ниппон жерiн қарғысқа ұрынтады, осы арқылы елден өмiрлiк күштер кетiп барады. Сакуя, ағаш рухы және Камики ауылының қорғаушысы, ұзақ уақыттан берi ұйықтаған Аматерасуды, Ширануи тұлғасында шақырып, жердi жауып тұрған қарғысты жоюды сұрайды. Суретшi Исунмен бiрге (Понкл деп аталатын, бойы бiр дюйм болатын жаратылыс) Аматерасу жердi қалыпқа келтіруге кiрiседi. Саяхаты барысында Аматерасу мен Исун Вакамен кездеседi, ол көркем, ерекше, бiрақ күштi адам, ол болашақты көру қабiлетiне ие болғандай, және оларды өз сырлы мақсаттарына жетелеудi жалғастырады. Сонымен қатар, Аматерасу жұлдыздарда жасырылған бiрнеше Аспан құдайларын табады, олар оған Аспан сушысының күшiн сыйлайды, ол өз мiссиясында көмектеседi. Өз күшiн қалпына келтірiп, жердi жаңартып болған соң, Аматерасу мен өзгерген Сусано Орочини жеңiп, Кушидi құтқарады. Орочи рухы солтүстiкке қарай жылжып, Аматерасу мен Исун Ниппон арқылы оны қуу үшiн сапарға шығады. Олар бiрiншi болып Риошима жағалауына және Ниппонның астанасы Сейан қаласына жетедi; онда олар әсем жәрiм Раомен, аңызға айналған су асты Дракон патшалығымен және усақталған Королева Химикомен бiрлесiп, жағалау мен қаланы Орочидiң қалған ықпалынан тазартуға тырысады, оған демондық обаны тоқтату және батып кеткен сауда кемесiнен мистикалық қаруды алу кiредi. Алайда, шын Рао Аматерасу келгенге дейiн өлгенi және олармен бiрге болған Рао демондық түлкi құдайы Нинетейлз болғаны белгiлi болады, ол Химиконы өлтіріп, өзінің Она аралындағы бекінісіне қайтады. Аматерасу мен Исун Нинетейлздi жеңiп, оның рухы, Орочи сияқты, Камуи мұзды солтүстiк аралына бағыт алатынын байқайды. Екеуi де демонның бастауын табу үшiн солтүстiкке сапарға шығады. Камуиде Аматерасу Ойна тайпасына екі жаңадан тiршiлiк алған демон, Лехку мен Нехкуды жеңуге көмектеседi, олар аралды құрту қаупi тудырған қауiптi қарлы боранды тудырған. Бұдан басқа, Аматерасу Исунның өзiнiң және ата-бабасының мiндеттерiнен қашу үшiн Понк'таннан қашып кеткенiн бiледi. Сонымен қатар, екеуi Ширануи Аматерасудың бұрынғы тұлғасы болғанын, ол Орочини өлтіру үшiн өзiн құрбан еткенiн бiледi. Лехку мен Нехкуды жеңгеннен кейiн Аматерасу темірден жасалған ұшатын кеменiң қираған қалдықтарын табады: Камуи мұзды жазығында тұтқындалған "Ямато кемесiнiң" қираған қалдықтарын. Вака пайда болып, ол Ай тайпасының мүшесi екенiн көрсетедi, ол жұлдыздарға саяхаттау үшiн кеменi пайдаланған ұзақ өмiр сүретiн көрсетедi. Олар Орочи басып алғаннан кейiн Аспандықтарға - кiшi және үлкен құдайларға Аспан жазығынан қашуға көмектестi, бiрақ демондық күштер бұрын Кемеге кiрiп, Кеме жерге құлағанға дейiн қалған Аспандықтарды өлтіруге мүмкiндiк бердi, осы арқылы демондық күштердi өлемге босатып алды. Аматерасу Кемеге жалғыз өтедi, кеменiң iшiндегi демондық рухтарды жеңiп шығады. Аматерасу Ваканы шайқаста табады, ол - ғасырлар бұрын құдайлардың геноцидiн басқарған демондық күштердiң басшысы. Вака есiнен танып, Аматерасу оның орнына түседi. Ұзақ шайқастан кейiн Ями оның күшiн тонап, Аспан құдайларын жоя жаздай болады. Ол мұны жасамас бұрын, Исун өзінің Аспан елшiсi рөлін қабылдап, оларға көмектескендерiнiң барлығын Аматерасуға ойлары мен дұғаларын жiберуге шақырады, ол өз күшiн қайтарып алып, Ямидi жеңiп, Ниппонды барлық демондық күштерден құтқарады. Аматерасу мен Вака Кеменi өз бақылауына алып, құдайлардың жерiн қайта құруға бел буып, Аспан жазығына қайта оралады.
Даму
Ōkami – Clover Studio-ның біріктірілген идеяларының нәтижесі болды. Камия бір минуттық демонстрациялық фильм жасады, онда орман ішінде жүгіріп жүрген қасқыр бейнеленді, оның ізінен гүлдер гүлдеді, бірақ әлі ойын механизмі жоқ еді. Камия және команданың басқа мүшелері табиғат тақырыбына қатысты идеяларды ұсынды, нәтижесінде ойынның бастапқы прототипі пайда болды, оны Камия «ойнауға өте жалықтыратын» деп мойындады. Алайда, Clover Studio суми-э стилінің арқасында Аматерасудың табиғатпен байланысын және оны қалпына келтіру міндетін жақсырақ жеткізе алатынын түсінді. Бұл өзгеріске PS2 аппараттық құралының фотореалистік 3D графиканы көрсетудегі шектеулері ықпал етті. Акварель стиліне көшу нәтижесінде Аспан қылқасы (Celestial Brush) идеясы туды. Clover компаниясының бас директоры Ацуши Инаба: «Графикалық стильді бекіткеннен кейін, біз: «Ойыншыны осы суретті қарап қана қоймай, оған қатыстырып, өзінің үлесін қосуға мүмкіндік берсек қалай болжар еді?» – деп ойладық. Осылайша Аспан қылқасы идеясы пайда болды». Бастапқыда жаулар ретінде динозаврлар қарастырылған, бірақ соңында олардың дизайны көбірек демондық кейіпкерлерге негізделді. Аматэрасудың алғашқы дизайны кейіпкердің «киім киген үй жануарына» ұқсамауы үшін жасалған. Дамытушылар Аматэрасуды суда дельфинге, ал тік жардан секіргенде қыранға айналдыруды жоспарлаған, бірақ бұл идеялардан бас тарды. Персик мотивіне негізделген Сакуя кейіпкерінің «2-деңгейлі» және «3-деңгейлі» дизайндары жасалды, онда оқиға дамыған сайын кейіпкер киімдерін азайтуы тиіс еді, бірақ «3-деңгейлі» нұсқасы, іс жүзінде жалаңаш, Инаба тарапынан қабылданбады. Вака кейіпкері Татсуноко сияқты болуы жоспарланған, оның капюшоны Гатчаман кейіпкерлері киетіндей етіп жасалды. Орочи жапон мифологиясында алып құбылыс екендігін ескере отырып, басты кейіпкер дизайнымен айналысқан Саваки Такеясу демонның артын бақ пен сараймен бейнеледі, бұл ойын дизайнерлерін Орочидің ойындағы әлсіздігі болатын қоңырауды осы құрылымдарға қосуға шабыттандырды. Жапон тілінде көпше санның болмауы және ойыншының өзара әрекеттесетін көптеген кейіпкерлер мен диалогтардың болуына байланысты, команда 1500 беттік мәтінді аударуға мәжбүр болды. Осы кезде ойынның негізгі ойын механикасы, соның ішінде Аспан қылқасы және күрес жүйесі дайын болды. Ойын бір жылдан кейін жарық көрді: Жапонияда – 2006 жылдың 20 сәуірінде, Солтүстік Америкада – 2006 жылдың 19 қыркүйегінде, Еуропада – 2007 жылдың 9 ақпанында және Австралияда – 14 ақпанда. Алайда, Солтүстік Америкадағы шығарылыстан кейін бірнеше апта өткен соң, жағымды сын-пікірлерге ие болғанша, Capcom Clover Studio-ны жабу туралы шешім қабылдады. «Ōkami: Official Complete Works» атты суреттер жинағы 2008 жылдың мамыр айында Udon баспасынан жарық көрді. Ойын 2008 жылдың тамызында Жапонияда Sony-дің «Greatest Hits» жинағына қосылып қайта шығарылды.
Атау және сілтеме
Ойын атауы – ойын-сауық; жапон тіліндегі (狼) сөзі «қасқыр» дегенді білдіреді. Канжи таңбалары (大神), бірдей айтылады, «үлкен құдай» дегенді білдіреді, сондықтан басты кейіпкер – үлкен қасқыр құдай. Әртүрлі айтылса да, бірдей таңбалар (大神) синтоисттік күн құдайы Аматерасудың (天照大神) құрметті атында қолданылады. Жергіліктілендіру тобы есімдерді батыс стилімен ауыстырудың орнына жапон есімдерінің қысқа нұсқаларын қолдануды таңдады (мысалы, «Мушикай» есімді бала «Муши» деп жергіліктіленді). Батыстағы аудармада Иссунның Аматэрасуға берген бейресми аты «Амми» Камиядан шыққан, және оның дыбысы жапондық «Аммако» бейресми атымен ұқсас. Солтүстік Америка мен Еуропалық нұсқада ойыншы ойын аяқталғаннан кейін ойын музыкасын тыңдау үшін музыка қорабын аша алады. Ōkami 2007 жылғы BAFTA бейне ойындары сыйлығының үздік музыкалық қосымшасы сыйлығын жеңіп алды. Suleputer тағы бір альбом шығарды, фортепианолық аранжировка, Ōkami Piano Arrange. Ол 2007 жылдың 30 наурызында шығарылды. Мика Мацура екеуі де 10 әнді баптап, оны фортепианода орындады. Nintendo Switch үшін Ōkami HD шығарылымымен Data Disc 2018 жылдың қазан айында шығарылатын ойынның 60-тан астам музыкалық тректерінің винилді төрт дискілік жинағын дайындады. Ойындағы кейіпкерлердің сөйлеуі дауыс берушілердің сөйлеу үлгілерін араластыру арқылы жасалады, ал эмоционалды сөздер сол эмоциядағы дауыс жұмысынан құрылады. Capcom компаниясы «Wii-де Ōkami шығару жоспарланбағанын» мәлімдеді. Алайда, 2007 жылы Ұлыбританияның ойыншылар күнінде Capcom компаниясы Ready at Dawn компаниясы 2008 жылдың наурызында шығарылатын, бірақ кейіннен сәуірге жылжитын Ōkami Wii нұсқасының портын және дамуын бақылайтынын мәлімдеді. Ready at Dawn президенті Дидье Маленфент Wii нұсқасы басқару схемасынан басқа «PS2 нұсқасының дәл порты» болатынын айтты. Ойынға жақсартулардың болмауы ойыншылардан бірнеше шағымдарды тудырды, оларды Свенссон былай деп түсіндірді: Свенссон Capcom Japan-нан берілген бастапқы ойын активтері толық емес екенін хабарлады, тіпті ескі қатты дискілер мен компьютерлерді көбірек активтерді қалпына келтіруді сұрағаннан кейін де, Ready at Dawn-ға әлі де кейбірін нөлден қайта құру қажет болды. 2007 жылдың қарашасында Свенссон қозғалтқыштың Wii-ге көшірілгенін айтып, «ерекше жүйелер дұрыс орнатылып жатыр, бірақ қазір Wii-ге негізделген Amaterasu жұмыс істейді» деп жазды. Capcom веб-сайтында 2008 жылдың ақпан айында жарияланған тізімде Wii нұсқасы 480p және кең экранды шығаратындығын көрсетті, ал IGN Wii қашықтан басқарудың қозғалыс сезгіштері ойынның Celestial Brush функцияларын орындау үшін пайдаланылатынын растады. IGN-нің қолдары ойынға кішігірім өзгерістерді атап өтті, мысалы Wii Remote және Nunchuck қосымшасын пайдалана отырып, қосымша қозғалыс сезімталдау басқару элементтері және кескіндер көрінісін өткізіп жіберу мүмкіндігі, бірақ ойынның мазмұнында басқа өзгерістер туралы хабарланбады. Свеннсон «егер [Ōkami Wii үшін] PS2-де жасаған сандарды жасаса, мен өте қуанышты болар едім. Бұл компанияның табысты болуы үшін негізгі табысты болудың қажеті жоқ» деді. Celestial Brush-пен сурет салуға көмектесу үшін Wii контроллерлеріндегі екі түрлі батырманың щетка функциясы бар; бір батырма еркін форманы көрсетеді, ал екіншісі бастапқы нүктеден түзу сызық жасайды. Кейінгі уақытта Ōkami Wii порты Солтүстік Америкада 2008 жылдың 15 сәуірінде, Австралияда 12 маусымда, Еуропада 13 маусымда және Жапонияда 2009 жылдың 15 қазанында шығарылды. Ойынның PlayStation 2 нұсқасындағы соңғы кредиттері Wii нұсқасынан алынып тасталды, бұл Камияның өкінішіне орай, ол омоиды алып тастады, «ойлар, эмоциялар мен хабарламалардың үйлесімі»: «[Кредиттер] жобада жұмыс істеген барлық адамдардың омоиі болды, сәттілік сәтімен бірге сапарды аяқтағандарға арналған. Бұл ерекше сәт үшін арнайы штабтың ролі болды. Ал қазір ол жоқ. Барлығын. Бұл өте өкінішті және өкінішті». Capcom өкілі алдын ала берілген фильмнің кредиттерінде Clover Studio логотипі бар екенін және олардың «Clover логотипімен тікелей қатыспаған ойынында пайдаланудың заңдық құқығы жоқ» екенін мәлімдеді. Кредиттердің қайнар көзі болмағандықтан, олар оларды ойыннан толық алып тастауды шешті. Кредиттер реті Wii нұсқасының жапондық шығарылымында қалпына келтірілді және порттың қосымша жоспарлаушылар, дизайнерлер, бағдарламашылар және тест ойыншыларын ұсынған Tose бірлесіп жасағанын көрсетті. Кредиттердегі суреттер, бірақ кредиттер емес, әлі де ашылатын көркемдік түрінде қол жетімді. Ойыншылар Ōkami-нің Солтүстік Америкадағы Wii нұсқасының мұқабасында IGN-нің су белгісі бар екенін анықтады және IGN сайтынан алынған суреттің көзін анықтады. Бұл қатеге өтеу ретінде Capcom шектеулі уақыт ішінде мұқабаны үш жоғары ажыратымды мұқабаның бірімен тегін ауыстыруды ұсынды. Ұсынысты орындау кешіккендіктен, Capcom тіркелгендердің барлығына үш мұқабаның нұсқаларын жіберді. Компания қазіргі уақытта ұсынысты тоқтатты, бірақ пайдаланушылар жүктеу және басып шығару үшін жоғары сапалы PDF файлдары түрінде мұқаба суреттерін қолжетімді етті. Еуропалық PAL нұсқасының мұқабасында мұндай қате жоқ.
Svensson reported that the original game assets given to them from Capcom Japan were incomplete, and even after requesting old hard drives and computers to recover more assets, Ready at Dawn was still required to recreate some from scratch. In November 2007, Svensson said that the engine had been ported to the Wii, writing that "there are still several systems getting set up properly but there's most definitely a Wii driven Amaterasu running around Wii rendered environments as we speak". A listing posted at Capcom's website for the game in February 2008 revealed that the Wii version would support 480p and widescreen output, and IGN confirmed that the motion sensing of the Wii Remote would be used to perform the Celestial Brush features within the game. IGN's hands on cited small changes to the game such as additional motion sensing controls using both the Wii Remote and Nunchuck attachment, and the ability to skip cutscenes, but reported no other changes in content of the game. Svennson further noted that "if [Ōkami for the Wii] did the numbers that we did on the PS2, I'd be very happy. This doesn't need to be a mainstream success for this to be a success for the company". To help with drawing with the Celestial Brush, two different buttons on the Wii controllers have brush functionality; one button provides free form strokes, and the other draws a straight line from the starting point. Following a delay, the Wii port of Ōkami was released in North America on 15 April 2008, Australia on 12 June, Europe on 13 June, and Japan on 15 October 2009. The final credits that is in the PlayStation 2 version of the game was removed from the Wii version, much to Kamiya's regret as it removed the omoi, "a combination of thoughts, emotions, and messages": "[The staff roll was] the omoi of everyone who worked on the project, put together in a moment of bliss held out just for those who completed the journey. It was a special staff roll for a special moment. And now it is gone. All of it. It's incredibly disappointing and sad". A Capcom representative stated that the credits, a pre rendered movie, had the Clover Studio logo within it, and they had "no legal right to use the Clover logo in a game they were not involved with directly". Since they lacked the source to the credits, they opted to remove them entirely from the game. The credit sequence was restored in the Japanese release of the Wii version and revealed that the port was co developed by Tose, having provided additional planners, designers, programmers, and test players. The images from the credits, although not the credits themselves, are still available as unlockable art. Players have discovered that the cover of the North American Wii version of Ōkami includes a watermark from IGN, and traced the source to an image taken from IGN's site. To make up for the error, Capcom offered for a limited time to replace the cover with one of three high resolution covers free of charge to users in North America. Because of delays in fulfilling the offer, Capcom shipped copies of all three covers to those that registered. The company has since discontinued the offer, but has made the cover images available worldwide in high quality PDF files for users to download and print themselves. The European PAL version of the cover has no such error.
Жоғары сапалы ремастер
2012 жылы Capcom компаниясы ойынның жоғары сапалы ремастерингін – Ōkami HD (Ōkami Zekkei ban; шамамен аударғанда, Ōkami Magnificent Version) таныстырды, ол сол жылдың 30 және 31 қазанында PlayStation 3 үшін бүкіл әлемде шығарылуға тиіс болды; Жапонияда саудаға арналған нұсқасы шығарылды, ал ойын тек Еуропа мен Солтүстік Америкада PlayStation Network арқылы жүктеуге қолжетімді болды. Ремастерингтік нұсқа PlayStation Move перифериялық құрылғысын қолдайды және Trophy қолдауы қосылды. Ремастерингтік нұсқада бастапқы PS2 нұсқасының соңғы титрлері қайта жаңартылса, Clover Studio логотипі алынып тасталды, ал жапондық емес нұсқаларында "Reset" әні Риосима жағалауының фондық музыкасының аспаптық ремиксімен ауыстырылды. Ремастеринг Capcom және HexaDrive компанияларының бірлескен жұмысы болды, олар бұрын Rez ойынының жоғары сапалы ремастерингімен айналысқан. Кейін Capcom 2017 жылдың 12 желтоқсанында PS3 ремастерингінің негізінде Windows, PlayStation 4 және Xbox One үшін Ōkami HD ойынын бүкіл әлемде шығарды. Бұл нұсқаны Buzz Co., Ltd. және Vingt et un Systems Corporation әзірледі. Windows, PlayStation 4 және Xbox One нұсқалары цифрлық және сауда нұсқаларын қамтиды, ал Xbox One нұсқасы Жапонияда жүктеу арқылы қолжетімді болды. Бұл нұсқа 4K ажыратымдылықты қолдайды, бірақ секундына 30 кадрмен шектелген, сонымен қатар бастапқы ойынның 4:3 пропорциясымен қатар кең экранды форматты ұсынады. Жоғары сапалы ремастер 2018 жылдың 9 тамызында Nintendo Switch үшін шығарылды. Бұл нұсқа Switch консолінің сенсорлық экраны арқылы басқаруды, соның ішінде Celestial Brush мүмкіндігін қолдайды, сондай-ақ Joy-Con контроллерінің қозғалыс сезімталдығын пайдаланады. Nintendo Switch нұсқасы стандартты физикалық және Жапонияда ғана қолжетімді шектеулі басылымда шығарылды, ал басқа аймақтарда ойын тек eShop дүкенінде қолжетімді. Ойынның нұсқасы 20 сәуірде Америка Құрама Штаттарында Amazon Luna үшін эксклюзивті түрде шығарылды.
Жалғасы
Ōkami-ның сатылымы жалғастығын шығаруға жеткіліксіз деп есептелді; 2009 жылдың шілдесінде, пайдаланушылардың жалғастық мүмкіндігі туралы сұрақтарына жауап ретінде Свенссон: «Жалғастықты қанағаттандыра алатындай болуы үшін, қазіргі нұсқаны көбірек адамдар сатып алуы керек деп ойлаймын» деді. Бірнеше ай бұрын, Жапонияда Ōkami-нің Wii нұсқасы шығар алдында, Capcom «Ōkamiden» сөзіне жапондық тауарлық белгісін тіркегеннен кейін, көптеген адамдар жалғастық дайын тұр деп болжады. 2009 жылдың қыркүйегіндегі Famitsu журналы Ōkamiden-нің Nintendo DS үшін Ōkami-нің толыққанды жалғасы екенін жариялады, оны Capcom 2010 жылы Жапонияда шығаруды жоспарлаған, бірақ Clover командасының қатысуынсыз. Продюсер Мотохиде Эширо кейінірек сұхбатында бұл ойынның Ōkami-нің толыққанды емес, рухани жалғасы екенін түсіндірді. Оқиға Ōkami аяқталғаннан кейін тоғыз ай өткен соң өрбуімен, ойыншы Аматэрасу сияқты қабілеттері бар, бірақ әлі толыққанды күшіне енбеген, Чибитерасу атты шағын құланды басқарады, және DS сенсорлық экраны арқылы басқарылатын Celestial Brush сияқты ойнау стилі сақталған. 2016 жылғы Electronic Entertainment Expo-да Metro басылымына берген сұхбатында, қазір PlatinumGames компаниясында жұмыс істейтін Камия Ōkami 2 және Bayonetta 3 ойындарына қатысты идеялары бар екенін айтты, бірақ ешқайсысының да әзірлену үстінде екенін растамады. 2019 жылдың қазан айында, Resident Evil және Monster Hunter ойындарының қаржылық сәттіліктерінен кейін, Capcom өзінің «ұйықтап жатқан» брендтерін қайта жандандыруға ниетті екенін мәлімдеді. Бұл жаңалықтан кейін, Камия, Ōkami жобасында жұмыс істеген Икуми Накамурамен бірге, Twitter-де «Ōkami қайта оралады» деп жазды. 2020 жылдың маусымындағы сұхбатында ол Capcom-қа Ōkami жалғасы туралы ұсыныс жасауды жоспарлап отырғанын, және оның басты талабы – Камияның даму процесінде жетекші рөлде болуын қамтамасыз ету екенін айтты.
Марапаттар
2005 жылғы E3 конвенциясында Окамидің алғашқы көрсетілімі бірнеше марапаттар мен танылуға ие болды, соның ішінде 1UP-тің «Үздік PS2 ойыны», «Үздік ойын шоуы» (екінші орын) және «Үздік экшн ойыны» (үшінші орын); IGN-нің «Үздік PS2 ойыны шоуы», «Үздік шоу» және «Ең инновациялық дизайн» жүлделерінде екінші орын, сондай-ақ X Play-дің «Ең түпнұсқалы ойыны». GameSpy оны конвенцияның бесінші үздік ойыны деп таныды. Ойын шыққаннан кейін, Оками IGN, Electronic Gaming Monthly және Game Informer үшін «Айдың ойыны» атанды. IGN, Edge Magazine және Game Revolution оны 2006 жылдың ең жақсы ойыны деп бағалады, ал GameTrailers және PSM оны 2006 жылдың ең жақсы PS2 ойыны деп атады. IGN ойынға «Үздік жалпы» және «PS2 Adventure Game», «Үздік жалпы» және «PS2 көркемдік дизайны», «Үздік жалпы» және «PS2 ең инновациялық дизайны», сондай-ақ «Үздік жалпы оқиға» сыйлықтарын берді. GameSpot 2006 жылы «Үздік көркемдік графика» сыйлығымен марапаттады. IGN 2017 жылы Окамиді барлық уақыттың 90-шы ойыны деп атады. 2010 жылы GamePro оны PlayStation 2-ге арналған бесінші ең жақсы ойын деп таныды. 2023 жылы GQ журналы видео ойындары журналистері арасында өткізген сауалнамада Оками барлық уақыттың ең жақсы 94-ші видео ойыны деп аталды. Оками негізгі ойын баспасөзінен тыс да марапаттар жеңіп алды. Ойын 2007 жылғы Game Developers Choice Awards-та «Үздік кейіпкер дизайны» және инновациялық наградалардың біреуіне ие болды. Оками 2006 жылы Жапония медиа өнер фестивалінің ойын-сауық бөлімінде Бас жүлдеге ие болды. 2007 жылдың 13 тамызында National Academy of Video Game Trade Reviewers (NAViGaTR) 2006 жылғы марапаттауда «Ойын тетігіндегі ең жақсы анимация», «Ойын тетігіндегі көркемдік бағыт», «Үздік оригиналдық ойын-сауық» және «Жыл ойыны» атағын алды. Окамиге Жапондық компьютерлік ойын-сауық өнім берушілер қауымдастығы (CESA) 2007 жылғы Жапония ойын сыйлықтарында «Үздік үшін сыйлық» берді, ал кейіннен 2009 жылғы CESA әзірлеушілер конференциясы (CEDEC) сыйлығын «Визуалды өнер» номинациясы бойынша жеңіп алды. Ойын 2006 жылғы Ursa Major сыйлығында «Үздік антропоморфты видео ойыны» атанды. Сондай-ақ, ол 2007 жылы BAFTA сыйлығын «Өнерпаздық жетістіктері» және «Түпнұсқалық саз» үшін жеңіп алды. Оками 11-ші Сателлит сыйлықтарында «Үздік платформалық экшн/саяхаттық ойын» номинациясын алды. HD нұсқасы 17-ші NAViGaTR жыл сайынғы марапаттауында «Ойын, классикалық қайта жандану» номинациясына ұсынылды.
Сатылымдар
2006 жылы Солтүстік Америкада 200 000-нан астам данасы сатылып, шамамен 8 миллион АҚШ долларын табыс етті және аймақтағы жылдың ең көп сатылған 100 ойынның қатарына кірді. 2007 жылдың наурызына дейін PlayStation 2 нұсқасының жалпы сатылымы 270 000-ға жуық болды. Ал 2006 жылы Жапонияда 66 000 данасы сатылды. Бастапқыда Ōkami және God Hand (сол кезеңде шыққан Clover ойыны) нашар сатылуы Clover Studio-ның жабылуына себеп болды деп есептелгенімен, кейіннен Capcom және Clover Studio-ның үш маңызды әзірлеушісі – Синдзи Миками (Resident Evil сериясы), Хидеки Камия (Devil May Cry сериясы) және Инаба компаниядан кетіп, студия таратылды. Осыған байланысты, "барлық ресурстар енді орталықтандырылғандықтан тиімдірек және жақсырақ пайдаланылуы керек" делінді. Кейін "ODD" компаниясымен бірігіп, "PlatinumGames" болып құрылды. 2008 жылдың 30 шілдесінде Capcom компаниясы Ōkami ойынының Wii нұсқасының Солтүстік Америка мен Еуропада шамамен 280 000 данасы сатылғанын мәлімдеді. Wii нұсқасы Жапониядағы алғашқы аптасында 24 000 дана сатылды. 2009 жылдың 23 қазанында ол Жапониядағы ең көп сатылған алтыншы ойын деп танылды. 2009 жылдың наурызына дейін ойынның жалпы сатылымы 600 000 данадан аспады және 2010 жылғы Гиннесстің әлемдік рекордтар кітабының Gamer's Edition нұсқасында "жылдың ойыны сыйлығын алған ең аз коммерциялық табысқа жеткен жеңімпаз" атанды. Содан кейін, 2018 жылы ойын "жануар кейіпкері бар ең жоғары бағаланған бейне ойын" деп Гиннес рекордтарына енді. PlayStation 4 платформасындағы Ōkami HD алғашқы сатылым аптасында Жапонияда 16 536 дана сатылып, барлық форматтағы сатылымдар тізімінде 18-орынға ие болды. 2023 жылдың 30 маусымына қарай Ōkami HD PlayStation 4, Xbox One және Nintendo Switch платформаларында 2,3 миллион дана, ал PC және PlayStation 3 нұсқалары 2020 жылға дейін 1,065 миллион дана сатылды, нәтижесінде 2023 жылдың маусымына дейін барлығы 3,365 миллион дана сатылды. Ōkami сериясы 2023 жылдың 30 маусымына дейін бүкіл әлем бойынша 4 миллион дана сатылды.
Мұра
Бен Мэттес, 2008 жылғы Prince of Persia видео ойынының продюсері, Оками, Ико және Shadow of the Colossus ойындарының геймплейі мен көркемдік безендірісіне әсер еткенін айтты. Capcom-тың Street Fighter IV ойынының кейіпкерлерінің дизайны Оками ойынының ықпалымен, қолмен салынған суреттер мен бояу соққылары сияқты эффекттермен жасалған. Disney-дің Epic Mickey видео ойыны Оками сияқты сурет салу мүмкіндіктерін пайдаланады, бұл ойыншыға деңгейлердің бөліктерін суреттеп, өңдеуге мүмкіндік береді. Соңғы босс, Ями, кроссоверлық жекпе-жек ойыны Tatsunoko vs. Capcom: Ultimate All Stars-та негізгі қарсылас және соңғы босс ретінде пайда болады. Аматерасу Marvel vs. Capcom 3: Fate of Two Worlds, Ultimate Marvel vs. Capcom 3 және Teppen ойындарында ойналатын кейіпкер ретінде көрінеді. Clover компаниясы тарағаннан кейін және оның көптеген қызметкерлері PlatinumGames болып қайта құрылғаннан соң, олардың келесі ойындарының бірі – Bayonetta, Окамиға бірнеше сілтемелер енгізеді; ең айқын мысалы – Bayonetta пантераға айналғанда, Аматерасу сияқты, гүлдер мен өсімдіктердің іздері оның артынан келеді. 2010 жылғы Сан-Диего Comic Con-да Capcom Джеральд де Жесус пен iam8bit жасаған, Аматерасу, Ширануи және Чибитерасуды (Окамиден) үш қасқыр айының футболкасына еліктеумен бейнелейтін, шектеулі сандағы футболкаларды лотерея арқылы таратты. 2009 жылы GamesRadar Окамиді «жетілмеген франшизалық әлеуеті бар» ойындардың қатарына қосып, былай деді: «Егер Nintendo бірнеше жылда бір рет Zelda ойынын жасай алатын болса, онда Capcom неге Ōkami 2 шығармайды?» 2015 жылы Аматерасу Archie Comics-тің Worlds Unite кроссоверінде, Sonic the Hedgehog комикс сериясы мен Mega Man ойындары арасында пайда болды. Ōками костюмі Monster Hunter Generations ойынына қосылды. Capcom Dota 2 үшін Amaterasu «курьерін» ұсынды және 2017 жылдың желтоқсанында Steam-де Ōkami HD шығарылар алдында оны жариялауға рұқсат алды. Ōkami HD-ді алдын ала тапсырыс берген немесе сатып алған ойыншылар курьерді тегін алды.