Кіріспе

Стенли Уоррен (1917 жылы Англияда туған – 20 ақпан 1992, Дорсет, Англия) – ағылшын суретшісі. Ол Корольдік артиллерия полкінің 15-ші полкіндегі бомбардирі болды және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Сингапурдағы Чанги түрмесінде тұтқында болғанда шіркеу қабырғаларына салған Чанги суреттерімен танылды.

Ерте өмір

Уоррен Англияда туған және жас кезінен бастап дарынды суретші болған. Уоррен Хорнси өнер колледжінде оқыған. Соғысқа дейін Уоррен Гренада ұйымы үшін плакаттар мен жарнамалар жасайтын коммерциялық дизайнер болып жұмыс істеген.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1940 жылдың қаңтар айында Уоррен нацистік Германияға қарсы күреске қосылу үшін әскерге жазылды және Корольдік артиллерия полкіне бақылау бекетінің көмекшісі ретінде тағайындалды. Оның міндеттеріне қару нысаналарын белгілеу үшін қолданылатын панорамалардың жылдам суреттерін салу кірді. 1942 жылдың басында Уоррен жапондықтар Малайя мен Таиландты басып алғаннан және Перл-Харбор бомбаланғаннан кейін 15-ші далалық полкпен Малайяға (Малайзияның бұрынғы атауы) жіберілді. Олар келгеннен кейін жапондықтарға қарсы күресі қатыгез және қысқа болды, көп ұзамай оның батальоны Сингапурге шегіне бастады. Чанги гарнизоны, британдық күштердің көп бөлігі орналасқан, мықты бекітілген жағалау қорғанысы, үш армия казармасынан тұрды: Селаронг казармасындағы 2-ші батальон Гордон Хайлендерлері, Китченер казармасындағы Корольдік инженерлер және Робертс казармасындағы Корольдік артиллерияның 9-шы жағалау артиллерия полкі. 12 ақпанға қарай Сингапурдағы жағдай қиын болды және HQ Малайя Командысының Бас офицері генерал-лейтенант Артур Эрнест Персиваль Чанги гарнизонына Сингапур қаласына көшуге бұйрық берді. 1942 жылдың 15 ақпанында Сингапурдың британдықтарға берілуінен кейін Уоррен мен одақтас әскери тұтқындарына интернаттау үшін Чангиге баруға бұйрық берілді; 15 000 австралиялық Селаронг казармасына, ал британдықтар Робертс және Китченер казармаларына орналастырылды. Уоррен Робертс казармасында тұтқынға алынды және кейін Сингапур төңірегінде жұмыс істеу үшін басқа тұтқындарға қосылды, жапондық шабуылдардың салдарынан келген зақымдарды жөндеуге және маңызды қызметтерді қалпына келтіруге көмектесті. Тұтқындарға берілетін тағамның сапасы нашар болды және құл еңбегімен жұмыс істейтін адамдарға жеткіліксіз болды. Осының салдарынан және жапондық күзетшілердің тұтқындарды ұрып-соғу және қашқандарды өлімге кесу сияқты қатал әрекеттерінен ерлердің денсаулығы мен рухы уақыт өте келе нашарлай бастады.

Соғыстан кейінгі

1958 жылы қабырға суреттері табылғаннан кейін, оның авторын табу үшін іздеу жұмыстары жүргізілді. Уоррен сол кезде Сэр Уильям Коллинз мектебінде, кейін Оңтүстік Камден қауымдастық мектебінде, содан кейін Лондонның солтүстігіндегі Сомерс Таундағы Регент орта мектебінде сурет салу пәнінің мұғалімі болды. Уоррен қабырға суреттері жойылған деп ойлаған, бірақ 1957 жылы ол өнер мұғалімі болған Барнсбери орталық мектебіндегі әріптесі оған Daily Mirror газетіндегі оның қабырға суреттерінің бірінің суретін көрсетті. Уоррен 1959 жылы табылды және көптеген көндірулерден кейін, қалпына келтіру жобасына көмектесуге келісті. 1963-1988 жылдар аралығында ол Сингапурға үш рет барып, бұрынғы суреттерін жаңартты. Оның шамасы жетпегендіктен, түпнұсқа қабырға суреттерінің тек төртеуі ғана толыққанды түрде қалпына келтірілді. 1990 жылдары қабырға суреттері орналасқан бұрынғы орын Сингапур Ұлттық мұралар кеңесінің шешімімен мұралық нысан ретінде бекітілді.