Кіріспе

Жер өлшеу аспабы мен оның үш аяқты тірегі арасындағы реттелетін бекіту тақтасы.

Трибрах – теодолит, жалпы станция, ГНСС антеннасы немесе нысана сияқты жер өлшеу аспабын үш аяқты тірегіне бекітуге арналған бекіту тақтасы. Трибрах аспапты жер өлшеу маркерлік нүктесінің үстінде миллиметрден де төмен дәлдікпен бірнеше рет бірдей позицияда орналастыруға мүмкіндік береді, мұнда аспап негізін көлденең жазықтықта реттеу үшін құлыпты босату және қайта бекіту қажет.

Трибрахтың құрамдас бөліктері

Құрылғы екі үшбұрышты металл пластинадан тұрады, олар бұрыштарында деңгейлеу бұрандалары, көпіршік деңгейі, құлыптау механизмі және көбінесе оптикалық шұңғылмен біріктірілген. Трибрахты үш аяқты штативке бекіту үшін үш аяқты штативтің төменгі пластинасының ортасында 5/8 11 UNC бұрандалы тесігі бар. Жоғарғы пластинада деңгейлеу бұрандаларының үстінде 120° бұрышпен орналасқан үш кішкентай тесік немесе ойықтар бар, сондай-ақ зерттеу аспабын немесе нысананы трибрахта дәл орналастырып, бекітуге мүмкіндік беретін құлыптау механизмі бар. Оптикалық шұңғыл зерттеу белгісі немесе жер бақылау нүктесінің үстіне аспапты орналастыру үшін дөңгелек нысан немесе жіп тәрізді көзқарасқа ие. Оптикалық шұңғыл арқылы көрудің позициялық дәлдігі, соңғы орналасудан бұрын жасалуы тиіс деңгейлеудің дәлдігіне байланысты. Ескі трибрахтарды нүктеге тік орналастыру үшін орамды сызық қажет болды және оларды орнату көбірек уақыт алды. Кейбір заманауи тотал станцияларында енді лазерлік шұңғыл орнатылған.

Трибрахты қолдану

Бұл процесс көлденең орналасу мен жоғарғы табақ деңгейі арасында итеративті болып келеді, себебі олар өзара байланысты. Келесі жалпы процедура орындалады: трибрах штативке бекітіліп, маркердің үстіне орналастырылады. Оптикалық шүмектен қарап, штативтің екі аяғын анықтап, маркерге шап разыңды бағыттаңыз. Барлық үш аяқты шөпке, битумға, бетонға батырыңыз. Оптикалық шүмектен қарап, бас бармақ бұрандаларын қолданып, шап разын маркерге қайта бағыттаңыз. Штатив бұрандаларын босату және аяқтарды жылжыту арқылы трибрахтың деңгейін реттеңіз. Бас бармақ бұрандаларын пайдаланып шап разын қайта ортаға келтіріп, штатив аяқтарын қолданып деңгейді нақтылап түзетіңіз. Трибрах маркерге жақын орналасқаннан кейін, бас бармақ бұрандаларын қолданып трибрахты соңғы рет тегістеңіз. Штатив басын босатып, трибрахты соңғы 4-5 мм-ге жылжытыңыз, осылай ол маркердің ортасына дәл келгенін және тегіс екенін қамтамасыз етіңіз. Егер аспапты орналастыруға арналған нысана штатив аяқтарымен шамамен бірдей биіктікте болса, жоғарыда сипатталған әдіс қолданылады. Егер нысананың биіктігі мен маркердің және аспаптың төменгі тақтасының биіктігі арасында елеулі айырмашылық болса, мысалы, нысана терең шұңқырда немесе Билби мұнарасында болса, трибрах деңгейі реттелген кезде нысана оптикалық шүмекте үлкен қашықтыққа қарай жылжиған сияқты көрінеді. Трибрахтар – жоғары дәлдікті аспаптар, олардың қателік көзіне айналмауы үшін оларды үнемі тексеру қажет.