Кіріспе
1995 жылы Маргарет Эдсонның американдық пьесасы фильм Wit (сонымен қатар W; t деп аталады) - американдық драматург Маргарет Эдсонның бір актілік пьесасы, ол 1999 жылы драма үшін Пулитцер сыйлығын жеңіп алды. Эдсон өзінің ойынның бір бөлігі ретінде ауруханада жұмыс тәжірибесін пайдаланды.
the film
Wit (also styled as W;t) is a one act play written by American playwright Margaret Edson, which won the 1999 Pulitzer Prize for Drama. Edson used her work experience in a hospital as part of the inspiration for her play.
Өндірістер
Wit 1995 жылы Калифорниядағы Коста-Месадағы South Coast Repertory (SCR) театрында дүниежүзілік премьерасын өткізді. Эдсон пьесаны көптеген театрларға жіберді, SCR драматургы Джерри Патч оның әлеуетін көрді. Ол оны көркемдік директор Мартин Бенсонға берді, ол Эдсонмен бірге пьесаны өндіріске дайындау үшін жұмыс істеді. Ол NewSCRipts-те оқылып, толық өндіріс 1995 жылдың қаңтарына жоспарланды. 1997 жылы қарашада Коннектикут штатының Нью-Хейвен қаласындағы Лонг-Уорф театры бұл пьесаны сахнаға шығарды, оның басты рөлін Вивиан Беринг ойнады. Бұл пьеса 1998 жылдың қыркүйегінде Нью-Йорктегі Бродвейден (MCC) MCC театрында (MCC) алғаш рет қойылды. Пьеса 1998 жылдың 4 қазанында аяқталды. 1998 жылдың қыркүйек айында "Нью-Йорк Таймс" газетінде пьесаның үзіндісі жарияланды. Шальфан өзінің өнерін қатты мақтады. Ол сондай-ақ өзінің өмірлік тәжірибесін, оның ішінде ағасы Алан Палмердің соңғы ауруы мен қатерлі ісіктен қайтыс болуын драмаға енгізді. Пьеса 1998 жылдың желтоқсанында МКК-да алғашқы табысты өткеннен кейін Бродвейден тыс Юнион Сквер театрына көшті. Бұл қойылымның жарық дизайнын Майкл Чайбовски, сахналық дизайнын Мён Хи Чо, костюм дизайнын Илона Сомоги, дыбыс дизайнын және түпнұсқалық музыканы Дэвид Ван Тигем жасаған. Өнім 545 қойылымнан кейін 2000 жылдың 9 сәуірінде жабылды. Манхэттен театр клубы 2012 жылдың қаңтар айынан бастап 2012 жылдың 17 наурызына дейін үш ай бойы Сэмюэл Фридман театрында Бродвей премьерасын ұсынды. Бұл фильмде Синтия Никсон ойнады және режиссері Линн Медоу болды. Декорацияларды Санто Локасто, костюмдерді Дженнифер фон Майрхаузер, жарықтарды Питер Качжоровский жасаған. Пьесаның басылып шыққан кітабының мұқабасында i әрпі орнына нүкте мен үтірдің қолданылуы W;t-ті пьесаның атауын білдіреді. Пьесаның контексті бойынша нүкте-мезгіл Джон Доннның "Киелі сонеттерінің" бірінде нүкте-мезгілдің үзіліссіз қолданылуының қайталанатын тақырыбына сілтеме жасайды. Вит пен Вит атаулары ойын туралы түрлі мақалаларда қолданылған. Элизабет Клавер "Wit" контексті бойынша "ақыл мен дене" философиялық мәселелерін егжей-тегжейлі талқылады. 2018 жылдың күзінде Оңтүстік-Батыс баптистік университеті жұмыртқа безі қатерлі ісігін зерттеу үшін ақша жинау үшін "Сұйықтықты үнемі итеріп жүріңіз" деген цитатасы бар шыналарды W;t өндірісімен бірге сатты. Э. М. Эшфорд кейіпкері ағылшын әдеби сыншысы Хелен Гарднерге негізделген.
The Manhattan Theatre Club presented the Broadway premiere at the Samuel J. Friedman Theatre in a three month run, starting in January 2012 and closing on March 17, 2012. The production starred Cynthia Nixon and was directed by Lynne Meadow. The set design was by Santo Loquasto, costume design was by Jennifer von Mayrhauser, lighting design was by Peter Kaczorowski. On the cover of the published book of the play, the use of a semicolon in place of the letter i gives W;t as one representation of the play's title. In the context of the play, the semicolon refers to the recurring theme of the use of a semicolon versus a comma in one of John Donne's Holy Sonnets. Both Wit and W;t have been used in various articles on the play for the title. Elizabeth Klaver has discussed in detail the philosophical issues of "mind vs body" in the context of Wit. In the fall of 2018, Southwest Baptist University sold pins featuring the quote "Keep pushing the fluids" alongside their production of W;t in order to raise money for ovarian cancer research. The character E. M. Ashford is based on English literary critic Helen Gardner.
Қысқаша мазмұны
Пьесаның оқиғасы ағылшын тілі университетінің профессоры доктор Вивиан Берингтің жұмыртқа безінің қатерлі ісігінен қайтыс болған соңғы сағаттарында өтеді. Ол өзінің онколог дәрігері Харви Келекианның ІV сатыдағы метастаздық жұмыртқа безі қатерлі ісігі туралы алғашқы диагнозын еске алады. Кейін доктор Келекиан сегіз рет толық дозада химиялық терапияны қолдануды ұсынады. Вивиан емделуге келіседі. Пьеса барысында Вивиан ағылшын тілінің күрделілігі арқылы, әсіресе Джон Доннның метафизикалық поэзиясындағы ақыл-ойының қолданылуы арқылы өз өмірін ой жүгіртеді. Пьесаның барысында ол Доннның "Өлім мақтанбасын" атты X қасиетті сонетті өз жағдайы туралы ой жүгірту кезінде айтады. (Джон Доннның "Киелі сонеттерінің" қайта өңделген басылымында "Егер уытты минералдар" және "Өлім мақтанбасын" дегендер сәйкесінше IX және X сонеттер болып табылады.) Профессор ретінде оның қатаң оқыту әдістері бар. Ол өмірін жалғыз өткізді, үйленбеген және баласыз, ата-анасы қайтыс болды, оған жедел көмек көрсету мүмкін емес. Вивиан әртүрлі дәрігерлердің тексеруіне түсіп, үлкен сынақтарға ұшырағанын еске алады. Ол өзінің әкесінің тілге және кітапқа деген сүйіспеншілігін бөліскенін еске алады. Ол Джон Донн туралы маманы доктор Э. М. Эшфордтың студенті болған кезін еске алады. Кейінірек Беринг Джон Доннның сабағын қабылдаған онкология зерттеушісі доктор Джейсон Познердің қамқорлығына ие болады. Ауруханада ол дәрігерлердің оны зерттеу құндылығы үшін қызықтыратынын және өзі сияқты білімді пайдаланып, адамзатты елемеуге бейім екенін мойындайды. Бірте-бірте ол ақыл-ойға қарағанда мейірімділік танытуды жөн көретінін түсінеді. Вивиан соңғы кезеңге қатты ауырсынып келеді, өйткені медициналық орталықтың медбикесі Сюзи Монахан Вивианға жанашырлық танытып, оның жағдайы нашарлаған жағдайда "қайта тірілтуді тоқтату" (DNR) соңғы нұсқасын қолдану туралы онымен талқылайды. Вивиан қайта тірілтуді рұқсат етпеуді шешеді. Доктор Эшфорд өзінің немере немерелерінің туған күніне қалаға келіп, Вивианның қатерлі ісігін білгеннен кейін ауруханаға барады. Ол оны жұбатады және Доннның сонетін оқып беруді ұсынады, бірақ Вивиан есінен танып, бас тартады. Оның орнына Эшфорд Маргарет Уайз Браунның өзінің немересіне сатып алған "Қоқып кеткен қоян" кітабын оқиды. Доктор Эшфорд ұйықтап жатқан Вивианды сүйіп, Гамлеттің сөздерін келтіріп, кетеді. Жейсон Вивианның тыныс алуын тоқтатып, пульсін байқайды. Ол дереу "көк кодты" шақырады және DNR бұйрығына қарамастан, CPR бастайды. Сюзи көк кодты естігенде кіріп, Джейсонның күш-жігерін тоқтатуға тырысады және кодты жоюға шақырады. Қайта жандандыру тобы жедел жәрдем көлігімен келіп, Вивианды қайта тірілтуге тырысады, ал Сюзи араласуға тырысады, Вивианның ДНР екенін қайталайды. Кейін Джейсон өзінің қателігін мойындайды, ал картаны қарағаннан кейін команда тез тоқтайды. Пьеса Вивианның өлімінен кейін киімсіз болғанынан кейін аурухана төсегінен "шағын жарыққа" қарай жүргенімен аяқталады.
Марапаттар
1999 жылы драма үшін Пулитцер сыйлығын жеңіп алды. Сондай-ақ, бұл пьеса Нью-Йорк драма сыншыларының шеңберінен 1999 жылы "Ең үздік жаңа пьеса" сыйлығын алды. Пьеса Бродвей театрында қойылмағандықтан, Вит сол кезде Тони сыйлығына үміткер бола алмады. Шальфант өзінің өнер көрсетуі үшін Village Voice-тен Obie сыйлығын алды. 2012 жылғы Бродвей қойылымы Тони сыйлығына, пьесаның ең жақсы қайта жаңғыруына және пьесадағы басты рөлдегі ең жақсы актрисаның (Синтия Никсон) қойылымына ұсынылды.
Бейімделулер
2001 жылы бұл пьеса "Эмми" сыйлығын жеңіп алған Майк Николс режиссерлік еткен және Вивиан Бейринг рөлінде Эмма Томпсонды ойнаған кабельдік теледидар фильміне бейімделді.