Египеттің Лишт ауылы – орта теңіздік патшалар мен элитаның қабірлері. Аменемхат I мен Сенусрет I пірәмидалары, Senebtisi қабірінен зергерлік бұйымдар табылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лишт немесе Эль-Лишт (اللشت) – Мысырдың Қайырдың оңтүстігінде орналасқан ауылы. Бұл Орта Мемлекет кезеңіндегі патшалар мен элитаның жерленген орны, оның ішінде Аменемхат I және Сенусрет I салған екі пирамида бар. Екі негізгі пирамиданың төңірегінде патшалық отбасының мүшелеріне арналған кішкентай пирамидалар мен жоғары лауазымды шенеуніктер мен олардың туыстарының көптеген мастаба қабірлері салынған. Олар Он Екінші және Он Үшінші Династиялар тұсында тұрғызылған. Бұл орын Сенебтисидің тоқталмаған қабірімен де белгілі, онда әшекей бұйымдарының жиынтығы табылған. Сенусрет I-нің пирамидалық кешені осы кезеңдегі ең жақсы сақталған кешен. Сесенебнеф қабіріндегі табыттар "Өлілер кітабының" ең ерте нұсқаларын ұсынады.
Lisht or el Lisht (اللشت) is an Egyptian village located south of Cairo. It is the site of Middle Kingdom royal and elite burials, including two pyramids built by Amenemhat I and Senusret I. The two main pyramids were surrounded by smaller pyramids of members of the royal family, and many mastaba tombs of high officials and their family members. They were constructed throughout the Twelfth and Thirteenth Dynasties. The site is also known for the tomb of Senebtisi, found undisturbed and from which a set of jewelry has been recovered. The pyramid complex of Senusret I is the best preserved from this period. The coffins in the tomb of Sesenebnef present the earliest versions of the Book of the Dead.
Шолу
Ежелгі Мысырдағы Эль-Лишт ескерткіші Нил өзенінің батыс жағалауында, Каир қаласынан оңтүстікке қарай 65 шақырым жерде орналасқан. Бұл Он екінші династияның некрополі, Идж-Тави қаласына жақын, қазіргі ауыл осыдан шыққан деп болжанады (көне түрі Аль-Ишт болған деген ұсынысқа сәйкес). Он бірінші династияның астанасы Фива қаласында орналасқан. Он екінші династияның бірінші патшасы Аменемхет I астанасын Фивадан Эль-Лишт қаласына жақын жердегі Идж-Тави деп аталатын қалаға көшірді, себебі ол Файюмның құйылысына жақын және Жоғарғы және Төменгі Мысырдың 'Екі жерін' бақылауға ыңғайлы болды. Тағы бір себеп – жерді мелиорациялау және аймақтың ауыл шаруашылығы өнімділігін арттыру ниеті. Идж-Тави қаласының қиратысы әлі нақты анықталған жоқ, ал табылған жалғыз орналасқан жерге қатысты дәлел – сол аймақтағы қыш ыдыстардың фрагменттері. Дегенмен, Он екінші династияның билеушілері Эль-Лиштте зерттеушілерге белгілі пирамидалар салды. Эль-Лишт – XII династияның алғашқы екі билеушісі Аменемхет I және оның ұлы, мұрагері Сенусрет I-нің некрополі. Осы кезеңде египтологтар он төрт маусым бойы қазба жұмыстарын жүргізе алды. Метрополитен өнер мұражайы 1984-1991 жылдары аралығында Эль-Лиштке қайта оралды.
The ancient Egyptian site of el Lisht can be found on the west bank of the Nile River, around 65 km south of the city of Cairo. It is a Twelfth Dynasty necropolis, close to the city of Itj Tawy from which the modern village assumably (given the proposed older form Al Isht) takes name. The Eleventh Dynasty’s capital was located at the city of Thebes. The first king of the Twelfth Dynasty, Amenemhet I, moved the capital from Thebes to a city near el Lisht called Itj tawy, because it was close to the mouth of the Fayyum, and well situated to control the 'Two Lands' of Upper and Lower Egypt. Another motive suggested is land reclamation and desire to increase the agricultural output for the region. The ruins of Itj Tawy have never been conclusively identified, and the only locational evidence discovered consists of pieces of pottery in the area it is believed to be in. However, Twelfth Dynasty rulers built pyramids at el Lisht which are known to researchers. El Lisht is the necropolis of the first two rulers of Dynasty XII, Amenemhet I and his son and successor Senusret I. In this time period Egyptologists were able to excavate for fourteen seasons. The Metropolitan Museum of Art returned to el Lisht between 1984 and 1991.
Эль-Лишт қаласындағы жерлеу ғибадатханалары
Аменемхет I мен Сенусрет I-нің екеуінің де жерлеу храмдары болған, бірақ археологтар Сенусрет туралы көбірек біледі, себебі оның әкесінікі дерлік толығымен қираған. Аменемхет I-нің жерлеу храмынан қалған жалғыз нәрсе – Нил құдайы мен Ном құдайларының бейнелері. Сенусрет әкесінің храмын қайта салған деп есептеледі, өйткені храм қалдықтарының негізінде оның аты табылды. Сенусрет I-нің храмы жақсы сақталғандықтан, оның бастапқы архитектуралық жоспарын қайта құру оңайырақ болды. Ол VI династиядағы храмдарға ұқсас болған: ауласы, портигі және екі жағында сақтау бөлмелері бар құрбандық залы болған. Бірнеше жыл өткен соң, осы патшалардың храмдарының маңына олардың әйелдерінің, балаларының және жақын адамдарының қабірлері салына бастады. Бұл жер олардың отбасылары мен қызметшілері үшін қабірлердің арасы тығыз құрылған есіктерге толы орынға айналды, және әр буынмен бірге қабірлер көбейді. Династия құлағаннан кейін, бұл жерді күзетудің қажеті болмай, қабір тонаушылар мен қарақшылар шабуыл жасады.
Both Amenemhet I and Senusret I had funerary temples, but archeologists know more about Senusret because his father's is almost completely destroyed. The only remains of Amenemhet I funerary temple are carvings of Nile god and Nome deities. It is thought that Senusret had Amenemhet rebuilt because his name is on the foundation of the temple remains. Since there is more left of Senusret I's temple, it was easier to reconstruct the original architectural plan for it. We know it was similar to those found in Dynasty VI with a courtyard, portico, and offering hall with store rooms on either side. Years later, the tombs of wives, children and close officials began to be plotted around the temples of these kings. It turned into a honeycomb of graves for their families and servants that multiplied with each generation. After the fall of the dynasty, the necropolis was no longer thought to be in need of guarding so grave robbers and looters descended.