Кіріспе

Жаңа Оңтүстік Уэльстегі жағалау су жолы, Австралия.

Гленрок лагунасы – аралық тұщы сулы, кішкентай жағалау ағысы. Лагунаның шекарасы шамамен , ал ұзындығы (шығыстан батысқа қарай) және ені жағалауда басталып ортаға қарай өзгереді. 3 кіші су жиналатын аймақ бар: солтүстікте Кішкентай Флаги ағысы, ортасында Флаги ағысы және оңтүстік-шығыста кішкентай, аты жоқ ағыс. Екі негізгі қосымша өзен – Флаги Крик (ұзындығы шамамен ) және Кішкентай Флаги Крик (кейбір карталарда Гленрок Крик деп те көрсетіледі). 1887 жылғы Кахиба еншісінің картасында Кішкентай Флаги ағысы "Бірінші Флаги ағысы" деп, ал Флаги ағысы "Екінші Флаги ағысы" деп аталған. Су жиналатын аймақтың топырағы негізінен сазды. Құрғақ және батпақты склерофилл орманы мен жаңбырлы ормандар бұталы жерлерде кездеседі.

Тарих

Гленрок лагунасы 6000 жыл бұрын, соңғы мұз дәуірінен кейін теңіз деңгейі тұрақталғанда пайда болды. Лагуна – ұзындығы шамамен және ені шамамен болатын судың шағын денесі, ал ауданы шамамен құрайды. Бұл аудан су деңгейіне байланысты өзгеріп тұрады. Лагунаның табиғаты құнарлы болғандықтан, алғашқы еуропалық зерттеушілер оны «Гленрок» деп атады, ал Гленрок лагунасының аумағы бастапқыда «Пиллапай Куллаитаран» деп аталды, яғни «Палмдар аңғары» деген мағынаны білдіреді, себебі бұл аймақта кәдімгі пальмасы көптеп өсетін. Авабакал тайпасы осы аймақта қоныстанған жергілікті халық деп есептеледі. Археологиялық зерттеулер Гленроктан оңтүстікке қарай бірнеше шақырым жерде орналасқан Суонси Хедс лагерінің 7800 жыл бұрын пайда болғанын көрсетті (Dept of Lands, 1990). Лагунадағы ортақ жиын орындарының қалдықтары құрал жасау орнының орнын көрсетеді. Австралияда алғашқы көмірді тапқандар ретінде қашқын қылмыскерлер Уильям мен Мэри Брайант есімдері аталады, олар Тиморға саяхат еткен кезде оны тапқан. Олар осы аймаққа алғаш рет аяқ басқан еуропалықтар болды және 1791 жылдың 30 наурызында Гленрок лагунасының кіреберісіне жақын көмірді тапты. Олар оны «Бақытты ағыс» деп атады, себебі олар мұнда тамақ тауып, достыққа толы аборигендермен кездесті. Алайда, бұл жаңалық Сиднейге жетпеді, және 1797 жылдың 9 қыркүйегінде Ньюкаслде көмірді тапқаны үшін лейтенант Джон Шортленд Р.Н. мақтауға ие болды. Күні бүгінге дейін Гленрок лагунасының аузындағы солтүстік жартаста көмірді табуға болады. 1842 жылдың 12 қазанында Сиднейдегі В.Кирхнерге жазған хатында Фридрих Вильгельм Людвиг Лейхардт Ньюкаслдан Редхедке, Шарльстаун арқылы саяхат еткен кездегі аңғардағы серуенін сипаттады. Ол бұл саяхатында лагунаның жоғарыдан көрінісін суреттеді. Бұл көрініс бүгінде «Лейхардт қарауы» деп аталады, ол Ұлы Солтүстік жолында орналасқан. «Сіздер «Палмдар аңғары» туралы естіген боларсыз. Бірақ іс жүзінде онда өте аз пальма бар, сондықтан ол басқа өсімдіктерге осылайша бай. Бұл – теңізге қарай кеңейетін, тік беткейлері бар, тасты, тар шатқал. Беткейлер ең сәнді өсімдіктермен жабылған, ағаштар мен бұталар өрмелермен байланысқан, ал ағаштардың діңдері паразиттік өсімдіктермен жабылған. Ауыр қысқы жаңбырлармен келген су тасқыны үлкен ағаштарды түбірлерімен жұлып алып, өмір мен өлімнің араласуынан туған қызыл жалынды тудырды». 1883 жылы «Burwood Coal Mining Company» компаниясы құрылды, бірақ 1884 жылдың желтоқсанында шахта қазыла бастады, ол 1885 жылдың 10 мамырында аяқталды және «Burwood Colliery» деп аталды. Шахтадан шығатын жеке темір жол лагуна арқылы, тау жартасының бойымен және Бэрвуд жағажайы арқылы (сол кезде Смельтерс Бич деп аталған) бұрынғы балқыту зауыты орналасқан және көмірдің бір бөлігі тиелген Мэрветер Эстейт желісімен байланысты. Флаги-Крикті 1828 жылы Ньюкаслдан келген жер иесі Генри Дангар зерттеген, бірақ оның атауы болмаған. Бұл зерттеу картасында кейіннен Чарльзтаун деп аталған аймақ арқылы өтетін негізгі оңтүстік жолы, «Вахра» деп аталған Бурвуд жолының жотасы және атаусыз Флаги сайы көрсетілген. 20 ғасырдың соңғы жартысында бұл өзенге жергілікті отбасылар ресми емес түрде Рокки өзені деп ат қойды және Кахибаның балаларына ойнауға қолайлы, суы мол орманды жер берді.

Даму

Негізгі жол дәліздерінен басқа, үлкен жаяу жүргін жолы – Ұлы Солтүстік жолы (Юэларба трекі) және Фернли трекі велосипед жолы бар. Ұлы Солтүстік жолы Флаги-Крик арнасымен Шарльстауннан лагунаның жоғарғы бөлігіне дейін созылады. Содан кейін лагунаның солтүстік жағалауымен жағажайға дейін жалғасады, одан кейін Бурвуд жағажайы арқылы, Мёрдинг Гулли және мыс қорыту зауытының қираған қалдықтарынан өтіп, солтүстікке қарай Ньюкаслға қарай бағыт алады. Белмонтқа дейінгі ескі теміржол дәлізі велосипед жолына жаңартылып, 2015 жылы аяқталды. Жоба 3 кезеңде жүзеге асырылды: Парк Авеню (Адамстаун) – Кахиба станциясы, 2004 жылға дейін Бурвуд Жолы (Кахиба); Кахиба станциясы, Бурвуд Жолы (Кахиба) – Окдейл Жолы (Редхед), 2009 жылға дейін; және Окдейл Жолы (Редхед) – Белмонт, 2015 жылға дейін. Гленрок лагунасы бір ғасырдан астам уақыттан бері Ньюкасл және Маккуори көлінің тұрғындары үшін демалыс орны болып табылады. Гленрок мемлекеттік табиғат қорғау аймағы 1986 жылы қорғалатын аймақ деп жарияланды. Су жиналатын алапта мынадай елді мекендер орналасқан: Адамстаун Хайтс, Мереветер Хайтс, Хайфилдс, Кахиба, Чарльзтаун, Уайтбридж. Дегенмен, Кахиба ғана су жиналатын алаптың ішінде толығымен орналасқан елді мекен.