Кіріспе

Марсель Пурбай (16 қыркүйек 1904 - 28 қыркүйек 1998) - бельгиялық химик және пианист. Ол өзінің ең танымал зерттеулерін Брюссель университетінде жүргізіп, коррозияны зерттеді. Оның ең үлкен жетістігі - потенциалдық рН-ді шығару, ол көбірек "Пурбай диаграммалары" деп аталады. Пурбай диаграммасы - Нернст теңдеуін қолдана отырып жасалған термодинамикалық диаграммалар. Олар жүйедегі ықтимал фазалар арасындағы байланысты бейнелейді. Олар фазалық диаграмма сияқты оқылады. 1963 жылы Пурбай "Электрохимиялық тепе-теңдіктің атласын" шығарды, онда сол кездегі барлық элементтердің потенциалдық рН диаграммалары бар. Пурбей және оның әріптестері 1950 жылдардың басында жұмысты дайындауға кірісті.

Ерте өмір

Ол Мишегада (Алексин ауданы, Тула губерниясы, Ресей империясы) дүниеге келді, онда оның әкесі инженерлік жобада кеңесші болды. Ол Брюсселде оқыды және 1927 жылы Брюссельдің еркін университеті қолданбалы ғылымдар факультетін бітірді. 1938 жылы ол потенциалдық рН диаграммасын жасады. 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталар алдында ол факультетте докторлық диссертациясын ұсынды, оған "Сыюлы сулы ерітінділердің термодинамикасы. РН және потенциалдың рөлін графикалық бейнелеу". Соғыс және қазылар алқасының электрод потенциалының белгісі туралы кейбір шатасуы оның бітіру процесін аяқтауына кедергі келтірді. Алайда, диссертация Делфт технология университетіне ұсынылды.

Мансап

Бесінші және алпысыншы жылдардың басында Пурбай және оның әріптестері барлық элементтер үшін потенциалдық рН диаграммаларын жасап, 1963 жылы француз тілінде және 1966 жылы ағылшын тілінде "Электрохимиялық тепе-теңдіктердің атласын" жариялады. 1962 жылы ол 1963 жылы дамыған локализованная коррозияның таралуына қарсы қорғаныс потенциалы туралы түсінікті енгізді, ол жабық электрохимиялық жасушалардағы ерекше электрохимиялық жағдайларға байланысты. Пурбайдың докторлық диссертациясы коррозия ғылымына үлкен әсер етті. Улик Р. Эванс бұл еңбекті маңызды деп тапты және 1949 жылы Арнольд (Лондон) баспасында ағылшын тіліндегі аудармасын шығарды. 1949 жылы ол CITCE (Comite International de Thermodynamique et Cinetique Electrochimiques) 13 басқа электрохимиктермен бірге: C. Бут, J. Гиллис, А. Джульярд (Бельгия), П. Делахай, П. Ван Риссельберг (АҚШ), J. O'M. Бокрис, Т. П. Хоар (Ұлыбритания), Г. Шарло, Г. Валенси (Франция), Р. Пионтелли (Италия), Г. Бургерс (Нидерланды) және Ж. Хейровский (Чехословакия). CITCE сәтті өтті. 1971 жылы атау Халықаралық электрохимия қоғамы (ISE) болып өзгертілді. Қазіргі уақытта 59 елден 1100-ден астам адам мүше болып табылады. 1951 жылы ол CEBELCOR-ті құрды, ол коррозия құбылыстарын теориялық және тәжірибелік зерттеуге арналған әлемдегі алғашқы орталықтардың бірі болды. 1952 жылы Пурбайс Халықаралық таза және қолданбалы химия одағының (IUPAC) электрохимия комиссиясын құрды және ол комиссия 1953 жылы электрод потенциалдарының белгілерінде қалыптасқан хаотикалық жағдайды түсіндірді. Ол коррозияға қарсы күресте халықаралық серіктес болды, өзінің мансабында кеңінен барып, дәріс берді. Ол коррозия ғылымдары мен техникасы саласындағы халықаралық ынтымақтастықты және ғалымдар мен инженерлер арасындағы достықты ынталандыру мақсатында Халықаралық коррозия кеңесін (ICC) құруға белсенді түрде атсалысты. 1990 жылы Ұлттық коррозия инженерлері қауымдастығы (NACE) "Марсель Пурбай сыйлығының студенттік стипендиясын" құрды, ал ICC 1996 жылы "Марсель Пурбай халықаралық ынтымақтастық сыйлығын" құрды. Ол атласына қоса түрлі мақалалардың авторы болды. Пурбай "Газдық фазаның бар болуындағы химиялық және электрохимиялық тепе-теңдіктердің атласы" бойынша жұмыс істеді, бұл сулы ерітінділердегі атластан гөрі кеңірек саланы қамтиды. Марсель Пурбай CEBELCOR (Бельгияның коррозияны зерттеу орталығы) негізін қалаушы, құрметті директоры және ғылыми кеңесшісі, Брюссельдің еркін университетінің профессоры, CITCE-нің негізін қалаушы, IUPAC электрохимиясы комиссиясының бұрынғы төрағасы (1952), ICC (1969), Electrochimica Acta консультативтік комитетінің мүшесі (1959-1972) және коррозия ғылымының атқарушы кеңесінің мүшесі болды.