Кіріспе
Микрогравитациядан пайда болған сүйек кемуі Ғарышқа ұшу кезінде пайда болатын сүйек кемуіне қатысты. Астронавттар ғарышқа шыққан сайын бір айда орташа есеппен сүйек массасының 1%-дан астамын жоғалтады. Ұзақ уақытқа созылатын ұшу кезінде сүйектің шамадан тыс жоғалуы және қан сарысуындағы кальций иондарының деңгейінің көтерілуі миссияның орындалуына кедергі келтіріп, сүйектің қалпына келмейтін зақымдалуына әкелуі мүмкін деген қауіп бар.
Spaceflight osteopenia refers to the characteristic bone loss that occurs during spaceflight. Astronauts lose an average of more than 1% bone mass per month spent in space. There is concern that during long duration flights, excessive bone loss and the associated increase in serum calcium ion levels will interfere with execution of mission tasks and result in irreversible skeletal damage.
Тарих
Кемістіктің жоғалуы ғарышқа ұшу кезінде кем дегенде 1960 жылдары "Егіздер" ғарыш айдынында байқалды. Тіпті сүйектің жоғалуының алғашқы өлшеулері сенімді болмағанымен, олар "Жемен", "Союз-9", "Аполлон", "Скайлаб", "Салют-7", "Мир" және Халықаралық ғарыш станциясында сүйектің жоғалғанын көрсетті. Уильям Торнтон, ғарышкер және дәрігер, сүйектің жоғалуын болдырмаудың жолы ретінде жаттығудың ең үлкен қолдаушыларының бірі болды.
Себеп
Сүйек массасына шаққандағы тұрақты деформациялық энергияны сақтау үшін, сүйек стресске жауап ретінде қайта құрылады. Бұл үшін ол жоғары стресс жағдайындағы аймақтарда тығыздығын арттырады, ал төмен стресс жағдайындағы аймақтарда тығыздығын қайтадан сіңіреді. Марста жердің тартылуы жердікіне қарағанда үштен бір бөлігі ғана, сондықтан ғарышкерлердің денесіне әсер ететін тартылу күші әлдеқайда аз болады, яғни сүйектердің массасы мен тығыздығы азаяды. Астронавттардың сүйектерінің орташа жоғалуы 12% -ға дейін, бұл көрсеткіш әр ай сайын тіркелді.
Қарсы шаралар
Егіздер белгісінен бастап дене шынықтыру сүйектердің жоғалуын болдырмаудың жолы ретінде сыналды, бірақ ол нәтижелі бола алмады. Бұл, ішінара, жеткілікті түрде жасалған зерттеулердің болмауынан болуы мүмкін (2005 жылға дейін ғарышқа немесе сүйектің жоғалуына әкелетін жағдайларды симуляциялау үшін төсектің көмегімен бақыланатын зерттеу жүргізілмеген). Басқа жаттығулар (бәлкім, бұрынғыдан үлкен жүктемелерді қоса) тиімді болатыны белгісіз. Ғарыш ұшулары туралы деректер де осыны көрсетеді. Бұл ұшақтан кейінгі сүйектің қалпына келуінен сүйектің жоғалуын болдырмау қарсы шаралардың табысты болуының маңызды факторы болып табылатынын көрсетеді. Остеопорозға қарсы стандартты шара - тамақтанудағы кальций мен D витамині мөлшерін арттыру. Қазіргі кезде остеопорозға арналған немесе ұсынылатын түрлі дәрілік заттар ғарышқа ұшу үшін жұмыс істей алады, соның ішінде гормондық терапия (эстроген немесе прогестин), селективті эстроген рецепторларын модуляциялау, бисфосфонаттар, терипаратид және басқалар. Олардың ғарышқа ұшуға остеопорозға көмектесетіндей пайдасы бар ма, жоқ па, әлі белгісіз.