Кіріспе

Үстелдік ғылыми фантастикалық рөлдік ойын.

"Жұлдыздар жолы: Рөлдік ойын" – FASA Corporation компаниясы 1982 жылдан 1989 жылға дейін шығарған, ойдан шығарылған "Жұлдыздар жолы" әлемінде өтетін рөлдік ойын.

Тарих

FASA-дан Джордан Вейсман ең ірі ғарыш саяхаты лицензиясын алуды жоспарлады және 1982 жылы «Жұлдыз жолы» лицензиясын сатып алды. Вейсман мен Л. Росс Бэбкок III «Жұлдыз жолы» дизайн командасын FASA-дан тыс құруға тырысты, бірақ FASA бірнеше ай бойы төрт түрлі ойын дизайнын қабылдамады, себебі олар Джин Роденберри көздеген утопиялық болашақтан гөрі, шайқасқа тым көп назар берген. Вейсман мен Бэбкок дизайнерлерден ғарыш шайқасы кезінде ойынның рөлдік ойыннан тақта ойынына өтуін қадағаламауды талап етті, сондықтан Fantasimulations дизайнерлері әр бөлім басшысы өз «консолінен» жұмыс істейтін жүйені құрды, осылайша шайқас кезінде капитанның міндеті – барлық басқаларын үйлестіру болды.

Орнату

Star Trek: The Role Playing Game оқиғасы Star Trek: The Next Generation-нан бұрынғы Star Trek ғаламшарында өтеді. Ойыншылардың көпшілігі ғарыш зерттеу миссияларында қатысатын Жұлдыздық Флоттың мүшелері. Олар көбінесе жұлдыздық кемелердің басқару пультінде жоғары лауазымдарды иеленеді және жағалау тобының құрамында шетелдік планеталарды зерттейді. Ойынға шығарылған қосымшалар мен модульдердің көп бөлігі түпнұсқа фильмдер дәуірінде (2280-90 жылдары) орын алады, бірақ кейбіреулері түпнұсқа телесериалдар дәуірінде (2260 жылдары) немесе бір ғасырдан кейін Келесі Ұрпақ дәуірінде (2360-70 жылдары) жарық көрген. Дәуір бойынша ресми қосымшалармен төменде танысыңыз.

Джон М. Фордтың клингондары

Ойынның клингондарды бейнелеуі, ғылыми фантастика авторы Джон М. Фордтың еңбегінің нәтижесі, кейінгі каноннан ерекшеленеді. Фордтың клингондары тек ойынның қосымшасында ғана емес, сонымен қатар оның "Жұлдызды жол" романында да кездеседі. Форд өзінің клингондық қоғамын түпнұсқа телесериалдағы экрандағы клингондардың әрекеттері мен мәлімдемелеріне, сондай-ақ клингондардың түпнұсқа сериалдағы және "Жұлдызды жол: Кинофильмдегі" (роман мен ойын қосымшасы алғаш жарияланған кезде шығарылған, клингондар бейнеленген жалғыз фильм) әртүрлі көрінісіне логикалық негіз беру үшін жасады. Олар өздерінің клингоназ тілінде "өспейтін нәрсе өледі" деп аударылатын философиямен басшылық етеді. "Өсуімен және айналасын бағындыруымен" мағынасын беретін сөз, сонымен қатар олардың империясын білдіреді. Бұл, түрлеріне жатпағандардың міндеті – оларға қызмет ету деген сенімге әкеледі, және клингондар өз жаулауларында көптеген осындай бағынышты түрлерді қанауда ұстады. Философия жеке деңгейде де олардың іс-әрекеттерін ынталандырады, жеке адамдар жеке күштерін және туысқандарының қуатын арттыру үшін түрлі схемалар мен интригаларға барады, және мысалы, кеме командирлері жоғары лауазымға көтерілу үшін өзінен жоғары тұрғандарды өлтіру сияқты дәстүрлерді қалыптастырады. "Жұлдызды жол: Кинофильмде" көрінген клингондар немесе "Империялық клингондар" – клингондық мекен планетасы Клинжайдың түпкілікті тұрғындары. Телесериалда көрінетіндер – "адамдармен қосылған" клингондар, гендік инженерияның нәтижесінде адамдар мен Империялық клингондардың ДНК-сы бірігіп, адамдар мекендейтін ортада жақсы жұмыс істей алатын және оларды жақсырақ түсіне алатын (соғысу үшін) гибрид құрайды. Ромуландармен қосылған клингондар да бар (Фордтың клингондары адамдармен алдында ромуландармен байланыс жасаған), және басқа да гибридтер болуы мүмкін (мысалы, Ориондармен, олардың кеңістігі Империя мен Федерацияға шектес). Фордтың клингондары (кем дегенде, олардың ғарыш флотында қызмет ететіндер) өлгеннен кейін "Қара флотта" өмірден кейінгі өмірде қызмет ететініне сенеді. Клинжайдың көп бөлігінде бұлтты ауа райының салдарынан түнде жұлдыздар көрінбейтіндіктен, олар "жаланаш жұлдыздарға" құрметпен қарап, олардың астында жасалған батыл әрекеттерді еске алады деп санайды. Керісінше, "Жұлдызды жол: Келесі буын" және одан кейінгі телесериалдардағы, сондай-ақ кейінгі фильмдердегі клингондар викингтер мен жапон самурайларының (немесе, батыстың олар туралы ойларының) араласуынан пайда болған мәдениет пен дәстүрлерге ие, жеке және отбасылық құрметке баса назар аударады және олар қызмет ететін істер үшін өмірін беруге дайын. Клингон империясын императордың орнына канцлер басқаратын Жоғарғы Кеңес басқарады. Олардың тілі, tlhIngan Hol, Фордтың клингоназ тілінен өзгеше, ал олардың мекені – Кронос (клингон тілінде Qo'noS). "Жұлдызды жол: Enterprise" сериасына дейін, бастапқы телесериалдағы клингондардың фильмдер мен "Келесі буын" сериалындағы көрінісінің әртүрлілігіне ешқандай түсінік берілмеген. "Жұлдызды жол: Deep Space Nine" эпизодындағы "Сынаулар мен сынақтар" эпизодында бұл мәселе әзілге айналдырылған, бірақ түсіндірілмеген; "Enterprise" сериалының "Азаптану" және "Дивергенция" эпизодтарында бұл клингондарға Хан Нуниен Сингхтің ДНК-сын енгізуге тырысудың салдарынан туындаған инфекция ретінде түсіндірілді (адамдармен қосылу идеясының өзгеруі).

Ромуландықтар

Ойын жарық көрген кезде, ромуландарды көрсететін фильмдік материалдар "Террор балансы" және "Энтерпрайз оқиғасы" атты екі түпнұсқа сериядан ғана тұрды. FASA-ның ромуландары – бұл Ромул планетасына "сақтаушылар" деп аталатын жаратылыстар көшірген ежелгі вулкандықтардың ұрпақтары ("Жәннат синдромы" TOS эпизодында еске алынған). Жұлдыздар аралық саяхатты дамытуға дейін, ромуландардың ғылымы олардың өз планетасында тумағанын анықтады, бұл оларды сол жерге орналастырған "құдайларды" табу үшін "Жұлдыздарға жол" құрудың әлеуметтік және діни мақсатына әкелді, нәтижесінде Ромул Жұлдыз Империясы құрылды. Ромуландар "Жұлдыз жолы: Келесі буын" сериалында Федерацияның басты қарсыластарының бірі болып табылады, көптеген эпизодтарда көрсетілген, ал олардың шығу тегі туралы канондық түсінік сол сериалда берілген. Олар – Сурактың логика және эмоцияларды басу қағидаларымен келіспеген вулкандықтардың ұрпақтары, олар Вулканды тастап, кең ғарызды шарлап, Ромулдағы жаңа мекендеріне сапар шегуді жөн көрді. Диан Дюэн "Спок әлемі" және "Риханнсу" романдары сериясында да осыған ұқсас идеяны қолданды.

Үшбұрышты

1983 жылы алғаш рет жарық көрген Trader Captains and Merchant Princes ойын қосымшасы "Үшбұрыш" деп аталатын, Біріккен планеталар федерациясы, Клингон империясы және Ромулан Жұлдыз империясы бақылауындағы аймақтардың арасындағы заңсыз жерді таныстырды. Кейіннен Triangle қосымшасы түрлі-түсті карталар жиынтығын ұсынды, бұл ойыншыларға жұлдыз жүйелері арасындағы саяхатқа кеткен уақытты (ойын уақыты бойынша) дәл білуге мүмкіндік берді. Бұл заңсыз аймақ ойыншылардың арасында кең таралды, себебі ол оларға әскери науқандардың қатаң шектеулерінен шығуға мүмкіндік берді. Көптеген азаматтық немесе Жұлдыз флотының құрамына кірмейтін кейіпкерлермен жүргізілетін науқандар толығымен немесе бір бөлігі Үшбұрышта өтеді.

Кеме кластары

Ойында серияда көрсетілгендерге негізделмеген бірнеше жұлдыз кеме кластары енгізілген, бірақ олардың көпшілігі бастапқы телесериал мен алғашқы екі фильмде белгіленген жұлдыз кемелерінің дизайн стандарттарын қабылдаған: Федерация кемелерінде табақ тәрізді бөліктері мен сыртқы қозғалтқыш наушалары бар, ал Клингон кемелерінің негізгі корпусы соңында ұзын тіреуге орналасқан басқару бөлімі болады, ал Ромулан кемелері құстарға ұқсайды. Олардың ішінде, бірақ олармен шектелмей: Бадер класының барлаушысы, Бейкер класының эсминеці, Чандли класының фрегаты, «Жұлдыз жолы: Фильм» фильмінде ұсынылған Конституция класының жаңартылған Энтерпрайз класының крейсері, Дерф класының зерттеу кемесі, Ларсон класының эсминеці, Локнар класының фрегаты, Нельсон класының барлаушысы, Нортгемптон класының фрегаты, «Миранда» класының крейсері үшін FASA атымен белгілі Релиант класының крейсері, Миссия класының көлігі, Корольдік Суверен класының шайқас крейсері, М’бенга класының госпиталь кемесі және канон бойынша «Оберт» класының жұлдыз кемесінің жаңартылған Саган класының ғылыми кемесі бар. Канонда айтылған, бірақ көрсетілмеген кемелердің де жобалары жасалған. Олардың бірі – FASA-ның «Амбассадор» класының жұлдыз кемесі туралы болжамы, ол «Эксцельсиор» наушалары бар модификацияланған «Энтерпрайз» класының крейсеріне ұқсайды; канон бойынша «Амбассадор» – «Галактика» класының жұлдыз кемелерінің алдағысы. Аталған кемелердің ерекше дизайны, әсіресе Чандли класының фрегаты мен Локнар класының фрегаты, оларды канондық емес «Жұлдыз жолы» фольклорында танымал етті. NX класының жұлдыз кемесі дизайнынан бұрын жасалған Локнар «Жұлдыз жолы: Энтерпрайз» фильміндегі бас кейіпкердің кемесіне едәуір ұқсайды. Шағын экипаждар мен қысқа миссияларға арналған, шаттл стиліндегі, варп жылдамдығымен қабілетті Миссия класының көлігі, кейінірек «Жұлдыз жолы» серияларында ұсынылған ұзын қашықтыққа ұшатын шаттл стиліндегі кемелерге ұқсас. FASA Mission класының көлігі одан он жылдан астам бұрын пайда болған.

Жұлдыздық күндер

Бастапқы сериядағы жұлдыздық күндер кездейсоқ тағайындалады, бірақ серияның соңына жақын түсірілген эпизодтар үшін көбінесе үлкен мәнге ие болады. FASA ойыны Грегориандық күндерге негізделген, жұлдыздық күндерді құрудағы стандартты жанкүйерлік тәжірибеге ұқсас, эталондық жұлдыздық күндер ұғымын енгізеді. 2XYZ жылы, MM айы, DD күні болған 2000 жылғы немесе одан кейінгі күндер X/YZMM.DD жұлдыздық күніне айналады. Мысалы, FASA «Жұлдызды жол II» фильміндегі «Жаратылыс» құрылғысының жарылу күнін 2222 жылдың 20 маусымына сәйкес келетін 2/2206.20 жұлдыздық күні ретінде белгіледі. 2000 жылға дейінгі күндер үшін сызықтан бұрын теріс сандар қолданылады. «Жұлдызды жол: Келесі буын» фильмінен бастап, түсірілген материалдарда жұлдыздық күндер жүйелі түрде тағайындалады. «Келесі буын» сериалының бірінші маусымындағы жұлдыздық күндер 41XXX.XX форматында болады, сандар 41000.00-ден жоғары басталып, маусым барысында 41999.99-ға дейін өседі. Келесі маусымдардағы жұлдыздық күндер 42, 43 және т.б. сандарынан басталады. «Жұлдызды жол: Deep Space Nine» және «Жұлдызды жол: Voyager» сериалдары бір уақытта көрсетілген «Келесі буын» сериалының маусымына сәйкес жұлдыздық күндерді пайдаланды, содан кейін «Келесі буын» эфирден алынғаннан кейін одан әрі жылжыды («Deep Space Nine» сериалының 1-ші маусымы 46 санынан, ал «Voyager» сериалының 1-ші маусымы 48 санынан басталды).

Жұлдызды жолдың тарихи уақыт сызығы

FASA Star Trek әлеміндегі бірқатар маңызды даталар канондық Star Trek әлеміндегі сәйкес келетін даталарынан шамамен 60 жылға дейін айырмашылықты құрайды. Мысалы, ойын Энтерпрайздің алғашқы бес жылдық миссиясын 2207 жылдан 2212 жылға дейін белгілейді, ал канондық даталар 2265 жылдан 2270 жылға дейін. Сонымен қатар, ойын қазіргі күннен 23-ші ғасырға дейінгі көптеген құрамындағы тарихын Star Trek Spaceflight Хронологиясынан алды, оның мазмұны кейінірек шыққан канондық материалдармен (әсіресе «Star Trek: First Contact» фильмі және «Enterprise» сериалы) толығымен қайшы келеді.

Тілдер

Негізгі ойынға қосымшалар ойыншыларды ромул және клингон тілдерінің негіздерімен таныстырады. Ойын арқылы ұсынылған ешбір тіл, Star Trek сериалындағы кейінірек бейнеленген тілдермен бірдей емес.

Жүйе

Жұлдыздар жолы: Рөлдік ойын – дағдыға негізделген жүйе, онда кейіпкердің дағдылары бұрынғы қызметте өткізген уақытымен анықталады. FASA бұрын GDW Traveller ойынына қосымша материалдар жазған, және осы байланыс Star Trek ойынының бастапқы құрылымына, әсіресе кейіпкер жасауға әсер еткен. Ережелер кітабында жеке ұрыс жүргізу және ғарыш пен планеталарды зерттеу жүйелері де қарастырылған, ал бірінші басылымда жұлдыз кемелері арасындағы ұрыс ережелері келтірілген; екінші басылымда жұлдыз кемелерінің ұрыс ережелері жеке тақта ойынына көшірілген. Қосымшалар Клингон империясы және Ромулан Жұлдыз империясындағы кейіпкерлерге арналған қосымша ережелерді, планетаралық сауда мен коммерцияны, жұлдыз кемелерін жобалауды және Жұлдыздық Флотқа қатысты емес ойыншыларға бағытталған науқандарды ұсынады. Ойын атласындағы әрбір планетада код бар, ол кейіпкердің саудагерлік дағдысымен және сәлтектілікпен бірге ойыншыларға галактика бойынша тауар сатып алуға және сауда жасауға мүмкіндік береді. Кеменің жүк көлемі тоннажға емес, көлеміне байланысты. Сонымен қатар, Федерация қор нарығында акцияларды сатып алу және сату ережелері де бар.

Таңба құру

Ойыншылар кейіпкерлерінің бастапқы қасиеттерін анықтау үшін текшелерді лақтырады. "Жұлдыздар жолы: Рөлдік ойын" кейіпкерлері жеті негізгі қабілетпен басталады: Күш, Төзімділік, Шапшаңдық, Ақыл-ой, Сәттілік, Харизма және Псионикалық әлеует. Бұл қасиеттер кейіпкердің түріне байланысты реттеледі. (Мысалы, вулкандықтар өздерінің Псионикалық әлеуетіне табиғи бонус алады, бұл олардың күшейген псионикалық дағдысының өлшемі.) Бартон: "Маған бұл ойын ұнайды. Менің ойымша, сіз де ұнайсыз, тіпті сіздің "Жұлдыздар жолы" ойыны қалай болуы керек деген түсінігіңізге сәйкес келмейтін ұсақ-түйектерді тапсаңыз да [ ]. Кез келген жүйе сияқты, оның да кемшіліктері бар және бір ойынның барлық қырларын қамту мүмкін емес еді. Бірақ қанағаттанарлық Star Trek рөлдік ойын жүйесі үшін сізге қажеттінің бәрі осында – тіпті, кез келген ғылыми-фантастикалық рөлдік ойын үшін қажеттінің бәрі. Сондықтан осы жиынтықтың жоғары бағасына алаңдамауды ұсынамын. [ ] Сіз соңғы шекараға қадам басқаныңызға қуанасыз деп ойлаймын. Менің ойымша, 1983 жылдың ең жақсы рөлдік ойын жүйесі осы ойын." Рассел Кларк White Dwarf журналының #58 санында "Жұлдыздар жолы: Рөлдік ойынды" қарап, оған 10 балдық шкала бойынша 9 бал берді және: "Жұлдыздар жолы RPG ғылыми-фантастикалық рөлдік ойын жанрына лайықты қосымша және мен оны жоғары бағалаймын" деді. Уильям А. Бартон Space Gamer журналының №71 санында "Жұлдыздар жолы: Рөлдік ойынның" екінші басылымын қарады. Бартон: "Жұлдыздар жолы: Рөлдік ойынның екінші басылымы – бұл соңғы шекараны зерттеудің алдыңғы нұсқасынан да жақсы мүмкіндік. Оригиналын иеленушілер ойнауды жалғастыру үшін осы басылымды қажет етпейді, себебі екеуі де үйлесімді, бірақ олар оны сатып алғанына өкінбейтін жеткілікті жаңа материал табады. Егер сіз ST:RPG-ді әлі сынап көрмеген болсаңыз, әсіресе ғылыми-фантастикалық рөлдік ойынға жаңа кіріп жатсаңыз, мен осы ойынды ойнаудың қарапайымдығы, тұрақтылығы және таза ләззаты үшін бәсекелестерінен жоғары бағалаймын." 1990 жылы жарық көрген "The Complete Guide to Role Playing Games" кітабында ойын сыншысы Рик Сван: "Жай механикасы мен түсінікті ұсынылымымен Star Trek жанкүйерлердің арманы орындалды" деп атап өтті. Сван әкімшілік сияқты дағдыларды қолданудағы кейбір түсініксіздіктерді көрсетті және келіссөздер сияқты басқа дағдылардың "текше лақтырудың орнына рөлдік ойын арқылы жақсырақ шешілетінін" ойлады. Шайқасқа қатысты айтсақ, Сван оның аса шынайы емес екенін ойлады, бірақ "шайқас жылдам және қызықты" деді. Сван ойынның ауқымы телесериалға ұқсас екенін айтып, "оның ұзақ кампаниялардан гөрі жеке оқиғаларға көбірек сәйкес келетінін" жазды. Сван ойынға 4 балдық шкала бойынша 3,5 бал беріп, "серияның қарапайымдылығына үйренген рөлдік ойыншылар басқасын іздеудің қажеті жоқ – бұл ойын мінсіз көшірме" деп аяқтады.