Адамсит: Қолданылуы, қасиеттері және денсаулыққа зияны
Adamsite
Адамсит (DM) – химиялық қару, көз жас тудыратын газ. Тыныс жолдарына әсер етеді, құсу мен жұтынуға себеп болады. 1-ші Дүниежүзілік соғыста қолданылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адамсайт немесе ДМ – органикалық қосылыс; техникалық тұрғыдан алғанда, дифениламинхлорарсин арсенигі, оны көтеріліспен күресу үшін қолдануға болады. ДМ – құсу тудыратын заттар немесе жұмсартатын газдар деп аталатын химиялық қарулар тобына жатады.
Adamsite or DM is an organic compound; technically, an arsenical diphenylaminechlorarsine, that can be used as a riot control agent. DM belongs to the group of chemical warfare agents known as vomiting agents or sneeze gases.
Әсерлер
Адамсайт көбінесе аэрозоль түрінде таратылады, сондықтан әсер етудің басты орны жоғарғы тыныс жолдары болып табылады. Оның әсері әдеттегі тәртіпсіздікке қарсы қолданылатын заттарға (мысалы, CS) ұқсас болғанымен, басталуы кешірек, бірақ әсері ұзаққа созылады, көбінесе 12 сағаттан астам уақытқа дейін сақталады.
Adamsite is usually dispersed as an aerosol, making the upper respiratory tract the primary site of action. Although the effects are similar to those caused by typical riot control agents (e. g. CS), they are slower in onset but longer in duration, often lasting for 12 or more hours.
Қолданылуы
DM Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңында Ұлыбритания мен АҚШ тарапынан өндіріліп, қоймаланған. Оны британдықтар Мурманск және Архангельск шабуылдары кезінде қолданған. Қазір ол ескірген деп есептеледі және оның орнына CS сияқты, аз уытты және симптомдардың тезірек пайда болуын қамтамасыз ететін тәртіпсіздікке қарсы заттар қолданылады. Алғашқыда оны "адамсайт шамдары" арқылы қолдану жоспарланған. Бұл үлкен металл банкалар немесе түтіктер (салмағы шамамен) болатын, олардың ішінде адамситтен және баяу жанатын пиротехникалық құрамнан тұратын түтін қоспасы бар еді. Шамдар тізбегі жағылып, адамситтен жасалған түтін жауға қарай желдетілетін. АҚШ-та ол 1932 жылы Вашингтонда демонстрация өткізген "Бонус армиясына" қарсы қолданылды, бұл бірнеше баланың қаза тауып, ауыр жарақат алуына себеп болды. Ол Вьетнам соғысында да қолданылды. 2003 жылы Солтүстік Кореяның Адосири химиялық кешенінде, Хаксонг-ри, Кёнгхунг округінде адамсит өндіріліп, қоймаланғаны хабарланды. 2014-2017 жылдардағы Венесуэлалық наразылықтар кезінде DM-ді Венесуэла билігі қолданды деген күдік бар, оны "жасыл газ" деп сипаттады. Түтінге ұшыраған наразылардың құсып, жергілікті құқық қорғау ұйымдары "жасыл газды" қолдануды "халықаралық деңгейде тыйым салынған" деп айыптап, сотқа шағымданды.
DM was produced and stockpiled by the British and the United States at the end of World War I. It was used by the British during the incursions at Murmansk and Arkhangelsk. It is now regarded as obsolete and has been widely replaced by riot control agents such as CS which are less toxic and more rapid in the onset of symptoms. Early battlefield use was intended to be via "adamsite candles". These were large metal cans or tubes (weighing approximately ) which contained a smoke composition made of adamsite plus a slow burning pyrotechnic composition. A series of candles were lit and the adamsite laden smoke allowed to drift towards the enemy. In the United States, it was used against the Bonus Army who demonstrated in Washington, DC, in 1932, reportedly causing the death and serious injury of several children who had accompanied their parents on the protests. It was again used in the Vietnam War. In 2003, North Korea was reportedly producing adamsite at its Aoji ri Chemical Complex in Haksong ri, Kyŏnghŭng county for stockpiling. DM was allegedly used by Venezuelan authorities in the 2014–17 Venezuelan protests and described as "green gas" with reports of protesters vomiting following exposure and regional human rights groups condemning the usage of "green gas", stating that its usage is "internationally banned".