Кіріспе

Нансен бөтелкесі – белгілі бір тереңдікте су үлгісін алуға арналған құрал. Оны 1894 жылы Фридтжоф Нансен жасаған, ал 1966 жылы Шале Нискин оны одан әрі жетілдірген.

Сипаттама

Нансен бөтелкесі (алғашқыда мыс металдан жасалған) мұхиттың тереңдігінде су үлгісін алуға арналған. Ол негізінен әр екі шетінде кең клапандары бар ашық түтік, олар қатты стерженьмен байланысқан. Бөтелке кабельге төменгі жағынан қысыммен бекітілетін құрылым арқылы, ал жоғарғы жағынан іске қосу механизмі арқылы ілінеді. Осы қысыммен бекітілетін құрылымнан төменге хабаршы салмақ ілінеді. Кемеден ауыр кабель түсіріледі және оларды белгілі бір тереңдікке орналастыру үшін есептелген аралықтармен бірнеше бөтелкелер бекітіледі. Соңғы бөтелке бекітіліп, төмен түсірілгеннен кейін, термометрлер температурада тұрақталғанша бөтелкелер тереңдікте ұсталады. Содан кейін хабаршы салмақ кабель арқылы жіберіліп, бөтелкелердің тізбектей іске қосылуын қамтамасыз етеді. Салмақ бірінші бөтелкеге жеткенде, соққы жоғарыдағы іске қосу механизмін босатып, бөтелке төменгі жағынан еркін айналуға мүмкіндік береді, нәтижесінде екі клапан да жабылып, су үлгісі ішінде қалады. Хабаршы салмақ төменгі қысқышқа соқтығып, одан төменгі салмақ босатылып, келесі бөтелкеге жетеді. Барлық бөтелкелер іске қосылғаннан кейін, олар кабельді тартып қайтарып алынады. Су үлгісі алынған тереңдіктегі теңіз температурасы Нансен бөтелкесіне бекітілген кері термометрмен өлшенеді. Бұл термометрдің капиллярлық түтігінде тарылу бар, термометрді кері бұрғанда жіп үзіліп, сынапты тұрақтандырып, температура көрсеткішін бекітеді. Бір розетаға 36 бөтелкеге дейін орнатуға болады. Термисторлық температура сенсорлары көбінесе Niskin бөтелкелерінде қолданылады, себебі олар сынап термометрлерінен дәл.