Кіріспе

Батыс Мебон (, Mébŏn Khang Lĭch, ) - Камбоджаның Ангкор қаласында орналасқан ғибадатхана. Ол Ангкор аймағының ең үлкен су қоймасы - Батыс Барайдың орталығында орналасқан. Ғибадатхананың қашан салынғандығы белгісіз, бірақ дәлелдер 11-ші ғасырда Сүрияварман I және Удайадитяварман II патшалық құрған кезді көрсетеді.

Орналасқан жері

Бүгінде құрғақ мезгілде оған құрлықпен жетуге болады. Жаңбырлы маусымда ұзындығы 7800 метр болатын барайдың сулары көтеріледі, ал барайдың еденінен жоғары орналасқан ғибадатхана аралға айналады.

Символизм

Хмер сәулетшілері ғибадатханаларды әдетте индустар жаратылысының теңізін бейнелейтін қазбалармен қоршап алған. Батыс Мебон суларының арасында орналасқан, олар шынайы теңізге ұқсайды, бұл діни символизмді ең жоғары деңгейге жеткізеді.

Сәулет

Ғибадатхананың қабырғаларының ұзындығы 100 метрдей төрт бұрышты болып салынған. Екі жағында да 28 метр арақашықтықта орналасқан, тастан жасалған лотос гүлдерімен бастырылған үш мұнаралы өткел бар. Аянттың ортасында латерит пен құмтастан жасалған жолмен шығыс қабырғаға жалғасқан тас платформа болды. Бүгінгі күні платформа, жол және шығыс қабырға мен мұнаралардың көп бөлігі сақталған; басқа жақтары негізінен жоғалып кетті, бірақ олардың тас бедері барэйдің суы төмен болған кезде көрінеді. Бұрынғы уақытта платформа салыстырмалы түрде кішкентай құрылысты қолдаған болса да, орталық ғибадатхананы көруге болмайды.

Жатақтап отырған Вишну

1936 жылы Батыс Мебон кхмер өнеріндегі ең үлкен қола мүсінді, индустар құдайы Вишнуның сынығын тапты. Бұған құдайдың басы, жоғарғы денесі және екі оң қолы жатады. Жергілікті бір ауыл тұрғыны Батыстық Мебонға Будданың мүсіні көмілгенін түсінеді де, оны топырақтан босатуды тілейді. Кейінгі қазба жұмыстары кезінде Вишну мүсіні табылды. XIII ғасырдың соңында Ангкорға барған қытай дипломаты Чжоу Дагуан Батыс Мебонда Будданың су тасқыны бар үлкен мүсіні бар екенін жазды. Чжоу Вишну мүсінін Будда мүсінімен, ал Батыс Мебонды Шығыс Мебонмен шатастырды. Толық мүсіннің ұзындығы алты метрге жуық болса, ол Пномпеньдегі Ұлттық музейінің коллекциясына кірді. Сондай-ақ, ол шетелде, соның ішінде Вашингтон қаласында көрсетілді.