Кіріспе
Солтүстік Адамс – Беркшир округіндегі қала, Массачусетс штаты, АҚШ. Ол Питтсфилд, Массачусетс Метрополитендік статистикалық аймағының құрамына кіреді. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 12 961 адамды құрайды. АҚШ-тағы ең ірі заманауи өнер мұражайы – Массачусетс заманауи өнер мұражайының орналасқан жері ретінде танымал Солтүстік Адамс соңғы жылдары туризм, мәдениет және демалыс орталығына айналды.
Ерте тарих
Солтүстік Адамс алғаш рет 1745 жылы Джордж патшаның соғысы кезінде қоныстанды, Хусик өзенінің жағасындағы қорғаныс бекіністерінің батыс жағы салынды және Массачусетс милициясы мен олардың отбасыларымен толтырылды. Соғыс кезінде канадалық және американдық индейлер Массачусетс бекініне шабуыл жасады, 30 тұтқын Квебекке әкелінді, олардың жартысы тұтқында қайтыс болды. 1747 жылы Массачусетс бекіні жақсартылған қорғаныспен қайта салынды, бірақ ешқашан қайтадан шабуылға ұшырамады. Aix-la-Chapelle шартынан кейінгі бейбіт кезеңде бекінідегі әскерлердің көпшілігі фермерлікпен айналысуға көшті, жақын маңдағы Батыс Хоусак (қазір Уильямстаун) қалашығындағы 190 акрлық жерді, төленбеген жалақысының орнына алды. Солтүстік Адамс әйелдер клубы 1895 жылы фортты ескерткіш ретінде қайта құру үшін қаражат жинауды бастады. Ол 1933 жылы салтанатты түрде ашылды және 1960 жылдарға дейін тарихи туристік орталық ретінде жұмыс істеді. 1933 жылғы форттың макеттік мұржасы 1960 жылы ашылған және 2016 жылы Price Chopper супермаркеті ретінде жабылған Орталық нарықтардың арт жағында орналасқан. Тарихи орын 2017 жылы Голуб отбасы Солтүстік Адамс қаласына берілді. Қала 1878 жылы Адамстан бөлініп құрылды және 1895 жылы қала мәртебесін алды. Қала американдық революцияның қайраткері, Тәуелсіздік декларациясына қол қойған және Массачусетс губернаторы болған Сэмюэл Адамстың құрметіне аталған. Қаладағы өндіріс Революциялық соғыстан бұрын басталды, себебі Хосик өзенінің екі саласының қосылысы шағын өнеркәсіп үшін су энергиясын қамтамасыз етті. 1700-ші жылдардың соңы мен 1800-ші жылдардың басында қалада көтерме аяқ киім өндірушілер, кірпіш зауыты, ұңғылау фабрикасы, жиһаз жасаушылар, бас киім өндірушілер, диірмен машиналарын жасау үшін машина жасау шеберханалары, мәрмәр өңдеушілер, вагон және шана жасаушылар, сондай-ақ Азамат соғысы кемесіндегі бронялық плиталарға қорыту темірін жеткізген темір зауыты болды. Батысқа қарай кеңею 1821 жылы Блэкинтон, 1846 жылы Грейлок және 1832 жылы Брейтонвилл атты үш диірмен ауылының құрылуымен басталды, олар Хосик өзенінің су энергиясын пайдалану үшін орналасқан. 1850 жылғы халық санағы қаланың ауыл шаруашылығынан өнеркәсіпке ресми көшкенін көрсетті, өйткені қалада фермерлерге қарағанда фабрика жұмысшылары көбірек тұрды. 1870 жылы Сампсон аяқ киім фабрикасындағы (қазір Mass MoCA кешенінің бөлігі) Солтүстік Адамс ереуілін тоқтату үшін Калифорниядан келген қытайлық жұмысшыларды пайдалану, қытайлардың батыс жағалаудан шығыс жағалауға қоныс аударуындағы маңызды қадам болды, нәтижесінде АҚШ-тың шығыс жағалауындағы қытайлар қалыптасты. Ұлттық деңгейде Солтүстік Адамс ереуілі 1882 жылы АҚШ Конгресінің Қытайларды шеттету туралы заңын қабылдауына түрткі болды. Солтүстік Адамс 1851 жылы басталып, 1874 жылы аяқталған Хусак туннелін салудың бас штабы болды, бұл Бостон мен Албаниге 1842 жылғы Нью-Йоркке теміржол байланысына шығыс-батыс бағытын қосты. Осыған дейін аймақаралық сапарлар апта сайынғы Албани мен Гринфилдтен келетін дилижанстармен шектелген.
MASS MoCA
Спраг жабылып қалғаннан кейін Солтүстік Адамстағы бизнес және саяси лидерлер осы үлкен кешенді қайта пайдаланудың жолдарын іздестірді. Уильямс колледжінің өнер мұражайының директоры Томас Кренс, кейін Гуггенхаймның директоры болған, дәстүрлі музей галереяларына сыймайтын заманауи өнердің ірі туындыларын көрсетуге арналған орын іздеді. Қала әкімі Джон Барретт III (1984–2009 жылдар аралығында қызмет еткен) Маршалл көшесіндегі үлкен кешенді мүмкін көрме алаңы ретінде ұсынғанда, Солтүстік Адамста заманауи өнер орталығын құру туралы идея қалыптаса бастады. Заманауи өнерді ұсыну және аймақтың басқа мәдени мекемелерімен байланыс орнату үшін платформа боларлық ұсынылған мекемеге қолдау көрсету науқаны күшпен басталды. Массачусетс штатының заң шығарушы органы 1988 жылы жобаға қолдау білдірді. Кейінгі экономикалық қиындықтар жобаға қауіп төндірді, бірақ қоғам мен жеке сектордың кең қолдауы, 8 миллион доллардан астам қаржы ұсыну арқылы жобаның ілгерілеуін қамтамасыз етті. Ақырындағы ұсыныста өнеркәсіптік кеңістіктердің ауқымы мен мүмкіндіктері пайдаланылып, нысанның өткені мен қазіргі заманғы бейнелеу және сахналық өнердің ең ірі орталығы ретіндегі жаңа өмірі байланыстырылды. Massachusetts Museum of Contemporary Art (MASS MoCA) ашылғаннан бері мәдени, демалыс және білім беру мүмкіндіктеріне негізделген аймақтағы экономикалық трансформацияның бір бөлігі болып табылады. Солтүстік Адамс бірнеше жаңа мейрамханаларға, заманауи өнер галереяларына және мәдени ұйымдарға үй болды. Бұрын жабылып қалған аймақтағы зауыттар мен диірмендер суретшілердің тұруы мен жұмыс істеуі үшін қайта жаңартылды.
География
АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша Солтүстік Адамстың жалпы ауданы – 1,054,010 га, оның ішінде құрлық және судың үлесі 1,31% құрайды. Солтүстік Адамс солтүстікте Кларксбург, шығыста Флорида, оңтүстікте Адамс және батыста Уильямстаунмен шектеседі. Солтүстік Адамс Хусик өзені құрған аңғарда орналасқан, оның бөліктерінде су тасқынын болдырмау үшін бетонмен қабырғаланған және төселген. Қаланың Табиғи көпір мемлекеттік паркі Солтүстік Америкадағы жалғыз табиғи ақ мәрмәр көпірді қамтиды. Бұл арка 11 000 жыл бұрын мұздықтар еріген кезде пайда болған, ал тасталған карьер көптен бері туристердің назарын аударуда, оның ішінде 1838 жылы осы жер туралы (басқа жергілікті ерекшеліктермен бірге) жазған Натаниел Хоторн да бар. Шығыс жағынан қала Хоусак жотасының батыс бетімен шектеседі, оның Батыс шыңы үш штаттық аймақтың бәрін көруға мүмкіндік береді. Оңтүстік-батысында қала Грейлок тауы мемлекеттік қорығының солтүстік бөлігі орналасқан, ол Вильямс тауында аяқталады, ол теңіз деңгейінен 899 метр биіктікте қаланың ең биік нүктесі болып табылады. Аппалачи жолы қаланың батыс бөлігінен өтеді, Вильямс тауының шыңын кесіп өтіп, Уильямстауннан қысқа ғана өтеді, содан кейін солтүстікке қарай Вермонтқа қарай бағыт алады.
Климат
Солтүстік Адамста ылғалды континенттік климат (Dfb) басым. Қыстары суық және қатал болып өтеді, температура жылына тоғыз рет немесе одан да төмендейді. Жаздары жылы әрі жағымды, температура жылына төрт рет немесе одан жоғары көтеріледі. Абсолюттік ең жоғары температура 1988 жылғы 8 шілдеде тіркелген , ал абсолюттік ең төмен температура 2011 жылғы 24 қаңтарда және 2015 жылғы 6 ақпанда тіркелген . Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері бар күндердің саны 153-ке жетеді.
Демография
2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 13 708 адам, 5 652 үй шаруашылығы және 3 156 отбасы тұрды. Массачусетс штатының ең кіші қаласы, халық саны бойынша Беркшир округының 32 қаласы мен кентінің ішінде Питсфилдтен кейін екінші орында тұр. Халық тығыздығы бойынша округте 2-ші орында болды. Қаланың нәсілдік құрамы: 93,0% ақ нәсілді, 1,8% афроамерикалық, 0,4% американдық үндістер, 1,1% азиялық, 0,2% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,8% басқа нәсілдер және 2,8% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 2,4% құрады. Барлығы 5 652 үй шаруашылығы болды, олардың 23,6% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 38,4% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 12,5% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 44,2% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 39,7% жеке адамдардан тұрды, ал 15,0% -ы 65 жасқа толған және жалғыз тұратын азаматтарды құрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,21 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,98 адамды құрады. Қала халқының жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер – 21,74%, 18-24 жас аралығындағылар – 16,9%, 25-44 жас аралығындағылар – 21,4%, 45-64 жас аралығындағылар – 23,7%, 65 жастан асқандар – 16,4%. Орташа жас 38 жасқа тең. Әр 100 әйелге 91,2 еркек шақ келді. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 89,75 еркек шақ келді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 35 020 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 90 000 долларды құрады. Адам басына шаққандағы орташа жылдық табыс 19 857 доллар болды. Отбасылардың 9,0% және халықтың 22,3% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 20 және одан жоғары жастағы азаматтардың 11,0% кедейлікте өмір сүрді.
Өнер
Солтүстік Адамс қаласында MASS MoCA орналасқандықтан, қаланың ішінде көптеген өнер галереялары бар, сондай-ақ бірнеше ескі диірмендер суретшілер тұруы және жұмыс істеуі үшін лофттарға айналдырылған. Солтүстік Адамс қаласында Франк Гери жобалаған жаңа Экстремалды теміржол мен қазіргі заманғы сәулет мұражайының салынуы жоспарлануда.
Спорт
Қалада Нью-Ингланд колледждік бейсбол лигасының (NECBL) «Солтүстік Адамс СтиплКэтс» командасы орналасқан. «СтиплКэтс» командасы Солтүстік Адамстағы Джо Вулф алаңында ойнайды. «СтиплКэтс» командасы бір ойынға ең көп көрермен жинау бойынша NECBL рекордын сақтайды. Бұл рекорд 2006 жылғы 4 шілдеде «Холиоке Гиантс» командасына қарсы өткен ойында 6714 жанкүйердің алдында жасалды. «Холиоке» командасы 3–2 есебімен жеңіске жетті. Солтүстік Адамстың алғашқы кәсіби спорт командасы «Беркшир Батальоны» болды, ол Федералды хоккей лигасының жаңа командасы ретінде 2014–2015 жылдары бір маусым ойнады. Команданың бас жаттықтырушысы мен бас менеджеріне, сондай-ақ қалалық мұз айдынының басқарушысы ретінде де қызмет атқарған тұлғаға қарсы заңбұзушылық айыптамалары, қаламен жалға алу бойынша келіссөздердің қиындығына байланысты команда бір маусымнан кейін Огайо штатының Дейтон қаласына көшірілді. Қаланың ішінде көптеген спорт кешендері мен демалыс алаңдары бар, оның ішінде қала орталығының оңтүстігінде орналасқан Ноэль Филд спорт кешені және қаланың батыс жағында жақында салынған Алкомбрайт спорт кешені.
Үкімет
Солтүстік Адамс қаласы мэр кеңесі басқару түрімен басқарылады (Массачусетс штатының Солтүстік Адамс қаласының мэрлерінің тізімі). Қаланың полиция, өрттен қорғау және коммуналдық қызметтерді қоса алғанда, өз қызметтері бар. Қалалық кітапхана Солтүстік Беркшир округындағы ең ірі кітапхана болып табылады және аймақтық кітапханалық желілерге қол жеткізеді. Штат деңгейінде Солтүстік Адамс Массачусетс штатының Өкілдер палатасында Бірінші Беркшир округі арқылы өкілдік етіледі, ол Солтүстік Беркшир округын қамтиды және Солтүстік Адамстың бұрынғы мэрі Джон Барретт III (2017 жылдың қараша айында өткен арнайы сайлауда сайланған) өкілдік етеді. Массачусетс Сенатында қаланы сенатор Пол Марк (Беркшир, Гэмпшир және Франклин округі, оған Беркшир округының барлық аймақтары және Батыс Гэмпшир және Франклин округтері кіреді) өкіледі. Солтүстік Адамс Массачусетс губернаторының Сегізінші кеңес округінде орналасқан және қала тұрғыны Тара Джейкобс өкілдік етеді. Қала Массачусетс штаты полициясының "B" бөлімінің Төртінші (Чешир) станциясымен патрульделеді. Ұлттық деңгейде Солтүстік Адамс Массачусетстің бірінші конгресс округінің құрамында АҚШ Өкілдер палатасында өкілдік етіледі және оны Спрингфилдтен Ричард Нил өкіледі. Қазіргі уақытта Массачусетсті АҚШ Сенатында аға сенатор Элизабет Уоррен және кіші сенатор Эд Марки өкіледі. 2016 жылдың 8 қарашасы бойынша сайлаушылардың тіркелуі және партияға жататындықтары: Партия Сайлаушылар саны Пайыздық көрсеткіші Демократтар 3,097 33.76% Республикалықтар 635 6.92% Белгісіздер 5,307 57.87% Либертариандықтар 92 1.00% Барлығы 9,171 100%
Білім
Солтүстік Адамс өз мемлекеттік мектеп жүйесін басқарады, оған үш бастауыш мектеп (Брейтон бастауыш мектебі, Грейлок бастауыш мектебі және Колегроув парк бастауыш мектебі) және Дрюри жоғары мектебі кіреді, ол сондай-ақ бірнеше көршілес қалаларға қызмет көрсетеді. Қалада Чарльз Х. Маккан техникалық жоғары мектебі, сонымен қатар бірнеше жеке және діни мектептер де бар.
Жоғары білім
Массачусетс либералды өнер колледжі (MCLA) шамамен 1980 студентті қабылдайды. 1894 жылы Солтүстік Адамс мұғалімдер мектебі ретінде құрылған, 1932 жылы мұғалімдер мектебі Солтүстік Адамс мемлекеттік мұғалімдер колледжіне айналды. 1960 жылы колледж өзінің атын Солтүстік Адамс мемлекеттік колледжі деп өзгертті және бизнес-администрация және білім беру салаларында кәсіби бакалаврлық дәрежелерін қосты. 1997 жылы атау Массачусетс либералды өнер колледжі болып өзгерді, бұл Массачусетс мемлекеттік колледждер жүйесіндегі арнаулы колледж мәртебесін көрсетеді.
Жолдар мен автомобиль жолдары
Солтүстік Адамс – Мохок жолының батыс соңы, ол тік және иісті жолмен Батыс төбесіне дейін көтеріледі. Жол осы жерде аяқталғанымен, Мохок жолымен бірге жүретін Массачусетс 2-жолы батысқа қарай Уильямстаунға және Нью-Йоркқа қарай жалғаса береді. 8-жол да қаладан өтеді, Адамстан қала арқылы өтіп, солтүстікке қарай Кларксбургке дейін барады. 8А жолы, сондай-ақ 8А U ("жоғарғы") деп те аталады, негізгі бағыттан шығысқа қарай 8-жолға параллель жүреді және толығымен қала шегінде орналасқан. Ең жақын тас жол – 91-ші тас жол, ол шығысқа қарай шамамен бір сағаттық жерде. Солтүстік Адамс Гринфилдтегі 26-шы шығу белгілерінде көрсетілген.
Қоғамдық көліктер
Қала Беркшир аймақтық көлік басқармасының (BRTA) бірнеше бағыттарының солтүстік соңғы нүктесі болып табылады және сонымен қатар аймақтық қызметтерді ұсынады. Жақын орналасқан Уильямстаун қаласында Питер Пан Лийнс желісі Нью-Йорк қаласына, сондай-ақ арадағы қалалар мен кенттерге қатынаспен қалааралық автобус қызметін ұсынады. Солтүстік Адамс Гарриман және Уэст әуежайының орналасқан жері, бұл шағын аймақтық әуежай. Ұлттық рейстерді жүзеге асыратын ең жақын әуежай – Олбани халықаралық әуежайы. Қаладан өтетін жүк тасымалдау теміржолы Хосак туннелі арқылы шығысқа қарай созылады. Солтүстік Адамсқа ең жақын жолаушылар теміржолы – Массачусетс штатының Гринфилд қаласындағы, шығысқа қарай сағаттық қашықтықта қайта бағытталған Amtrak Vermonter. Оңтүстікке қарай Питтсфилд қаласында күніне бір рет Amtrak қызметі, Lake Shore Limited, оның стансасында бар. Қазіргі уақытта жоспарлаудың бастапқы кезеңдерінде жүрген "Солтүстік деңгейлі жолаушылар теміржолы" деген ұсыныс бар, ол MBTA-ның Фитчбург желісін Гринфилд арқылы батысқа қарай кеңейтіп, Солтүстік Адамс қаласында аяқталады. Бұл 1950 жылдары қызмет тоқтатылғаннан бергі қаладағы алғашқы жолаушылар теміржолы болады.