Кіріспе
Велосипедтік жарыстың түрі – қысқа, овал пішіндес топырақ жолдардағы велосипедтік жарыс. Велосипедтік жарыс – әдетте ашық ауада, кейде жабық үй-жайларда өтетін, ұзындығы 70-90 метр болатын қысқа овал пішіндес топырақ жолдардағы велосипедтік жарыстың бір түрі. Мотоциклдердегі жылдамдық жарысы сияқты, мұнда да тежегішсіз және көп жылдамдықты берілісі жоқ велосипедтер қолданылады, бірақ мотоциклдердегідей велосипедтерді бұрылыстарда сырғанатып жүргізу мақсаты жоқ.
bicyclingCycle speedway is a form of bicycle racing on short oval dirt tracks, usually outdoors, occasionally indoors, typically 70–90 metres long. Like motorcycle speedway, riders use machines without brakes or multiple gears but, unlike motor speedway, the object is not to slide bikes round the turns.
Шығу тегі
Велосипедтік жылдамдық жолының пайда болу тарихы бұйырма. Ол 1920 жылдарға дейін болған, бірақ Ұлыбританиядағы соғыстан кейінгі қалалардың қираған жерлерінде кеңірек таралған сияқты. Қираған үйінділерден жолдар тазартылып, жақсы жағдайда емес велосипедтерде, мотоциклдік жылдамдық жолының ықпалымен, жастар үшін қалаларда көңіл көтерудің бір жолы ретінде велосипедтік жылдамдық жолы кездейсоқ түрде дамыды. 1945 жылы ең көп бомбаға ұшыраған Лондон жарыстарды ұйымдастыруда алда келді. 1950 жылға қарай Шығыс Лондонда 200-ден астам клуб болды, олардың 20-дан астамы Уолтемстоуда ғана орналасқан. Осы спорт ел бойынша тарады. Бірмингем лигасының алғашқы маусымында 22 команда өнер көрсетті. Содан кейін Ковентри, Лестер, Вулвергемптон және Крэдли Хит қалалары қосылды. Қалааралық жарыстар 1946 жылы басталды. Олар тұрақсыз ережелермен қиындыққа тап болды, бұл мәселе 1950 жылы Ұлттық Әуесқойлар Велосипедтік Жылдамдық Қауымдастығы (NACSA) құрылғаннан кейін шешілді. Тұрақты ережелер ұлттық жарыстар мен чемпионаттарға, содан кейін халықаралық турнирлерге жол ашты. 1950 жылдың 26 қазанында Лондонның Эрлс-Корт қаласындағы Императрица залында Англия мен Нидерланды арасындағы алғашқы халықаралық жарысты он мың адам тамашалады. Кейін бомбалардың орны тазартылып, жас спортшылар Ұлттық қызметке қарулы күштерге шақырылғандықтан, осы спорттың дамуы төмендеді; велосипедтік жылдамдық жолы тағы да жергілікті әуесқойлардың қызығушылығына айналды және көптеген клубтар жабылды. 1958 жылы осы спортты қайта жандандыруға тырысқан әуесқойлар Нидерланды, Швеция және Польшадан келген спортшылардың қатысуымен әлем чемпионаты деп аталатын турнир ұйымдастырды. Содан кейін спорт әкімшілік дауларға бөлінді, бұл мәселе 1971 жылы Британдық Велосипедтік Жылдамдық Кеңесі құрылғаннан кейін шешілді.
Қазіргі заманғы әкімшілік
Бүгінде осы спортты Британдық Велосипед басқарады және ұйымдастырады, ол Ұлыбританиядағы барлық велосипед спортының басқару органы болып табылады, жеке және командалық уақыт сынақтарынан басқа. Велосипед жылдамдығы бойынша комиссия жарыс ережелері мен жарыстар туралы кеңес береді. Барлық велосипед жылдамдығымен айналысатын спортшылар мен төрешілер Британдық Велосипед мүшесі болуы тиіс, ал олар Британдық Велосипедтің толық көлемді сақтандыру полисімен қамтылады. Ұлыбританияда жарыстар жыл сайын, әлем чемпионаттары екі жылда бір рет, ал Еуропа чемпионаттарымен кезектесіп өткізіледі. Ұлыбританияда шамамен 40 клуб бар.
Жарыс
Велосипедтік жарыс жеке, жұптар немесе командалар арасында өтеді. Әр жарысқа дейін төрт жүргізуші қатыса алады, ал матч әдетте сегізден жиырма төрт жарысқа дейін құралады. Әр жарыстағы орынға қарай ұпайлар беріледі. Жарыс күнінде екі, үш немесе одан да көп матч өтуі мүмкін. Командалық жарыста күн соңында ең көп ұпай жинаған команда жеңіске жетеді. Жарыстарда төрт жүргізуші сағат тілімен айнала төрт айналымды жүгіреді, ал сызықты бірінші кесіп өткен жүргізуші жеңімпаз болады. Айналымдар саны жүргізушінің жасына байланысты өзгереді, бірақ әдетте жеке жарыс үшін 4 айналым болады. Бәсекелесушілер жеңіл, бір жылдамдықты велосипед қолданады, ол бос жүріспен жабдықталған, бірақ тежегіштері жоқ. Жаңадан бастаушылар үшін тау велосипедінің қарапайым жақтауы жеткілікті, бірақ кәсіби жарыскерлер арнайы велосипедтерді пайдаланады. Жүргізушілер бұрылыстарда сол аяқтарын жолмен сүйреп жүреді. Денелік байланысқа рұқсат етіледі және көбінесе қажет; киім әдетте мойыннан төменгі жағын, тізелерді, шынтақтарды және жамбасты қорғайтын жабынмен жабады; 1999 жылы енгізілгеннен бері қауіпсіздік шлемдері де міндетті. Велосипедтік жарыста ауыр жарақат немесе өлімге әкеп соққан оқиғалар болған емес.
Велосипед
Цикл-спидвей велосипедтері қарапайым және берік. Цикл-спидвейде болат пен алюминий әлі де басым. Амортизация жоқ, тік руль, бір жылдамдықты, бос жүрісті және 26 дюймдік (ETRTO: 590) терең ойықтары бар дөңгелектер. Олар цикл-спидвей жарысын мүмкіндігінше жылдам әрі бүтін күйінде аяқтау үшін арнайы жасалған.
Түйін және ішкі түтік
26 × 1 3/8-ден тар шиналар (ETRTO: 35 590, француз тілінде: 650x35A) бұрын кең таралған, бірақ қазіргі шиналар көбінесе 30-35 (ETRTO: 590, француз тілінде: 650A) ені 32 және 34 болатын түрде қол жетімді, ал Schrader клапанды түтіктер ең көп қолданылады. Жаңа бастағандар көбінесе 27.5 × 1.35 (ETRTO: 35 584, француз тілінде: 650x35B) тау велосипеді шинасын пайдаланады.
Циклдік тізбегі
Роликті тізбек 1/2 × 1/8 өлшемі бір жылдамдықты велосипед немесе қарапайым қалалық велосипедтегідей қолданылады.
Жабық жарыстар
Жарыстар кейде спорт залдарында және басқа да арнайы жайларда өткізіледі. Жарыс бағдарламасы бірдей болады, бірақ тығыз және тегіс жамылғы жылдамдықты арттырады. Ұлыбританияда ұлттық жарыстар үшін спорт орталықтарының айналасында секциялық трасса құрылады. Орналасқан жерге қарай ортаңғы бөліктері қосылып немесе алынып тасталады.
Халықаралық аспекті
Халықаралық Велосипедтік Тез Жүзу Федерациясына қатысқан елдерге Англия, Шотландия, Уэльс, Польша, Австралия, Нидерланды және АҚШ кіреді. Велосипедтік тез жүзу Швецияда, Украинада және Ресейде де кездеседі. Австрия, Германия және Мальтадан келген спортшылар велосипедтік тез жүзуді сынап көрді, ал Ирландия тұрақты түрде толық халықаралық жарыстарда өкілдік етеді. Көптеген халықаралық спортшылар басқа жарыстарда да бәсекелеседі. Олимпиада чемпионы Брет Айткен бұл спорттың ең танымал сарапшысы деп саналады, ал Еуропа чемпионы Джесс Варниш 1985 жылы әлем чемпионы атанған әкесі Джеймс "Джим" Варниш арқылы осы спортқа байланысты.