Кіріспе
IBM System z9 — IBM негізгі компьютерлер қатары. Алғашқы үлгілер 2005 жылдың 16 қыркүйегінде қолжетімді болды. System z9 бұрын қолданылған eServer zSeries атау жүйесінің соңына да белгі берді. Бұл NASA ең соң қолданған негізгі компьютер болды.
IBM System z9 is a line of IBM mainframe computers. The first models were available on September 16, 2005. The System z9 also marks the end of the previously used eServer zSeries naming convention. It was also the last mainframe computer that NASA ever used.
Өмірбаян
System z9 – бұрын ESAME деп аталған z/Architecture архитектурасын қолданатын негізгі компьютер. z/Architecture – бұл 64 биттік архитектура, ол бұрынғы 31 биттік адрестеу/32 биттік деректерді қолдайтын ESA/390 архитектурасын алмастырады, сонымен қатар оған және ескі 24 биттік адрестеу/32 биттік деректерді қолдайтын System/360 архитектурасына толық үйлесімді болып қалады. Бұл ретте негізгі артықшылығы – DB2 сияқты жадты көп пайдаланатын қосымшалар енді 31 биттік жад шектеулерімен шектелмейді, ал ескі қосымшалар өзгеріссіз жұмыс істей береді.
Атауын өзгерту
System z9 Business Class серверінің жариялануымен қатар, IBM System z9 109 серверін System z9 Enterprise Class сервер деп қайта атады. IBM құжаттамасында олар тиісінше z9 BC және z9 EC деп қысқартылады.
Елеулі айырмашылықтар
System z9 бұрынғы zSeries-ке қарағанда бірнеше функционалдық жетілдірулерге ие. Айырмашылықтардың кейбіреулері:
Қолдау элементі мен HMC
Қолдау элементі – орталық компьютерге тікелей және ең төменгі деңгейде қол жеткізудің жолы. Ол тіпті аппараттық басқару консолін және орталық компьютерде іске қосылған операциялық жүйені де айналып өтеді. HMC – орталық компьютерге қосылған және Қолдау элементін эмуляциялайтын компьютер. Барлық алдыңғы zSeries мейнфреймдері интерфейсті қамтамасыз ету үшін арнайы бағдарламалық қамтамасыз етумен модификацияланған OS/2 нұсқасын қолданды. System z9 HMC енді OS/2 қолданбайды, оның орнына OS/2 интерфейсіне ұқсас Linux-тың модификацияланған нұсқасын қолданады, бұл оңай өту үшін және жаңа интерфейс үшін жасалған. OS/2 жүйесіндегі бұрынғы HMC қолданбасынан айырмашылығы, жаңа HMC веб-базалы, яғни тіпті жергілікті қол жеткізу де веб-браузер арқылы жүзеге асырылады. Қашықтан HMC-ге қол жеткізу мүмкін, бірақ тек SSL шифрланған HTTP қосылысы арқылы. Веб-базалы болуы жергілікті консольдік қол жеткізу мен қашықтан қол жеткізу арасында ешқандай айырмашылық жоқ екенін білдіреді, яғни рұқсат етілген жағдайда қашықтан пайдаланушы толық бақылауға ие болады, бұл деректер орталықтарында жүйелерді орналастыруға көбірек мүмкіндік береді. IBM жаңа HMC-ді "жабық платформа" деп атайды, ол пайдаланушыға бағдарламалық жасақтаманы орнатуға немесе қауіпсіздік пен тұрақтылықты арттыру үшін командалық желі интерфейсіне кіруге рұқсат бермейді. HMC сонымен қатар қашықтан қол жеткізу үшін ашық порттардың ең аз санымен әдепкі бойынша өрт қабырғасымен қоршалған.
Бағдарламаға бағытталған қайта IPL
Бағдарламалық түрде басқарылатын Re IPL – System z9 платформасында Linux үшін жаңа мүмкіндік. Ол LPAR-да іске қосылған Linux жүйелеріне оператордың тікелей қатысуынсыз өздігінен қайта жүктелуге (Re IPL) мүмкіндік береді. Бұл System z9 жүйесінің жүйені бастапқыда жүктеуге қолданылған құрылғы мен жүктеу параметрлерін сақтап отыруы арқылы іске асырылады.
DB2 және VSAM ерекшеліктері
DB2, VSAM және басқа да деректер сақтау форматтары MIDAW деп аталатын жаңа System z9 мүмкіндігінің арқасында жоғары I/O өнімділігіне қол жеткізеді. Сонымен қатар, System z9 кейбір DB2 тапсырмаларын үдетуге арналған жаңа процессор түрін ұсынады. Өзгертілген жанама деректер адрестік сөздері (MIDAW) – IBM System z9 процессорлар тізбегінің және одан кейінгі тізбектердің арналық бағдарламалау мүмкіндігі. MIDAW құрылғысы – бұл FICON арнасының тиімді бағдарламаларын қолдауды қамтамасыз ететін, бұрыннан бар жанама деректер адрестік сөзі (IDAW) арналық бағдарламалау мүмкіндігінің кеңейтілген нұсқасы. MIDAWs ECKD арналық бағдарламаларына бір арна командасын пайдаланып көптеген сақтау орындарына деректерді оқуға және жазуға мүмкіндік береді, бұл бірдей көлемдегі деректерді беру үшін арна бойынша сигналдардың азаюын қамтамасыз етеді. Бұл азаю Media Manager арқылы қол жеткізілетін кеңейтілген форматтағы дерек жиынтықтары үшін ерекше байқалады. Мысалдарға кеңейтілген форматтағы тізбекті дерек жиынтықтары, кеңейтілген форматтағы VSAM дерек жиынтықтары және DB2 кесте кеңістігінің кейбір түрлері жатады. Осы дерек жиынтықтарының әрқайсысының баламалары болғанымен, олардың әрқайсысы өнімділік, орынды үнемдеу (жабдықпен қолдау көрсетілетін деректерді сығу арқылы) немесе кеңейтімділік (жеке дерек жиынтығының 4 Гигабайттан асуына мүмкіндік беру арқылы) саласында ерекше артықшылықтарға ие.
Java мүмкіндіктері
Java 1.4 және одан жоғары нұсқалары z9 жүйесінде 32 биттік және 64 биттік режимдерді қолдайды. System z9 сонымен қатар zAAP процессорын қолдайды, бұл Java жұмыс жүктемесінің көп бөлігін негізгі нұсқау процессорларынан босатуға мүмкіндік береді. zAAP процессорымен орындалатын Java жұмыс жүктемелері z9-дың IBM бағалаған сыйымдылығына кірмейді. Бұл z9-дың жалпы меншік құнын басқа IBM платформаларымен салыстырғанда төмендетеді, себебі әйтпесе IBM қосымша (аппараттық) процессор орнатылғаннан кейін клиенттің (бағдарламалық) лицензиялық төлемдерін арттырар еді. zAAP жаңа Java негізделген веб-қосымшаларды жоғары өнімділік, сенімділік, қолжетімділік және қауіпсіздік үшін негізгі z/OS деректер базасы ортасымен интеграциялауға да мүмкіндік береді.
Криптография
System z9 аппараттық негіздегі криптографиялық алгоритмдер тізіміне 128 биттік Advanced Encryption Standard (AES) стандартын қосады. Басқа аппараттық мүмкіндіктердің ішінде қосымша кездейсоқ сандарды генерациялау және SHA алгоритмдері бар. Бұл арнайы шифрлау аппараттық құралдарының арқасында System z9 шифрлау бағдарламалық жасақтамасын пайдалануға мәжбүр болған басқа платформалардан жоғары өнімділік көрсете алады.
LPAR-лер
z9 жүйесі енді бұрынғы 30-ға дейін болған максимумнан асып, 60 LPAR-ға дейін қолдау көрсетеді.
Есте сақтаудың үлкен сыйымдылығы
System z9 өзінің тікелей алдыңғы үлгілерінің ең жоғары жад көлемін екі есе арттырады: енді z9 EC үшін 512 ГБ-қа дейін және z9 BC үшін 64 ГБ-қа дейін.
Бір уақыттағы жүйелік тақтаны ауыстыру
System z9 процессор мен жадты тоқтатпай ауыстыру мүмкіндігін ұсынады. Бұл, техник жүйелік тақтаның барлығын ешбір қолданбаны тоқтатусыз және операциялық жүйелерді қайта іске қосусыз алмастыра алатынын білдіреді. Көптеген жағдайларда System z9 тіпті бұл мүмкіндікті жұмыс істеп жатқан қолданбалардың өнімділігі мен сыйымдылығын төмендетпестен де орындай алады.
4 Гбит FICON және FCP
2006 жылдың мамыр айында IBM System z9 жүйесі үшін жад құрылғыларына жылдам I/O үшін 4 Гигабит FICON және FCP қолдауын қосты. IBM сондай-ақ System z9 опциялар тізіміне төмен бағалы 2 портты 4 Гбит FICON/FCP I/O адаптерін қосты.
Қосалқы қуаттың жайлы өсуі
Сондай-ақ 2006 жылдың мамырында IBM өзінің жоғары деңгейдегі моделіне субкапацитет параметрлерін қосты. Алғаш рет мейнфрейм процессорлары процессордың толық диапазоны бойынша кіші, біртекті қадамдармен жұмыс істеуге мүмкіндік берді. Бұл мүмкіндік IBM клиенттеріне бағдарламалық қамтамасыз ету шығындарын нақты бақылауға және белгілі бір сыйымдылық деңгейлерінде бағаның күрт өзгеруіне жол бермей, қажетті сыйымдылық үшін ғана төлеуге мүмкіндік береді. (IBM 2000 жылдан бастап өзгермелі субкапацитеттік бағдарламалық қамтамасыз ету бағасын ұсынып келеді, және басқа да бірнеше бағдарламалық қамтамасыз ету жеткізушілері ұқсас шарттар ұсынады, сондықтан аппараттық субкапацитет параметрлері «толық сыйымдылықты» бағдарламалық өнімдерді іске қосу кезінде ерекше маңызға ие.)
Топтың қуатының шектелуі
z/OS Release 8 нұсқасымен қолжетімді, Топтық қуат шектеулері орнатуға бір z9 немесе z10 машинасы ішіндегі LPAR-лар тобының қуаттылық пайдалануын белгілі бір мөлшердегі MSU-ға дейін шектеуге мүмкіндік береді. Есептеу 4 сағаттық орташа CPU тұтынымына негізделген, бұл көрсеткіш те MSU-да өлшенді. Топ, міндетті түрде LPAR кластерімен сәйкес келуі керек емес. LPAR-лар sysplex жүйесінде болсын, болмасын қатыса алады.
Баға белгілеу
System z9 сатып алу бағасы "шамамен 100 000 доллар" (IBM АҚШ-тың 2006 жылғы бағасы, 2096 A01 моделі) мен 2094 S54 үшін миллиондаған долларға дейін жетеді. (Бұл бағалар жаңа орнатулар үшін көрсетілген. Әдетте, тікелей алдыңғы модельден жаңарту жасағанда бағасы төмендеу болады, бұл көптеген бағдарламалық өнімдерге ұқсас, бірақ көптеген басқа аппараттық өнімдерден өзгеше.) Салыстыру үшін, жаңа болғанда zSeries z890-нің бастапқы бағасы System z9 BC-ден шамамен екі есе жоғары болған.
Келесі машина
2008 жылдың ақпан айында IBM System z10 Enterprise Class жарияланды (ал кейін 2008 жылы z10 Business Class (BC) жарияланды). Z10 төрт ядролық технологияны қолданады, ол 64 процессорға дейін мүмкіндік береді. Z10, z9-бен салыстырғанда қуатты үнемдеу, орынды үнемдеу және өнімділікті арттыру бойынша бірқатар жақсартуларға ие.