Кіріспе
1942 жылы Форд Бибидің түсірген «Түн ғылымы» фильмі – 1942 жылғы американдық қара-ақ қорқыныш фильмі. Басты рөлдерді Бела Лугози ойнайды, ал оны Universal Pictures компаниясы өндіріп, таратқан. Фильмнің түпнұсқалық әңгімесі мен сценарийін Кларенс Апсон Янг жазған, ал режиссураны Форд Биби жүзеге асырған. Кассалық табыс үшін Бела Лугози мен Лайонель Атвиллке жұлдыздық мәртебе берілді, бірақ басты рөлдерді Ральф Морган, Айрин Херви және Дон Портер ойнады. Атвилл мақтанғаны үшін құрбан болған дәрігер рөлінде, ал Лугози үй қызметшісі рөлінде шағын эпизодта ойнады. Фильм көп жағынан «Доктор Икс» фильмінің қайта түсірілімі болып табылады, соңғы сахнасы да дерлік бірдей. Екі фильмде де Атвилл дәрігер рөлінде көрінеді.
Night Monster is a 1942 American black and white horror film featuring Bela Lugosi and produced and distributed by Universal Pictures Company. The movie uses an original story and screenplay by Clarence Upson Young and was produced and directed by Ford Beebe. For box office value, star billing was given to Bela Lugosi and Lionel Atwill, but the lead roles were played by Ralph Morgan, Irene Hervey and Don Porter, with Atwill in a character role as a pompous doctor who becomes a victim to the title character, and Lugosi in a small part as a butler. The film is in many respects a remake of Doctor X, with virtually the same denouement. Both films also feature Atwill as a doctor.
Сюжет
Шұңқырлы аймақпен шектесетін шағын қалада, түсіндірілемейтін кісі өлтірулер мен құпия оқиғалар туралы әңгімелер оңаша, бірақ беделді Курт Ингстонның (Морган) батпақты үйінің айналасында қозғалады. Ингстон коляскада отырады және оны сал қалған кезде емдеуге тырысқан үш дәрігерді үйіне шақырған. Үйде оның қатал мінезді үй иесі Рольф, жалтақ шофер Лори, ер адам сияқты үй шаруасын жүргізетін мисс Джадд, шығыс мистигі Агар Сингх және Ингстонның психикалық ауруы бар деген қауесет тараған әпкесі Маргарет бар. Сыртта қақпаны Торк есімді қисаяқ, қарт кісі күзетіп тұрады. Үш дәрігердің келгенімен бірге, Маргареттің өзін ақылдан безген емес екенін дәлелдеу және Ингстон мен мисс Джаддтың билігінен құтылуға көмектесу үшін құпия шақырған әйел психиатры доктор Линн Харпер де келеді. Ол көлігі батпақта бұзылғаннан кейін құтқарылған көршісі, детектив жазушы Дик Болдуинмен бірге келеді. Ингстон да, мисс Джадд та оның келгеніне риза болмайды, бірақ оның көлігі жөнделгенше оны бір түнге қалдыруға мәжбүр болады. Кешкі ас ішкен кезде Ингстонның үш дәрігердің оның қазіргі халiне тікелей жауапты деген сенімi айқын көрінеді, содан кейін қатысушылар Агар Сингхтің сицилиялық қаңқаны шығаруына куә болады. Доктор Харперге Маргаретпен кездесуге тыйым салынған. Содан кейін дәрігерлер бірінен соң бірі төсекке дайындалып жатқанда қорқынышты түрде өлтіріледі. Ингстонды күдікті деп санайтын Дик пен полиция капитаны Беггс оны бөлмесінде қарсы алады, бірақ ол сал емес, үш мүшесін жоғалтқан екенін біледі. Күдік енді Лориге түседі, ол соңғы рет үйдің бұрынғы қызметкерін өлтіргеннен кейін қалаға қайтарып әкелгенін көрді, бірақ ол да өлі табылған. Соңында Дик Линнге қауіп төндіргенде, Ингстонның қошқындығын сыртта кездестіреді және оның Ингстон екенін біледі: Агар Сингхтен оқып, ол өзіне қол мен аяқ, алақан мен табақты материалдастыруды үйренген, осылайша зұлымдықтарын орындауға жеткілікті уақытқа ие болған. Дик өлімге дейін онымен күрескенде, Маргарет зұлым үйді өртеп, өзімен бірге зұлым мисс Джаддты да құрбан етеді. Үй толығымен өртеніп жатқанда, Дик пен Линнді Агар Сингх құтқарады, ол Ингстонды атып өлтіреді.
Актерлік құрам
Актер рөлі Ральф Морган Курт Ингстон Ирен Херви Доктор Линн Харпер Дон Портер Дик Болдуин Фэй Хелм Маргарет Ингстон Нильс Астер Агар Сингх Лейф Эриксон Лори Дорис Ллойд Сара Джуд Роберт Хоманс Полиция капитаны "Кап" Беггс Лионель Атвилл Доктор Кинг Франк Райхер Доктор Тиммонс Фрэнсис Пирлот Доктор Фиппс Бела Лугоси Рольф Сирил Делаванти Торк Джанет Шоу Милли
Өндіріс
Фильмнің жұмыс атауы "Сырлы үй" болды. Тусірілім 1942 жылдың 6 шілдесінде басталып, сол айдың соңында аяқталды. Студия фильмді алғаш рет 2009 жылдың 13 қыркүйегінде "Universal Horror: Classic Movie Archive" екі дискілік жинағының бір бөлігі ретінде DVD форматында шығарды. Кейіннен оны 2015 жылдың 17 наурызында Willette Acquisition Corporation шығарды. 2023 жылы фильм Ұлыбританияда Eureka Entertainment компаниясы арқылы Blu-ray форматында "Creeping Horror" деп аталатын Universal фильмдерінің екі дискілік жинағының құрамында, Ким Ньюман мен Джонатан Ригбидің түсіндірме жолымен бірге жарық көрді.
Қабылдау
The New York Times газеті фильмге теріс пікір жазып, оны "жалықтыратын және фантастикалық" деп сипаттады. Автор және киносыншы Леонард Мальтин фильмге төрт жұлдыздың екі жарымсын берді, оны "қызықты B сыныпты триллер" деп атады. Дейв Синделар өзінің Fantastic Movie Musings and Ramblings веб-сайтында оны Universal студиясының екінші қатарлы қорқыныш фильмдерінің арасындағы сүйікті фильмдерінің бірі деп атады, сонымен қатар фильмде дыбыстың тиімді қолданылуын жоғары бағалады. Allmovie-ден Крейг Батлер: "Түнгі Монстрде кемшіліктер көп, бірақ осы екінші деңгейдегі Universal қорқыныш фильмінен де ләззат алуға болады, әсіресе осындай фильмдерді жақсы көретіндер үшін" деп жазды. The Spinning Image-тен Грейм Кларк фильмге 6/10 жұлдыз берді, оны "шағын, бірақ ұнатуға болатын қорқынышты фильм" деп сипаттады. TV Guide фильмге 2/5 жұлдыз берді, фильмнің "шамалы қорқынышты" екенін айтты.