Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Еуропалық ғылыми-зерттеу және білім беру желісі
European computer network for research and education
GÉANT – ғылыми-зерттеу және білім беру қауымдастығының жалпыеуропалық деректер желісі. Ол Еуропадағы ұлттық ғылыми-зерттеу және білім беру желілерін (NREN) өзара байланыстырып, биология ғылымдарынан бастап жерді қадағалауға дейін, өнер мен мәдениетке дейінгі жобалар бойынша ынтымақтастыққа мүмкіндік береді. GÉANT жобасы 50 000 км-ге дейінгі жоғары өткізгіштікке ие, жоғары сыйымды желіні және кеңейіп келе жатқан қызметтер спектрін біріктіреді. Бұл зерттеушілерге олардың орналасқан жеріне қарамастан, бірлесіп жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Қызметтерге сәйкестік және сенім, көп домендік бақылау perfSONAR MDM, динамикалық тізбектер және eduroam қызметі арқылы роуминг кіреді. Еуропалық NREN-дермен бірлесіп, GÉANT 10 000-нан астам мекемедегі 50 миллион пайдаланушыны байланыстырады. Басқа өңірлердегі ғылыми желілермен байланыс арқылы (мысалы, АҚШ-тағы Internet2 және ESnet, Африкадағы AfricaConnect, Азия-Тынық мұхитындағы TEIN және Латын Америкасындағы RedCLARA) GÉANT әлемнің жартысынан астам еліндегі зерттеушілердің ынтымақтастығын қамтамасыз етеді. Еуропалық Комиссия және Еуропаның NREN-дері бірлесіп қаржыландыратын GÉANT желісін GÉANT қауымдастығы салған және басқарады. GÉANT жобасы 41 серіктестің ынтымақтастығы болып табылады.
GÉANT is the pan European data network for the research and education community. It interconnects national research and education networks (NRENs) across Europe, enabling collaboration on projects ranging from biological science, to earth observation, to arts and culture. The GÉANT project combines a high bandwidth, high capacity 50,000 km network with a growing range of services. These allow researchers to collaborate, working together wherever they are located. Services include identity and trust, multi domain monitoring perfSONAR MDM, dynamic circuits and roaming via the eduroam service. Together with European NRENs, GÉANT connects 50 million users in over 10,000 institutions. Through links to research networks in other regions (such as Internet2 and ESnet in the US, AfricaConnect in Africa, TEIN in Asia Pacific and RedCLARA in Latin America), GÉANT enables collaboration between researchers in over half the world's countries. Co funded by the European Commission and Europe's NRENs, the GÉANT network was built and is operated by the GÉANT Association. The GÉANT project is a collaboration between 41 partners.
Тарих
GÉANT жобасы 2000 жылдың қараша айында басталды және 2001 жылдың желтоқсанында толыққанды өндіріске кірісті (TEN 155 деп аталған желіні толығымен алмастырды). Бастапқыда 2004 жылдың қазанында аяқталуға тиіс болған, кейіннен 2005 жылдың сәуіріне дейін мерзімі ұзартылды. GÉANT2 деп аталған екінші буын желісі 2004 жылдың қыркүйегінде басталды және 2009 жылға дейін жалғасты, нәтижесінде 34 елдегі 30 ұлттық желіге дейін кеңейді. Келесі GÉANT жобасы (GN3) 2009 жылдың 1 сәуірінде басталып, 2013 жылдың сәуіріне дейін жалғасты. Одан кейін GN3plus жобасы іске қосылды, ол екі жылға жоспарланған. Бұл жоба Еуропалық Одақтың жетінші ғылыми-зерттеу және даму аясындағы бағдарламасы (жиі 7-ші аяқ деп аталады) арқылы қаржыландырылады. Қазіргі таңда жобаның төртінші итерациясы (GN4) жүзеге асырылуда.
The GÉANT project began in November 2000, entered full production operation in December 2001 (fully replacing a network called TEN 155). Originally due to finish in October 2004, it was subsequently extended until April 2005. The second generation network, named GÉANT2, began in September 2004 and continued through 2009, growing the network to 30 national networks in 34 countries. The next GÉANT project (GN3) began on 1 April 2009 and continued until April 2013. This was then superseded by the GN3plus project which was scheduled to run for two years. It is funded under the EC's seventh research and development Research Framework Programme (often referred to as FP7). The Project is now in its fourth iteration (GN4).
Технология
GÉANT желісі Еуропа бойынша жоғары өткізгішті байланыс қамтамасыз етумен қатар, жаңа технологияларды сынау алаңы ретінде де қызмет етеді. Бұл халықаралық деңгейдегі маршрутталған IP және коммутациялық инфрақұрылымды біріктірген алғашқы "гибридтік" желі болды. Бұл желіге арнайы талаптарға ие, мысалы, арнаулы өткізгіштік, қауіпсіздік және икемділік қажеттіліктері бар Үлкен адрондық коллайдер сияқты жобалар үшін виртуалды "жеке" желілермен қатар, жалпы трафик ұсынуға мүмкіндік береді. GÉANT 2002 жылдан бастап IPv6-ны, ал 2004 жылдан бастап IPv6 көпжариялымды қолдады. Ол тасымалдаушы класты желілік технологиялар, фотондық коммутация, федерацияланған желілік архитектуралар және виртуализация сияқты салалардағы желілік зерттеулерге қатысады. 2013 жылы ауқымды желілік көшіру бағдарламасы аяқталды, осының арқасында пайдаланушыларға бірнеше 100 Гбит/с байланыс ұсынылды, ал негізгі желі 500 Гбит/с жылдамдықты қолдады және 8 Тбит/с дейін қолдайтын желілік дизаймен жабдықталды. Қазірдің өзінде GÉANT магистральдық желісі арқылы күніне 1 петабайттан астам дерек жіберіледі.
As well as providing the high bandwidth links across Europe, the GÉANT network also acts as a testbed for new technology. It was the first "hybrid" network deployed on an international scale, combining routed IP and switched infrastructure. This enables the network to offer general traffic alongside virtual "private" network paths for projects, such as the Large Hadron Collider, which have particular requirements involving dedicated bandwidth, security and flexibility. GÉANT supported native IPv6 since 2002 and multicast IPv6 since 2004. It is involved in network research, in areas such as carrier class network technologies, photonic switching, federated network architectures and virtualisation. In 2013 a substantial network migration program was completed, meaning users could be offered multiple 100 Gbit/s links, with the core network supporting 500 Gbit/s and a network design that will support up to 8 Tbit/s. Already, over 1 Petabyte of data are transferred every day via the GÉANT backbone network.
Қатысушылар
GÉANT жобасы – 50 серіктес ұйымның бірлескен жұмысы: 37 еуропалық NREN, IUCC (Израильді ұсынушы), NORDUnet (бес скандинавиялық елді ұсынушы) және 11 қауымдас мүше. NREN жобасының барлық серіктестерінің толық тізімі веб-сайтта қолжетімді.
The GÉANT project is a collaboration between 50 partners: 37 European NREN, IUCC (representing Israel), NORDUnet (representing the five Nordic countries), and 11 associate members. The full list of NREN project partners are available on the website.