Кіріспе

Неміс филологы және әдебиеттанушысы Эрнст Роберт Куртиус (14 сәуір 1886 – 19 сәуір 1956) – неміс әдебиеттанушысы, филолог және роман тілдері әдебиетін зерттеуші, ең белгілісі 1948 жылғы «Еуропа әдебиеті және латын орта ғасыры» (Europäische Literatur und Lateinisches Mittelalter) атты еңбегімен танымал, ол ағылшын тіліне «European Literature and the Latin Middle Ages» деп аударылған.

Өмірбаян

Курций Альзас жерінен шыққан, Тана қаласында, солтүстік неміс отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Эрнст Курций және атасы Георг Курций белгілі ғалымдар болған. Әкесі Фридрих Курций Эльзас және Лотарингияның лютерандық протестант шіркеуінің Аугсбург конфессиясының президенті болып тағайындалғаннан кейін отбасы Страсбургке көшкен, ал Курций Страсбург протестант гимназиясында Абитур емтиханын тапсырған. Ол Страсбургте Густав Грёберден дәріс алған. Содан кейін Еуропаға саяхаттап, француз және ағылшын тілдерін еркін меңгерген. 1906-1912 жылдар аралығында отбасымен бірге тұрған Альберт Швайцер Курцийді қазіргі француз әдебиетімен таныстырған деседі; сонымен қатар, роман тілдерінің филологы Густав Грёбердің де ықпалы зор болды. Бұл еңбек ортағасырлық латын әдебиетін және оның кейінгі еуропа тілдеріндегі жазуға тигізген әсерін зерттейді. Курций әдебиеттің дәстүрлі "Классикалық – ортағасырлық – Ренессанс – Жаңа заман" деп бөлінуі, осы әдебиеттер арасындағы байланысты ескере отырып, тиімсіз екенін айтады; сондай-ақ, Л.Р.Линдтің сөзімен айтқанда, "Ренессанс және одан кейінгі еуропа әдебиетінің көп бөлігін ортағасырлық латын риторикасымен байланысты ортақ ойлар, метафоралар, тіркестер немесе Курций қолдаған терминмен айтқанда, топостар туралы білімсіз толыққанды түсіну мүмкін емес". Бұл кітап әдеби ортақ тақырыптарды ғылыми және сындық тұрғыдан талқылауға "әдеби топос" тұжырымын енгізуге зор үлес қосты.