Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
14 ғасырдағы жапон сарай ақсұлы, автор және тарихшы Китабатакэ Чикафуса (北畠 親房) – 14 ғасырдағы жапон сарай ақсұлы және жазушы. Ол Нанбоку-чо кезеңінде Оңтүстік сарайды қолдап, бес императорға кеңесші болды.
14th century Japanese court noble, author, and historian
Kitabatake Chikafusa (北畠 親房) was a Japanese court noble and writer of the 14th century who supported the Southern Court in the Nanboku cho period, serving as advisor to five Emperors.
Саясат
Кітабатакэ өз жазбаларында Ашикага кланына, сол кездегі шоғундық лауазымын иеленген және Солтүстік сот деп аталатын қарсыласты императорлық сотты ұстаған билеуші отбасыға қатты наразылық білдірді. Бұл наразылықтың себебі олардың дворян емес, соғысшылар болуы ғана емес, сонымен қатар сотта салғылы және әдепсіз мінез-құлқы, ал ең бастысы – олардың Китабатакенің Мураками тармағынан гөрі әйгілі Минамото кланының кем беделді тармағынан шыққандығы болды. Ол әсіресе Ашикага Такаудзіге қарсы болды, ол бастапқыда Го Дайгоның таққа талап етуін қолдаған, бірақ кейін Солтүстік сотты басқарған және императордың Оңтүстік сотын қолдағандардың барлығын жоюға тырысқан Ашикага кланының тұңғыш шоғуны еді. Китабатакэ Го Дайгоның ең жақын әскери қолдаушыларының бірі – Нитта Йошисада туралы да жағымсыз пікір білдірді. Ол Ниттаны шоғуннан ешқандай айырмасы жоқ жауынгер ретінде қарастырды, сонымен қатар император шақырғанда оның қолжетімсіз болғанын айыптады. Егер Нитта елдің солтүстігіндегі шайқастардың орнына оңтүстікте көбірек болғанда, Китабатакенің пікірінше, ол ұлы Акииенің өлімін болдырмаған болар еді. 1339 жылы Го Дайго қайтыс болғанда, Китабатакэ Хитачи провинциясындағы бекінісінде қоршауда қалды. Ол өзінің маңызды еңбектерінің көшірмелерін он екі жасар жаңа император Го Муракамиге және оның кеңесшілеріне жіберіп, оларға кеңес берді. Өзінің жазбаларымен және императорлық кеңесші ретіндегі қызметімен танымал болғанымен, Китабатакэ сонымен қатар шебер қолбасшы болды және шогунаттың басым күштерін көп рет тоқтатты. Хитачи қоршауы төрт жылға созылды. Бекініс соңында шогунаттың жақтастарына түскенмен, Китабатакэ Оңтүстік соттың астанасы Йошиноға қашып, 1354 жылы өліміне дейін императорға кеңес берді.
Kitabatake, in his writings, held a strong distaste for the Ashikaga clan, the ruling family at the time who held the position of shōgun and maintained a rival Imperial court known as the Northern Court. This disdain came not only because they were warriors rather than nobles, who were clumsy and uncouth at court, but because they were of a less distinguished branch of the famous Minamoto clan than Kitabatake's own Murakami branch. In particular, he disliked Ashikaga Takauji, the first Ashikaga shogun, who had originally supported Go Daigo's claim to the Throne, but who ultimately headed the Northern Court and sought to destroy all who supported the Emperor's Southern Court. Kitabatake also wrote of Nitta Yoshisada, one of the greatest military supporters of Go Daigo, in a bad light. He saw Nitta as a warrior, little different from the Shoguns, but also accused him of never being available when the Emperor called upon him. Had Nitta been more available in the south of the country, instead of fighting his own battles in the north, Kitabatake claims, Nitta could have prevented the death of his son Akiie. When Go Daigo died in 1339, Kitabatake was under siege in his stronghold in Hitachi Province. He sent copies of his major works to the new emperor, twelve year old Emperor Go Murakami, advising him and his advisors. Though he is most well known for his writings and his role as Imperial advisor, Kitabatake was also a competent commander in battle, and held off the superior forces of the shogunate on many occasions. The siege of Hitachi lasted four years, and though his fortress ultimately fell to the supporters of the shogunate, Kitabatake escaped to Yoshino, the capital of the Southern Court, where he advised the Emperor until his own death in 1354.
Шығармалары
Китабатакэ императорлық әулеттің заңды тамырлары туралы жазбаларында жер иелігі мәселесін зерттейді. Бір құжатында ол провинциялық Шуго мен Дзитō (констебльдер мен үй басқарушылар) жерге құмарлық танытқанын айыптайды және 1190 жылы осы жүйенің құрылуы елдің дәстүрлі жағдайын өзгерткенін, үкімет өнерін жоғалтқанға дейін жеткізгенін жазады. Оның реформалық идеяларының толық мәліметтері белгісіз болғанымен, Китабатакэ феодализм мен әскери биліктің пайда болуынан бұрын, 702 жылғы Тайхо дәуірінде қалыптасқан үкіметтік құрылымдарға қайта оралуды көздеген болуы мүмкін. Ол буши (ірі жауынгерлік әулеттер) мен куге (сардарлық ақсүйектер) сол кезде алған белгілі бір жеңілдіктерден бас тартпайтынын мойындады, бірақ буши билігін қолдаған жерді иелену және салық жинау жүйелерін жоюға ұмтылды. Китабатакэ бушиді, сондай-ақ бакуфуды (шогунатты), яғни әскери үкіметті тақтың жауы деп қарастырды. 1339 жылы ол «Дзинно Шотоки» атты тарихнама жазды, онда императорлық билік етуді талдау арқылы Жапония тарихы ең ерте заманғы аңызға толы жартылай мифтік императорлардан бастап II Дайгоға (Го Дайго императоры) және оның мұрагері II Муракамиге (Го Мураками императоры) дейін баяндалады. Бұл еңбек жас Муракамиге нұсқаулық ретінде және Оңтүстік сарайдың заңдылығын қорғайтын трактат ретінде жазылған. Ол көбінесе жол жүріп жазылып, 1343 жылы қайта құрастырылып, өңделген. Онда талқыланған мәселелердің бірі – жердің хаостық және теңгерімсіз бөлінуі, ол үшін үкіметті кінәлады. Бірақ ол жерді иеленуге талаптанған мемлекеттік шенеуніктерді және феодалдарды да айыптады. Ол сыйлық іздеудің дұрыс мінез-құлықтың бөлігі еместігін және жауынгердің міндеті үшін жерін, тіпті өмірін де бергені дұрыс екенін жазды. Ол феодализмнің хаосының түпкі себебінің шектеулі жерге көптеген адамдардың талап етуінен туындайтынын мәлімдеді. Китабатакэнің тағы бір маңызды еңбегі – «Шокуген шо» 1339 жылы, негізінен естеліктерден жазылды, өйткені автор туған жерінде қоршауда болғандықтан, сарайда зерттеу жүргізе алмады. Онда мемлекеттік кеңселер мен құрылымдардың пайда болуы мен ұйымдастырылуы, сондай-ақ автордың шенеуніктерді тағайындау және жоғарылату туралы пікірлері баяндалған.
In his writings on the legitimate imperial lineage, Kitabatake delved into the subject of land ownership. In one document he denounces the Provincial Shugo and Jitō (Constables and Stewards) as land hungry, and writes that the creation of this system in 1190 altered the traditional state of the country, and caused it to lose the art of government. Though the full details of his ideas for reform are unknown, it is likely that Kitabatake sought a return to the governmental structures set down during the Taihō Era, in 702, before the rise of feudalism and military rule. He recognized that certain privileges gained by the bushi (great warrior families) and kuge (court nobility) in that time would not be relinquished, but he did seek to abolish the systems of land tenure and tax collection that supported the power of the bushi. Kitabatake viewed the bushi, and by extension the bakufu (shogunate), the military government, as enemies of the throne. In 1339, he wrote Jinnō Shōtōki, a chronicle which relates the history of Japan through analysis of the Imperial reigns, from the earliest legendary semi mythical emperors down to Daigō II (Emperor Go Daigo) and his successor Murakami II (Emperor Go Murakami). It was intended largely as a guide to the young Murakami, and as a treatise defending the Southern Court's legitimacy. It was largely written on the road, and recompiled and edited in 1343. One of the issues it addressed was the chaotic and unbalanced distribution of land, which he blamed on the government. But he also blamed the government officials and feudal lords who claimed the land. He wrote that seeking rewards was not part of proper behavior, and that it was a warrior's place to give up land and even his life for duty. He also claimed that the chaos of feudalism was derived, ultimately, from an unlimited number of people claiming a limited amount of land. Kitabatake's other major work, Shokugen shō, was also written in 1339, largely from memory, as the author, under siege in his home province, was unable to perform research at Court. It described the origins and organization of governmental offices and structures, as well as the author's opinions on the promotion and appointment of officials.
Мұра
Кітабатакэ өзінің бәсекелесі Ашикага Такауджимен қатар, заманының ең көрнекті тұлғаларының бірі саналады. Оның еңбектері жеке көзқарасымен және саяси мақсаттарымен тығыз байланысты болғанымен, Жапонияның феодалдық билігі мен императорлық әулетінің тарихы туралы ең толыққанды мәліметтердің бірі болып табылады.
Kitabatake is considered one of the greatest men of his time, along with his rival Ashikaga Takauji. Though his works are heavily colored by his personal bias and political motives, they are some of the most detailed accounts available on the history of Japan's feudal government and Imperial line.