Кіріспе
CBC North (; ; ) – Солтүстік Канаданың Солтүстік-Батыс аумақтары, Нунавут және Юкон аймақтары, сондай-ақ Квебек провинциясының Норд-дю-Квебек аймағындағы Эйо Иштучи және Нунавик үшін Канадалық радио және теледидар корпорациясының радио және теледидар қызметі.
CBC North (; ; ) is the Canadian Broadcasting Corporation's radio and television service for the Northwest Territories, Nunavut, and Yukon of Northern Canada as well as Eeyou Istchee and Nunavik in the Nord du Québec region of Quebec.
Радио
CBC Radio One желісінің бір бөлігі ретінде CBC North радиостанциялары ағылшын тілінде ұлттық бағдарламалармен қатар, ағылшын, француз және келесі сегіз халық тілінде өңірлік және жергілікті бағдарламаларды ұсынады: Чипевиан, Кри (Шығыс Кри), Солтүстік және Оңтүстік Слейви, Гвич’ин, Инуктитут, Инувиалуктун және Тлишо. Бұл желі 2012 жылы Taqramiut Nipingat CBC North ретрансляциялық станциялар желісін тәуелсіз желіге айналдырғанда және CKCX арқылы қысқа толқынды хабар тарату тоқтатылғанда жоғалған хабар тарату аймағын ішінара қамту үшін құрылды. Бұл станциялар Нунавуттағы CFFB арқылы естілетін бірдей өңірлік және жергілікті бағдарламаларды таратады, тек жексенбілік тілектер шоуынан басқа. Сонымен қатар, апта күндері таңертең Монреальдегі CBME FM-де ағылшын тілінде дайындалған Daybreak Montreal бағдарламасының және Квебек қаласындағы CBVE FM-де ағылшын тілінде дайындалған Quebec AM бағдарламасының бір бөлігін хабарлайды.
Ейю Иштчи
Эию Истчиде CBMP FM Чисасибиде және оның қайта таратушылары негізінен Квебек қаласындағы CBVE FM кестесін ұстанады, бірақ әр жұмыс күні Шығыс Кри тіліндегі бағдарламалардың орнына ағылшын тілінде үш сағаттық бағдарламалар қосады. Бұл таңертең және түстен кейін «Winschgaoug» («ояну») және түскі уақытта «Eyou Dipajimoon» («Кри әңгімелері») бағдарламаларынан тұрады. Екі бағдарлама да Монреальдегі CBC Солтүстік Кри бөлімшесімен жасалады. 2020 жылға дейін бұл бағдарламалар осы аймақта CBFG FM, Ici Radio Canada Première стансасында эфирге берілді, ол сондай-ақ қазір тоқтатылған аймақтық француз бағдарламалары «Soirée boréale» және «Boréal hebdo» бағдарламаларын да көрсетті.
Солтүстік-Батыс аумақтары
Солтүстік-Батыс Территорияларында екі негізгі станция бар: Yellowknife-дегі CFYK FM оңтүстік-шығысқа, ал Inuvik-тегі CHAK солтүстік-батысқа қызмет етеді.
Сары пышақ
CFYK FM радиостанциясында ағылшын тілінде дайындалатын бағдарламалардың қатарында апта күндері таңертең шығатын The Trailbreaker және апта күндері түстен кейін шығатын Trail's End шоулары бар, екеуі де Солтүстік-Батыс территориясы бойынша эфирге таралады. Апта ішіндегі жергілікті тілдердегі бағдарламаларға Тличо тіліндегі Tide Godi ("үлкен көл жаңалықтары"), Оңтүстік Слейв тіліндегі Дехчо Дене және Чипевян тіліндегі Денесулин Ятия кіреді. CFYK FM сенбі күндері түстен кейін бірнеше жергілікті тілде аптаның негізгі жаңалықтарын баяндайтын Dene Yati бағдарламасын ұсынады.
Инувик
CHAK апта күндері ағылшын тіліндегі «Солтүстік жел» түскі бағдарламасын шығарады, ол Солтүстік-Батыс территориясының барлық аймақтарында эфирге шығады. Апта күндері жергілікті тілдерде шығарылатын бағдарламалардың ішінде гвичин тіліндегі «Нантаи» («ел жолы»), солтүстік славян тіліндегі «Легот'седе» («жер және елді мекен») және инувиалуктун тіліндегі «Тусаавик» («тыңдау орны») бар. Жексенбі күндері түстен кейін CHAK гвичин тілінде «Гвичин дауысы» атты тікелей эфирлік бағдарламасын шығарады, ол Солтүстік-Батыс территориясы және Юкон аймақтарында таратылады.
Нуннавут
Икалуиттегі негізгі станциясы CFFB-мен Nunavut қызметі – үш уақыт белдеуін (Шығыс, Орталық және Тау) қамтитын жалғыз жергілікті немесе өңірлік CBC Радио қызметі. Апта күндері CFFB таңертең Qulliq ("май шам") және түскі уақытта Nipivut ("біздің дауыстарымыз") бағдарламаларын шығарады. Екі бағдарлама да ағылшын және инуктитут тілдерінде екі тілде беріледі. Сонымен қатар, Ранкин-Инлеттегі CBQR FM ағылшын және инуктитут тілдеріндегі Tusaajaksat ("естілгендер") бағдарламасын апта күндері түстен кейін ұсынады. Тек инуктитут тілінде берілетін бағдарламаларға Tausunni ("адам иісі") кіреді, ол жұмыс күндері түстен кейін Икалуитте шығарылады, ал Tuttavik ("кездесу орны") Куаджуактағы CFFB FM 5-те, Квебек (Нунавик) аймағында, сондай-ақ жұмыс күндері түстен кейін шығарылады. CBC Radio One желісіндегі басқа станциялардан айырмашылығы, CFFB апта күндері кешке өңірлік бағдарламалар таратады. Бұл Ullumi Tusaqsauqaujut ("Бүгін естілгендер") және Sinnaksautit ("Түн оқиғалары") атты халықтық әңгімелер бағдарламаларынан тұрады. Демалыс күндері CFFB аймақтық таңғы бағдарламаны және музыкалық сұраныс шоуын, яғни жексенбілік сұраныс шоуын шығарады.
Юкон
Апта күндері Уайтхорстағы CFWH FM таңертеңгі Yukon Morning, түскі Midday Café және кешкі Airplay бағдарламаларын шығарады. Демалыс күндері ол таңертеңгі The Weekender бағдарламасын шығарады, ол Солтүстік-Батыс территорияларында да эфирде болады. Барлық төрт бағдарлама ағылшын тілінде. CBC Radio One жергілікті өнер бағдарламаларының сенбі күнгі сағат 17:00-ден 18:00-ге дейінгі блогында CFWH FM, Уайтхорстағы Association franco yukonnaise еріктілерінің жасаған Rencontres атты француз тіліндегі бағдарламасын көрсетеді. Бұл бағдарлама CFWH FM арқылы Уайтхорстан тыс тұратын франко-юкондықтар үшін таратылады, себебі Юконның басқа ешбір қауымы Ici Radio Canada Première ретрансляциялық станциясымен немесе жергілікті франкофондық радиостанциясымен қамтамасыз етілмейді. Уайтхорста CFWY FM, Association franco yukonnaise-қа тиесілі және Ванкувердегі CBUF FM станциясының ретрансляциясы болып табылады.
Солтүстік елшісі
1970 жылға дейін CBC Солтүстік қызметі "The Northern Messenger" атты пошталық бағдарламасын ұсынды. Хабарламалар CBC студиясына жіберіліп, елдің шалғай аймандарындағы тыңдаушыларға эфирде оқылды. "Солтүстік хабаршысы" шалғайдағы тұрғындарға, әсіресе қыс айларында оңтүстіктегі туыстарымен және достарымен байланысуға мүмкіндік берді, себебі қалыпты пошта жеткізілімі сирек немесе тоқтатылған, ал алыс телефон желілері бұл аймаққа жеткен жоқ. Алғашқы "Солтүстік хабаршысын" Пенсильвания штатының Питтсбург қаласындағы KDKA станциясы жасады. Ол 1923 жылдан 1940 жылға дейін "Алыс Солтүстік қызметі" қысқа толқынды радиосымен, 8XS (кейін W8XK және WPIT аталды) арқылы таратылды. Бағдарламаның негізгі аудиториясы – Канада Арктикасындағы Корольдік Канадалық Атты полициясының қызметкерлері және басқа оңтүстік азаматтары, оларды сыртқы әлемдегі жаңалықтармен байланыста ұстау мақсатында жасалған. KDKA Westinghouse Electric Corporation компаниясына тиесілі және оның басқаруында болды, ал "Солтүстік хабаршысы" туралы ұсыныс Canadian Westinghouse компаниясынан түскен. Бағдарлама қарашадан мамырға дейін апта сайын, қалыпты пошта жеткізілімі болмаған кезде эфирге шықты. Лабрадордың Нейн қаласындағы британдық экспедициясының командирі, өзінің әскерлеріне туыстарынан хабарлама алуға ниеттеніп, 1932 жылы Канадалық радио хабар тарату комиссиясы (CRBC) "Канаданың Солтүстік хабаршысы" деген атпен осы қызметтің өзінің нұсқасын бастады. Америкалық баламасы сияқты, ол RCMP қызметкерлеріне, миссионерлерге, аңшыларға, дәрігерлерге, медбикелерге, ғалымдарға, сондай-ақ кри және инуиттерге жолданған жеке хабарламалардан тұрды және қарашадан мамырға дейін жалғасты. Бастапқыда бұл бағдарламаны Торонтодағы CRCT жасады және CRBC-нің орта және қысқа толқынды станциялар желісі арқылы таратылды, оның ішінде CRCX (Bowmanville, Ontario), CJRO/CJRX (Winnipeg) және VE9DN (Drummondville, Quebec) станциялары болды. 1940 жылдардан бастап "Солтүстік хабаршысы" жазылып, Юкон және Солтүстік-Батыс территорияларында сенбі күндері кешке NWT&Y радио жүйесі арқылы, сондай-ақ батыс CBC радиостанциялары CBW (Виннипег), CBX (Эдмонтон) және Саскачеван штатындағы CBK арқылы таратылатын болды. Бұл бағдарламаның жыл бойы, әр күні қысқа толқын арқылы таратылуына мүмкіндік берді. Солтүстікте тек CFYK DT және жергілікті үкіметтерге немесе қоғамдық ұйымдарға тиесілі хабар тарату станциялары жұмыс істеді. Арктикадағы көрермендердің көп бөлігі кабельдік және спутниктік телеарналардың кең таралғандығының арқасында CBC бағдарламаларына қол жеткізу мүмкіндігін жоғалтпады. CFYK DT апта ішінде екі жарты сағаттық аймақтық жаңалықтар бағдарламасын таратуда: CBC News: Northbeat (негізінен ағылшын тілінде, бірақ ағылшын тіліндегі субтитрлермен жергілікті тілдердегі хабарламалар да бар) және инуктитут тіліндегі Igalaaq (ᐃᒐᓛᖅ, "терезе"). Екі бағдарлама да 1995 жылы Focus North және Aqsarniit апталық жаңалықтар бағдарламаларының орнын басты. 2014 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Igalaaq бағдарламасын Расси Нашалик жүргізді. Northbeat 2000-2006 жылдар аралығында Canada Now бағдарламасына қосылмаған жалғыз ағылшын тіліндегі жергілікті жаңалықтар бағдарламасы болды. Кри тілінде "Maamuitaau" (ᒫᒯᐄᑖᐤ, "көрейік", 1982 жылдан бастап) ағымдағы оқиғалар бағдарламасы жексенбі күндері эфирге шығады. Бұл бағдарлама мен аймақтық жаңалықтар APTN National News бағдарламасы құрылғанға дейін аборигендер телеарнасында да көрсетілді. 1973 жылы спутниктік теледидар іске қосылған кезде CBC North теледидары екі бөлек арнаға бөлінді. Галифакстағы CBHT және кейіннен Сент-Джонстағы CBNT Атлант уақытының белдеуі бойынша "шығыс" арнасын, ал Ванкувердегі CBUT Тынық мұхиты уақытының белдеуі бойынша "батыс" арнасын қамтамасыз етті. Бұл арналар CBC теледидары үшін ұлттық желі сигналдары ретінде де пайдаланылды. Солтүстік Америкадағы C жолақты қабылдағыштары бар көрермендер екі шифрланбаған аналогты NTSC арнасын 2000 жылдардың басына дейін көре алатын, содан кейін CBC бас бақылау операцияларын Торонто мен Монреальге біріктіріп, шифрланған цифрлық спутниктік хабарларын таратуға көшті. Батыс арнасы 2012 жылы CFYK DT-ден басқа Солтүстіктегі барлық CBC иелігіндегі хабар тарату станциялары жабылғаннан кейін тоқтатылды. Yellowknife үшін қалған арна 2018 жылы C жолақты спутниктен шықты, сол кезде CBC өзінің өндіріс орталықтарын оптикалық талшықты желіге қосып, 45 жылдан кейін Anik спутниктерінің иесі және операторы Telesat компаниясынан спутниктік кеңістікті жалға алуды тоқтатты.
Жазбалар
CBC Солтүстік қызметі 1970 және 1980 жылдары инуиттер мен алғашқы халықтар өнерпаздарының музыкалық жазбаларының маңызды көзі болды. Квебектің солтүстігінде инкуктитут және кри тілдерінде хабар таратуды бастағаннан кейін, қызмет көбірек музыкалық мазмұнның қажеттілігін сезінді. Алайда, алғашқы жазбалар кассеталарда жасалды, олар көптеген радиостанциялар үшін пайдасыз болды. Солтүстік қызметі 1973 жылы 45 айналымды винилдік пластинкаларды шығара бастады. Бірінші сессияда Чарли Панигоняк пен Марк Этактың синглдері жарық көрді. 1975 жылы Салюиттен, Квебек облысынан Суглюк әндерін жаздырды. 1970 жылдардың соңында Солтүстік қызметтің жазбаларға арналған бюджеті ұлғайтылды, соның арқасында өнерпаздар CBC Монреальдегі кеңселерінде кәсіби жаздыру сессияларына шақырылды. Осы кезеңде Морли Лун, Уильям Тагуона, Вилли Трэшер және Аланнис Обомсавин сияқты өнерпаздардың 120-дан астам жазбасы жасалды. 1980 жылдардың ортасында өндіріс Оттаваға көшірілді. Қызметтегі соңғы жазбалар 1986 жылы жасалды. Бұл жазбалардың кейбіреулерін Кевин "Сипреано" Хауес 2014 жылғы "Native North America, Vol. 1" жинақ альбомы үшін қайта өңдеді.