Кіріспе

Американдық әлеуметтік психолог және жазушы Дэниел Тодд Гилберт (5 қараша 1957 жылы туған) – американдық әлеуметтік психолог және жазушы. Ол Гарвард университетінің Эдгар Пирс атындағы психология профессоры және Вирджиния университетінің Тимоти Уилсонмен бірлесе эмоционалдық болжам жасау саласындағы зерттеулерімен белгілі. Ол халықаралық бестселлер болған «Бақытқа қадам басып» кітабының авторы, ол 30-дан астам тілге аударылған және 2007 жылы Корольдік қоғамның ғылыми кітаптар сыйлығын жеңіп алды. Ол сондай-ақ бірнеше газет және журналдарға мақалалар жазды, PBS телеарнасында ғылыми-танымдық телесериал жүргізді және үш танымал TED дәрісін оқыды.

Өмір және мансап

Гилберт 15 жасында мектепті тастап, бір жыл бойы Америка Құрама Штаттарын автостоппен саяхаттады. Кейіннен ол GED аттестатын алып, 1981 жылы Колорадо Денвер университетінде психология бакалавры, ал 1985 жылы Принстон университетінде әлеуметтік психология ғылымдарының докторы дәрежесін алды. 1985-1996 жылдары Остиндегі Техас университетінде оқытушы болып жұмыс істеді. 1996 жылдан бері Гарвард университетінде қызмет етеді, қазіргі таңда Эдгар Пирс психология профессоры. Ол әйелі Мэрилин Олифантпен бірге Массачусетс штатының Кембридж қаласында тұрады. Гилберттің бір ұлы және үш немересі бар.

Шығармалары

Гилберттің 2006 жылы жарық көрген «Бақыттылыққа сүріну» кітабы New York Times газетінің бестселлер тізіміне еніп, 30-дан астам тілге аударылды. Ол 2007 жылы Корольдік қоғамның ғылыми кітаптарға арналған сыйлығын жеңіп алды және Том Батлер Боудонның «50 психология классикасы» (2006) кітабында психология саласындағы 50 маңызды кітаптың бірі ретінде тізімделді. Гилберттің ғылыми еңбектері The New York Times, Los Angeles Times, Forbes, Time және басқа да басылымдарда жарияланды, ал оның әңгімелері Amazing Stories және Isaac Asimov’s Science Fiction Magazine, сондай-ақ түрлі журналдар мен антологияларда жарық көрді. Ол 20/20, The Today Show, Charlie Rose және The Colbert Report сияқты көптеген телешоуларға қонақ шақырды. 2010 жылдың қаңтар айында PBS телеарнасында көрсетілген және бірнеше Telly сыйлығын жеңіп алған «This Emotional Life» атты 6 сағаттық Nova телесериалының авторы және жүргізушісі болды. Ол үш танымал TED дәрісін оқыды, оның бірі 2022 жылдың қараша айына дейін барлық уақыттағы ең көп көрулі 25 дәріс тізіміне енді. 2013 жылдан бастап Гилберт Prudential Financial телеарнасының жарнамаларында пайда болды, бұл жарнамалар деректерді визуализациялау арқылы американдықтарды зейнеткерлікке қаржы жинаудың маңыздылығы туралы ойлануға ынталандырды. Мысалы, бір жарнамада адамдардан өмір күтілу ұзақтығының өскенін көрсету үшін, таныс ең қарт адамдарының жасын көрсететін стикерлерді уақыт сызығына жабыстыру сұраныс етілді. Тағы бір жарнамада Гилберт 9 метрлік доминоны құлатып, күрделі пайыздың күшін көрсету үшін тізбекті реакция бастады және Гиннес рекордтарын орнатты. Үшінші жарнамада адамдар «Өткен» және «Болашақ» деп белгіленген қабырғаға магниттерді жабыстырып, оптимизмге бейімділікті көрсетті.

Ғылыми мақалалар

Гилберт сонымен қатар «Психологиялық ғылым», «Әлеуметтік таным» және «Психологиялық ғылымдағы қазіргі бағыттар» сияқты академиялық журналдарда жарияланған мақалалар бойынша басқа ғалымдармен де бірлесіп жұмыс істеді.

Марапаттар мен құрметтер

Гилберт оқыту қызметі үшін көптеген марапаттарға ие болды, оның ішінде Гарвард колледжінің профессоры және Phi Beta Kappa оқытушылық сыйлығы. Ол зерттеулері үшін де марапаттар алды, соның ішінде Америка Психологиялық қауымдастығының психология саласына ерте үлес қосқаны үшін танылған ерекше ғылыми сыйлығы. 2008 жылы ол Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Гилбертке 2016 жылдың 29 мамырында Мэн штатының Льюистон қаласындағы Бейтс колледжінің құрметті әдебиет докторы дәрежесі, ал 2021 жылы Йель университетінің әлеуметтік ғылымдар докторы дәрежесі берілді. 2019 жылы ол әлеуметтік психологияға қосқан үлесі үшін Психологиялық ғылымдар қауымдастығынан Уильям Джеймс сыйлығын алды.