Кіріспе

Хорлық ансамбль
Гарвардтың ән-күй клубы (Glee Club немесе HGC) – Гарвард университетінің 60 дауысты, тенор-бас хорлық ансамблі. 1858 жылы ағылшын және американдық ән-күй клубтарының дәстүрінде құрылған, ол АҚШ-тағы ең көне жоғары оқу орнының хоры. Glee клубы Гарвард университетінің Гарвард хорларының құрамына кіреді, сонымен қатар үш дауысты Radcliffe Choral Society және аралас дауысты Harvard Radcliffe Collegium Musicum да оның құрамында. Барлық үш топты Гарвардтың қазіргі Хорлық іс-әрекеттер директоры Эндрю Грегори Кларк басқарады. Glee клубы Бостон музыкалық өмірінің тұрақты бөлігі болып табылады, ол жиі Бостон симфониялық оркестрімен және басқа да ансамбльдермен бірге өнер көрсетеді, бірақ бұл жергілікті даңқ соңғы жылдары азайды. Дегенмен, жыл сайынғы 80-нен астам көктемгі турнелер АҚШ-тың әртүрлі аймандарына, сондай-ақ Кеннеди орталығындағы Салтанатты шараларға және Леонард Бернштейннің танымал «Жауапсыз сұрақ» сериясына қатысу арқасында Glee клубы ұлттық деңгейде танылды; әлемдік турнелер топқа одан да көп назар аударды. Гарвардта оқыған кезінде көптеген белгілі тұлғалар Glee клубының мүшелері болды, ал 20 және 21 ғасырлардың көптеген көрнекті композиторлары өз шығармаларын осы топқа арнады.

Құрылғысы мен дамуы

Гли клубы 1858 жылы студенттер тобы ән айту және бірлескен әндер орындау үшін құрылған. Топтың мүшелерінің саны мен кампустағы беделі 19 ғасырдың соңына дейін өспеді, содан кейін музыкалық жетістіктерге қол жеткізуге мүмкіндік туды. 1919 жылы Гарвардтың Мемориал шіркеуінің хормейстері Арчибальд Т. "Док" Дэвисон Гли клубының дирижері болуға шақырылды. 1921 жылы Гли клубы алғашқы еуропалық гастрольдік сапарына шықты, бұл басқа колледж тобының бұрынғы гастрольдерінен кең ауқымды болды. Топ Франция үкіметінің ресми шақыруымен келді, ал турне туралы АҚШ және Еуропа баспасөзінде жарияланды. Бұл турне нәтижесінде Дариус Мийо, Фрэнсис Пуленк және Густав Холст сияқты композиторлар Гли клубы үшін жаңа туындылар жазды. "Док" Дэвисон басшылығымен Гли клубы мен Рэдклифф хор қоғамы Бостон симфониялық оркестрінің хоры ретінде танылды және олармен бірнеше рекордықтар жасады. Олардың "La Damnation de Faust" атты жазбасы Grand Prix du Disc жүлдесін жеңіп алды, ал бұрынғы АҚШ президенті және Гарвард түлегі Джон Ф. Кеннедидің құрметіне жазылған Моцарттың реквиемы Грэмми жүлдесіне ие болды. F. Джон Адамс, 1970–1978; Джеймсон Н. Марвин, 1978–2010; және Эндрю Г. Кларк – қазіргі күнге дейін. Джеймсон Марвиннің дирижерлігімен Гли клубы кең ауқымды гастрольдерді жалғастырды және Америкалық хорлық директорлар қауымдастығының бірнеше конгрессіне шақырылды, мұндай шақырулар тек анонимді тыңдау арқылы жасалды. Соңғы кезде Гли клубы 2002 жылы Питтсбургте, 2004 жылы Бостонда өткен аймақтық конгрестерде және 2005 жылы Лос-Анджелесте өткен ұлттық конгресте өнер көрсетті. Марвиннің концерттері ел ішінде және әлемде жақсы қабылданып, жоғары бағаланды.

Бүгінгі "Гли" клубы

Гарвардтың ән-күй клубы оқытушылармен басшылыққа ие, бірақ толығымен студенттер басқарады. Әр тур және ірі жоба, мысалы, үлкен концерт немесе жазбаның жасалуы мен шығарылуы, өз студенттік менеджеріне ие. Осылайша, студенттер концерттер өткізілетін орындарды таңдауға, жылдық алты таңбалы бюджетті басқаруға және топтың барлық жақтарын қамтамасыз етуге жауапты. Ән-күй клубы Гарвард ауласындағы Холден шіркеуінде репетиция жасайды. 1744 жылы салынған Холден – Америкадағы ең көне колледж ғимараттарының бірі. Топ өзінің көптеген «үй» концерттерін Гарвардтың Сандерс театрында өткізеді, ол өте жақсы акустикасымен танымал. Жыл сайынғы маңызды концерттерге Гарвард-Принстон және Гарвард-Йель футболдық концерттері кіреді, бұл бірлескен концерттер осы футбол ойындарынан бір күн бұрын бір ғасырдан астам уақыттан бері өткізіліп келеді; жыл сайын Рождествода Радклифф хор қоғамымен және мамыр айында Гарвардтың «Өнер бірінші» мерекесінде Гарвард хорларының барлығымен бірлескен концерттер ұйымдастырылады. Ән-күй клубы әр көктемгі демалыста АҚШ-тың әртүрлі аймақтарына гастрольдік сапар жасайды; соңғы көктемгі турлар топты солтүстік Калифорнияға, Жоғарғы Орта Батысқа, Оңтүстікке, Техасқа және Оңтүстік Флоридаға алып барды. Сонымен қатар, Ән-күй клубы шамамен 4 жыл сайын бір айлық жазғы турларға шығады. Соңғы жазғы турлар Шығыс Азияға (1993), Австралияға (1998), Скандинавияға (2002) және Орталық Еуропаға (2005) сапарларды қамтыды. Орталық Еуропаға жасалған соңғы гастрольдер барысында топ Берлин филармониясында, Краковтағы Мариацкий шіркеуінде, Будапешттегі Маттиас шіркеуінде, Венгриядағы Кодалы фестивалінде және Праганың жанындағы Дворжак фестивалінде өнер көрсетті. 2007–2008 оқу жылы Ән-күй клубының құрылғанына 150 жыл толуымен белгіленді. Ең маңызды оқиғалардың бірі – Шығыс жағалауына жасалған бір апталық тур және 2008 жылдың 11–13 сәуірінде Кембриджде өткен үш күндік фестиваль болды. Сәуір айындағы мерекелік шараларға Ән-күй клубының шамамен 400 түлегі қатысты, олардың ішінде Доминик Арджентоның «Кембридждегі Аполлон: Гарвард триптихі» атты туындысының әлемдік премьерасы, Игорь Стравинскийдің «Псалтирлер симфониясының» Холден хорлары мен оркестрдің ортақ өнер көрсетуімен орындалуы, түрлі музыкалық, академиялық және тарихи тақырыптар бойынша семинарлар, сондай-ақ көпшілік қатысқан «Сесквисентениалдық» банкет өтті. Мерейтойлық тойлау 2008 жылдың жазында Уолт Дисней концерт залында және Равиния фестивалінде өткен концерттік турмен жалғасты.

Музыкалық дәстүр

"Гли" клубы кең ауқымды репертуар орындайды. Ренессанс музыкасы, сондай-ақ Америка және Шығыс Еуропа халық музыкасы сияқты, осы репертуардың ажырамас бөлігі болып табылады. Соңғы жылдары "Гли" клубы ерлер хорына арналған көптеген маңызды шығармаларды орындады, олардың ішінде Шуберттің "Су үстіндегі рухтар әні", Брамстың "Альт рапсодиясы", Шёнбергтің "Варшавадан құтқарылған" және Аржентоның "Жоханның аянуы" бар. Жылдар бойы симфониялық ынтымақтастықтарға 1917 жылдан бері барлық дирижерлермен Бостон симфониялық оркестрімен (BSO), сондай-ақ Нью-Йорк және Лос-Анджелес филармониялық оркестрлерімен, Нидерланд камералық оркестрімен, Сент-Лука оркестрімен және Италия радио оркестрімен бірнеше өнерлесулер кірді. BSO-ның ерекше сәттері: Стравинскийдің "Эдип патшасының" американдық тұңғыш көрсетілімі, кейіннен Бернштейн басшылығымен BSO-да жазылған, Берлиоздың "Ромео мен Джульетта" және "Фаусттың кінәсі" жазбалары, сондай-ақ Моцарттың "Реквиемі". 1973 жылы "Гли" клубы Бернштейннің "Чичестер псалмдарын" орындады, ал композитор Ватикан қаласында дирижерлік етті. Қазір "Гли" клубы Бостонның Эммануэль музыка оркестрімен жиі өнер көрсетеді, соның ішінде 2018 жылдың 23 ақпанында Стравинскийдің "Эдип патшасының" тағы бір қойылымы болды. Кез келген уақытта Лайттың репертуарының көп бөлігі немесе барлығы топтың студенттерімен дауыстарға бейімделеді. Топтың танымал әні – The Nylons тобының "Good Ol' A Cappella" әні.