Кіріспе

MISTRAM (MISsile TRAjectory Measurement) – АҚШ Әуе күштері (кейін NASA) ракеталардың ұшу жолын егжей-тегжейлі талдау үшін қолданған жоғары дәлдікті бақылау жүйесі. 1960 жылдан бері қолданылып келе жатқан "классикалық" қашықтық өлшеу жүйесі радарды пайдаланып, радиосигналдың нысанаға (осы жағдайда, ракетаға) және кері қарай жүру уақытын анықтайды. Бұл әдіс шамамен 1% дәлдікке ие. Бұл техниканың дәлдігі радиосигналдың өткір "импульсін" жасау қажеттілігімен шектеледі, себебі сигналдың басталуын дәл анықтау керек. Импульстің өткірлігіне теориялық және практикалық шектеулер бар. Сонымен қатар, жоғары дәлдікті сағаттар пайда болғанға дейін сигналдардың уақытын анықтауда жиі қателіктер туындады. MISTRAM жүйесінде бұл үздіксіз сигнал беру арқылы болдырмалды. Негізгі жүйеде ұшыру алаңынан қашықта орналасқан (Флорида штатындағы Валькария және Багам аралдарындағы Элеутера аралы) жердегі станция және ракетадағы транспондер пайдаланылды. Байқау станциясы X-диапазонындағы тасымалдаушы сигналды жіберді, ал транспондер оған басқа (өзгертілген) жиілікте қайта тарату арқылы жауап берді. Станциядан таратылатын тасымалдаушы жиілігін баяу өзгерту және оны қайтарылатын сигналдың фазасымен салыстыру арқылы жердегі басқару орталығы ракетаға дейінгі қашықтықты өте дәл өлшеуге мүмкіндік алды. Аналогтық схемалар қолданылса да, MISTRAM Айдың қашықтығында 1 км-ден кем дәлдікке қол жеткізді. Балистикалық зымырандарды сынақтан өткізудің қатаң талаптарын орындау үшін 1950-1960 жылдары АҚШ Әуе күштерінің Шығыс полигонының құралдарына бірнеше жүйелер жобаланып, сатып алынып, қосылды. AZUSA үздіксіз толқынды бақылау жүйесі 1950 жылдардың ортасында Кейпке, ал 1960 жылдардың басында Гранд-Багамаға қосылды. AN/FPS 16 радар жүйесі 1958 және 1961 жылдар аралығында Кейп, Гранд-Багама, Сан-Сальвадор, Ассенсион және Шығыс Гранд-Багама аралдарында орнатылды. 1960 жылдардың басында MISTRAM (Ракета траекториясын өлшеу) жүйесі Minuteman зымырандарының ұшуын қолдау үшін Флоридадағы Валькария және Багам аралдарындағы Элеутера аралына орнатылды.

Қолданбалар

MISTRAM Minuteman баллистикалық зымырасының инерциялық бағыттау жүйесін әзірлеу мен сынақтан өткізуде қолданылды, содан кейін Gemini ғарыш кемесі мен Saturn V ұшыру жүйесін сынау үшін пайдаланылды. 1971 жылы Әуе күштерінің Шығыс сынақ полигонында MISTRAM X жолақты интерферометрін тоқтатумен байланысты, ұшу сынақтарын жүргізушілерде өнімділігі бағаланып жатқан инерциялық бағыттау жүйелерінен артық немесе тең дәрежедегі дәстүрлі, жерде орналасқан қашықтық өлшеу жүйесі болмады. Бұл жағдай GPS әзірленгенше және қолданысқа енгізілгенше сақталды.

Minuteman инерциялық бағыттау жүйесін сынау

Алғашқы Минутмен зымырандары (MM I) 1960 жылдардың басында Әуе күштерінің Шығыс сынақ алаңынан (AFETR) ұшырылды және AZUSA CW жүйесімен қадағаланды. AZUSA қадағалау деректерінің салыстырмалы түрде төмен сапасы, бағалау техникасының бастапқы деңгейімен байланысты, жалпы қателікті бағалауға ғана мүмкіндік берді; жеке инерциялық өлшем бірлігінің (IMU) қателіктерінің көздерін анықтау мүмкін болмады. AFETR-де жақсартылған UDOP және MISTRAM қадағалау жүйелерін әзірлеу нәтижесінде жылдамдық қадағалау профильдерінің сапасы едәуір артты. Minuteman II ұшу сынақ бағдарламасы барысында IMU-дың ұшудан кейінгі бағалауында маңызды жақсартулар жасалды. Осы жақсартулардың ең маңыздысы – жылдамдық қателік профилін сүзгілеу үшін Калман алгоритмін пайдалана отырып, максималды ықтималдық қателік бағалауын енгізу болды. UDOP және MISTRAM қадағалау жүйелерін жақсарту және Minuteman III ұшу сынақ бағдарламасы кезінде бағалау техникасын жетілдіру NS 20A1 IMU қателіктерінің көздерін жан-жақты түсінуге мүмкіндік берді.

Негізгі қызметкерлер

Доктор Льюис Дж. Ниландс 1950 және 60-жылдардың басында General Electric Corporation Electronics Laboratory және Heavy Military Electronics Department (HMED) -де жұмыс істеген кезде оның әріптестері оны «инженерлердің инженеры» деп атаған. Оның зымыранды басқару және телеметрия саласына қосқан үлесі оны HMED-тің ең қиын және сәтті жобаларының екеуі – Altas Guidance және MISTRAM бағдарламаларының негізгі тұлғасына айналдырды. Кейіннен Нейландс «Атлас» бағыттау жүйесі бойынша жұмысынан ең үлкен қанағат алғанын айтқан жоқ («ол сәттілікке басқа адамдардың жинақтауы мен іске қосуы себеп болды»), ал MISTRAM, яғни зымыранды бақылау және өлшеу жүйесін зор мақтанышпен еске алады. «Ол кезде оған тең келген жүйе болған жоқ, себебі ол өте күрделі және дәл болды», – деп еске алады ол зымыранның ұшуын нақты уақыт режимінде қадағалайтын өлшеу жүйесі туралы. Оның әріптестерінің бірі: «1960 жылы ол траекторияны өлшеудегі шешілмейтін мәселені шешті – кеңістікте орналасқан қабылдау станцияларынан алынған сигналдарды өңдеу үшін бір орталыққа жинақтады және станцияларды байланыстыратын ортадағы таралудың бұрмалауынан туындаған қателерді жолдады. Лью шешкен тағы бір мәселе – бұл өлшеудің түсініксіздігін болдырмай, қажетті бұрыштық өлшеу дәлдігін қамтамасыз ету үшін жеткілікті жоғары жиілікті қалай пайдалану керектігі болды, сонымен қатар осы түсініксіздіктерді шешу үшін көптеген қабылдау станцияларын қажет етпеді». Ол бұрын-соңды болмаған дәлдікке ие жүйені жасады. Гермес А 3 зымыран бағыттау жүйесінің техникалық жұмысын доктор Льюис Дж. Ниландс басқарды, нәтижесінде сәтті жүйе құрылды. Оның білімі кейіннен 8014 жобасы деп аталған тағы бір ICBM бағыттау жүйесіне және жоғары дәлдігімен ерекшеленетін Mistram аспаптық жабдығына ауыстырылды. Барлығы микротолқындық интерферометрді пайдалануға негізделген. Доктор Ниландс 2007 жылдың 17 шілдесінде Флорида штатының Гейнсвилл қаласындағы үйінде 91 жасында дүние салды.