Кіріспе

Ирландияның Каван округіндегі қала

Кутехилл ( /k//uː//t//h//ɪ//l/; ) – Ирландияның Каван округіндегі шағын қала және жергілікті аудан. Кутехилл бұрын көршілес Муннилли ауданының бір бөлігі болған. Екі аудан да Таллигарви барониясының құрамына кіреді. Бұл Томас Куттың (шамамен 1620 – 25 қараша 1671) және Даун графтығының Хиллсборо қаласынан келген Франсис Хиллдің некесімен байланысты, олар зығыр саудасымен айналысқан. Кутехиллдегі Кут отбасының бірнеше көрнекті өкілдері болды, оның ішінде жоғарыда аталған Томас Кут – Кромвельдің полковнигі және 18 ғасырда Король сотының судьясы. Басқа Куттар 19 ғасырда шерифтер және шерифтердің орынбасарлары болып қызмет еткен. Томас Куттың шөбересінің шөбересі – Белломонттың 1-ші графы Чарльз Кут.

Тарих

Кутехилл 1725 жылы Томас Кут базарлар мен жәрмеңкелер өткізуге рұқсат алғанда ресми түрде базар қаласы ретінде құрылды. Содан кейін ирланд зығыр өнеркәсібімен тығыз байланыс орнатылды. 1844 жылғы сипаттамасында былай делінген: «Қала салыстырмалы түрде жақсы салынған және лайықты тұрғындары бар; және Дублинге дейінгі аралықтағы ешбір елді мекен Наванмен теңесе алмайды». Осы дәуірдегі Кутехилл коммунистік және еңбек тарихымен байланысты, себебі 1872 жылы Кутехиллде Халықаралық жұмысшылар қауымдастығының (IWA) филиалы құрылды. Бұған дейін Дублин, Корк және Белфаст қалаларында филиалдар ашылған болатын. Көп жылдар бойы қалаға келген көрнекті тұлғалардың қатарында президент Мэри МакАлиз болды, ол 2002 жылы Дартри орманының жанындағы Дамиан үйін ашу үшін келді. 2006 жылы сол кездегі премьер-министр Берти Ахерн қалаға сапар жасады. Шинн Фэйннің негізін қалаушы және кейіннен Дэйл Эйреннің президенті болған Артур Гриффит 1918 жылы осы жерде сайланды, ал евангелистік және методистік қозғалыстың негізін қалаушы Рев. Джон Уэсли 18 ғасырдың ортасында қалаға келді. Эоган Руад О’Нилл 1640 жылдары Ирландия Конфедеративтік соғыстары кезінде Мунниллиде Ольстер армиясын орналастырып, жаттығудан өткізді.

Құрылыс мұрасы

Бұл аймақтағы көптеген ғимараттар 18-шы және 19-шы ғасырларда салынған, ал қала орталығында бірнеше грузин стиліндегі ғимараттар бар. Қалада архитектуралық ерекшеліктерімен көзге түсетін бірнеше ғимарат бар, соның ішінде 1858 жылы Провинциялық банк (кейін AIB банкі) үшін салынған және сәулетші Уильям Г. Мюррей жобалаған аркалы құмтас қасбеті бар кеңсе де бар. Ол Маркет көшесінің соңында орналасқан және 1819 жылы салынған Ирландия шіркеуімен іргелес. 90 метрлік қашықтықта жаңартылған Сент-Михаэльс Рим-католик шіркеуі тұр. Кутехилл сотының ғимараты да жақын жерде орналасқан, оны 1832 жылы Уильям Дин Батлер жобалап және салған. Кутехилл пошта кеңсесі сияқты заманауи және постмодерн архитектурасының мысалдары да кездеседі. Базар үйі 1960 жылдары бұзылып алынған. Кутехилл жұмыс үйі мен ауруханасы 1841-1842 жылдары салынған. Оны Джордж Уилкинсон 800-ге дейін адамды қабылдауға арналған етіп жобалаған, ал 1846 жылы Ұлы ашаршылық кезінде инфекциялық аурулар ауруханасы қосылды. 1917 жылы бірнеше жыл бойы бейімдеу орталығы ретінде қызмет еткеннен кейін жабылып, 1960 жылдары бұзылып алынды.

Белламонт үйі

Аймақтағы маңызды сарайлардың бірі – Белламонт Форест, 1725 және 1730 жылдар аралығында Ирландияның Лорд-әділеті Томас Кут үшін салынған. Оны Куттың жүрегі жақын немересі, сәулетші Эдвард Ловетт Пирс жобалаған. Пирстің басқа жұмыстарының ішінде Дублиндегі Колледж Гриндегі бұрынғы Парламент үйлері, қазіргі Ирландия Банкі бар. Кейін ол 1733 жылы қайтыс болғанға дейін Ирландияның Бас геодезисі қызметін атқарды. Ирландиядағы ең әсем Палладиан виллаларының бірі саналатын Белламонт үйі, Пирстің басқа туындыларындай кеңінен танымал емес, бірақ оны салған Кут әулеті танымал. Алғашқысы – сэр Чарльз Кут, ол 1642 жылы Трим шайқасында қаза тапты және төрт ұлына төрттен иелік қалдырды. Оның кіші ұлы, полковник Томас Кут, 1662 жылғы Қоныстану заңынан кейін Каван графтығындағы жерлерді алды және Кутхилл қалашығының негізін қалады.

Музыка

Бұл аймақта тірі музыка (ірландиялық дәстүрлі музыка, кантри музыкасы, рок музыкасы және классикалық музыка) орындалады. Ольстер Флеадх Чеойл бірнеше рет Кутхилл қаласында ұйымдастырылған.

Өнеркәсіп және туризм

1837 жылы Кутехилл Ulster Bank-тің алғашқы сегіз бөлімшесінің біріне айналды, ол бүгінге дейін сақталып келеді. Қалада нәрестелерге арналған сүт қоспаларын өндіретін Abbott Laboratories компаниясы да орналасқан. Басқа зауыттардың ішінде Eakins және Whelans Shoes компаниялары бар, ал Cootehill Enterprise Centre орталығында Carleton Bakery орналасқан. Ауыл шаруашылығы және оған байланысты салалар (мысалы, тауық өңдеу және саңырауқұлақ өсіру), сондай-ақ бөлшек сауда – негізгі жұмыс берушілер. Айналасындағы көлдер мен өзендер туристер мен спорт жанкүйерлерін тартады. 18-19 ғасырларда Кутехилл ат жарыстарының орталығы болған. Кохоу ауылында, Шеркок жолы бойындағы Кутехилден шамамен 5 км қашықтықта мегалиттік мазар орналасқан. Белламонт үйі – Ирландиядағы Палладиандық сәулет өнерінің көрнекті үлгісі және жақсы сақталған күйде. Бұл ауылдық үй Белламонт графы Кут отбасының атамекені болған. Бұрынғы Белламонт иелігі – қала орталығынан солтүстікке қарай Роккориге дейін, Дромор өзенінің оң жағында жатқан кең аумақты шаруашылық. Орман бұрын Норвегия шыршысы және басқа да ағаштармен тығыз екілген, қазір Coillte басқарады және 1990 жылдардың басында кесілген. Иелікте бірнеше көл, көптеген қақпаларда қақпалар, жайылымдар, орман, дөңгелек төбелер, жабайы жануарлар, оның ішінде жабайы еліктер мен қарақасқырлар бар. Ол Дромор өзенімен және Дартри орманмен (бұрынғы Дартри иелігінің бір бөлігі) шектеседі. Белламонт орманның көп бөлігі қазір Ирландияның Ұлттық парктері және жабайы табиғат қызметімен Табиғи мұра аймағы деп белгіленген.

Инфрақұрылым

2006 жылдың соңында Кутехиллдің жанында "Бинду" жел электр станциясы құрылысы аяқталды, ол аймақты желден алынған 48 МВт электр қуатымен қамтамасыз етті. 2008 жылы тағы екі жел электр станциясы салынды: Galetech Energy Ltd және Hibernian Wind Ltd компанияларының бірлесімен меншігіндегі Mountain Lodge 31,5 МВт жел электр станциясы және Galetech Energy Ltd компаниясына толық тиесілі Edrans 3 МВт екі турбиналық жел электр жобасы. 2017 жылы жергілікті Galetech Energy Developments Ltd компаниясына тиесілі Carrickallen жел электр станциясы деп аталған 20,5 МВт жел электр станциясының құрылысы басталды.

Көлік

Кутехилл теміржол станциясы 1860 жылдың 18 қазанында ашылды, 1947 жылдың 10 наурызында жүк және жолаушылар тасымалы үшін жабылып, соңында 1955 жылдың 20 маусымында толығымен жабылды. Желі екі үкімет ұлттықтандырғаннан кейін Ұлы Солтүстік теміржолының басшылығымен жабылды. Дәстүрлі түрде Bus Éireann қызмет көрсетеді. Қазіргі қызметте дүйсенбіден жұмаға дейін Каванға және Монағанға әр бағытта алты рет, ал Монағаннан Каванға әр бағытта төрт рет сапар бар. Сенбі және жексенбі күндері әр бағытта екі рет сапар жасалады. Сонымен қатар, аптасына үш күн 166 маршруты қаланы Каррикмакросс және Дандалкпен байланыстырады: Sillan атты компания қала мен Дублин арасында тікелей автобус қызметін ұсынады.

Білім

Қалада екі ұлттық мектеп бар: Дарли ұлттық мектебі және Сент-Майкл ұлттық мектебі. Сент-Майкл екеуінің арасында үлкенірек, онда 4-тен 12 жасқа дейінгі 200-ден астам оқушы оқиды. Дарли ұлттық мектебі 1859 жылы мектепті негіздеген Килмор, Эльфин және Ардагтың алтыншы епископы Джон Дарлидің есімімен аталады. Жергілікті орта мектеп – Сент-Айданның кешенді мектебі. Монаган жолындағы "Киелі отбасы" мектебі ерекше білім беру қажеттіліктері бар оқушыларға арналған. Танах ашық ауада білім беру орталығы мектептер мен басқа да топтар үшін оқиғалық спорт түрлерін (каноэ және бағдарлау сияқты) ұйымдастырады.