Кіріспе

Америкалық жазушы

Кати Мартон (3 сәуірде 1949 жылы туған) – венгр-американдық автор және журналист. Оның мансабында ABC News телеарнасының шетелдік тілшісі ретінде жұмыс істеуі, 1971 жылы Ұлттық қоғамдық радиода өндіріс жәрдемшісі болып бастауы, сондай-ақ баспа журналистикасымен айналысу және бірнеше кітап жазу кіреді. Ол Халықаралық әйелдер денсаулығы коалициясының бұрынғы төрағасы, Журналистерді қорғау комитетінің директоры (бұрынғы төрағасы) және Халықаралық құтқару комитеті, Адам құқықтары жөніндегі бақылау тобы, Жаңа Америка қоры сияқты басқа да ұйымдарда қызмет етеді.

Ерте өмір

Мартон Будапешт, Мажарстанда UPI тілшісі Илона Мартон мен жүлделі Associated Press тілшісі Эндре Мартонның қызы ретінде дүниеге келді. Оның ата-анасы Екінші дүниежүзілік соғыстағы Холокосттан аман қалды, бірақ осы оқиға туралы ешқашан айтқан емес. Олар АҚШ-қа тыңшылық еткен деген жалған айыппен шамамен екі жыл түрмеде отырды, ал Кати мен оның үлкен әпкесі бейтаныс адамдарға тәрбиеленуге берілді. Рим-католик дінінде тәрбиеленген ол, әжесі мен атасы еврейлер екенін және олардың Аушвиц концлагерінде қаза болғанын көп уақыттан кейін, кездейсоқ жағдайда білді. Оның ата-анасы 1956 жылғы Венгрия революциясы туралы хабарлағандары үшін көптеген наградалар алды, соның ішінде Джордж Полк сыйлығы да бар. Революциядан кейін отбасы Венгриядан қашып, Мэриленд штатындағы Шеви Чейз қаласына қоныстанды, онда Мартон Бетезда-Шеви Чейз орта мектебінде оқыды.

Білім

Мартон Нью-Йорктегі Уэллс колледжінде, Сорбоннада және Париждегі Саяси зерттеулер институтында оқыды. Венгрияда өскен ол француз тілінде тәрбиеленді, өйткені оның француз тіліндегі күтушісі болған, ал отбасы АҚШ-қа көшкен кезде американдық ағылшын тілін үйренді. Ол Джордж Вашингтон университетінен халықаралық қатынастар саласы бойынша магистр дәрежесін алған.

Жеке өмір

Мартон үш рет үйленген. Ол алғаш рет 1970-ші жылдардың басында Филадельфия қаласынан зейнеткерлікке шыққан халықаралық инвестициялық банкир Кэрролл Ветцельге тұрмысқа шықты. Оның екінші күйеуі ABC News телеарнасының жаңалықтар оқушысы Питер Дженнингс болды; Дженнингс пен Мартон 1993 жылы ажырасудан бұрын Елизавета және Кристофер есімді екі балаға ие болды. Оның үшінші күйеуі 1995 жылдан бастап 2010 жылдың желтоқсанында қайтыс болғанға дейін дипломат Ричард Холбрук болды. Мартон Холбрукпен бұрынғы Югославия мен Таяу Шығыстағы дипломатиялық миссиялары барысында жиі саяхаттап жүрді. Ол олардың махаббаты мен оның өлімінен кейін қалпына келу туралы 2012 жылы жарық көрген «Париж: Махаббат тарихы» атты естелік кітабында жазды.

Марапаттар

Мартон репортаждары үшін бірнеше награда алды, оның ішінде 2001 жылғы Ұлттық еврей әйелдер кеңесінің Ребека Коут гуманитарлық сыйлығы, 2002 жылғы әлемді өзгертетін әйелдерге арналған Matrix сыйлығы, 1973 жылы WCAU TV (Филадельфия) телеарнасына табысталған Джордж Фостер Пибоди сыйлығы және Венгрия Республикасының Еңбегі үшін орденінің командирінің кресі – елдің ең жоғары азаматтық наградасы. Ол сонымен қатар Нью-Йорктегі Халықаралық орталықтың «Үздік жетістік» сыйлығының иегері. Оның «Халық жаулары: Америкаға жасаған отбасымның саяхаты» кітабы 2009 жылы Ұлттық кітап сыншылары шеңберінің сыйлығына автобиографиялық номинацияда финалист болды.