"Жұлдызды жол: Кеңею"

Кіріспе

"Шизоидты адам" – американдық ғылыми фантастикалық телесериал "Жұлдыздар жолы: Келесі буын" сериалының екінші маусымының алтыншы бөлімі, барлығы 32-ші бөлім. Алғаш рет 1989 жылдың 23 қаңтарында көрсетілді. Телеспекль сценарийін Трейси Торм Ричард Мэннинг пен Ханс Беймлердің әңгімесі негізінде жазды, режиссері – Лес Ландау. Оқиға 24-ші ғасырда өрбітеді, сериал Федерацияның "Энтерпрайз Д" ғарыш кемесі экипажының шытырман оқиғаларын баяндайды. Бұл эпизодта өлім төсегінде жатқан ғалым доктор Айра Грейвс естеліктері мен тұлғасын машинаға, атап айтқанда "Энтерпрайз" кемесінің офицері және андроид лейтенант-командир Дейтаға көшіру арқылы өлімнен қашуға тырысады.

Сюжет

"Энтерпрайз" кемесі капитан Жан-Люк Пикардтың басшылығымен, усақ-түйекке дейін шешілмейтін, бірақ құрметті ғалым доктор Айра Грейвске медициналық көмек көрсету үшін жолға шықты. Экипаж жақын маңдағы тасымалдау кемесінен шұғыл шақыру алғанда, капитан Пикард Дэйта, кеңесші Трой, лейтенант Ворф және доктор Селардан тұратын топты доктор Грейвсті тексеру үшін жіберуге шешім қабылдады, ал бас дәрігер доктор Пуласки "Энтерпрайз" бортында қалды, ол тасымалдау кемесіне көмек көрсету үшін кетті. Топ шұғыл медициналық көмек сұрауын Карин Грейвс доктор Грейвстің білместен жасағанын анықтады, және ол наразы болса да, Селар оны тексеруге рұқсат берді. Селар Грейвстің Дарней ауруына шалдыққанын анықтады, бұл емделмейтін, соңғы сатыдағы ауру, және оған өмір сүруге үш апта ғана қалды, сондықтан топ Грейвстің зерттеулері мен жазбаларын оның өлімінен кейін сақтау үшін жинауға кірісті. Грейвс Дэйтаны Ноуниен Суңның туындысы деп таныды және ол Суңқа бар білгенін үйреткенін мәлімдеді, сондай-ақ егер Суң Дэйтаның "әкесі" деп есептелсе, онда Грейвс оның "бабасы" болар еді. Грейвс пен Дэйта жеке уақыт өткізе бастады, оның барысында Грейвс өзінің санасын компьютерге көшірудің әдісін жасағанын, осылай ол мәңгілік өмір сүре алатынын айтты. Дэйта оның өлімін жеделдету үшін пайдаланатын "өшіру" түймешігі бар екенін көрсетеді. Кейін Дэйта Грейвстің қайтыс болғанын хабарлады. "Энтерпрайз" Карин мен Грейвстің денесін алып, топты қайтарып алады; Грейвске жерлеу рәсімі жасалады. Дэйта керемет мақтау сөз айтады, бұл экипажды таң қалдырады. Кейінірек турболифтке кіргенде Грейвстің (Дэйтаға ол қалайы ағаш ұстасына ұқсайтынын айтқан) әдетіне еліктеп, "Егер менде тек ми болса" деп ысқырығанда, Пикард оның ерекше мінез-құлқы тексеруді талап етеді деп шешеді. Физикалық аномалиялар байқалмаса да, Тройдың психотроникалық тұрақтылық сынақтары Дэйтаның ішінде екі тұлға бар екенін көрсетеді: оның бастапқы тұлғасы және шетелдік және үстемдік танытатын қосымша тұлға, ол Дэйтаның тұлғасын алмастыру қаупін тудырады. Пикард көп ұзамай Грейвстің санасын Дэйтаға ауыстырғанын түсінеді. Грейвс, әлі де Дэйтаның денесінде, Каринге шындықты айтады. Ол мәңгілік бірге болу үшін, оған да солай істеуді ұсынады, бірақ Дэйтаның адамнан асқан күшінен кейін, ол оның қолында екі сүйекті сындырып алады. Пикард Грейвсті Дэйтаның денесін өз еркімен босатуға көндіруге тырысады, өйткені ол жақындарына зиян келтіріп жатыр. Грейвс капитанды есінен айырады. Пикард оянғанда, ол қауіпсіздік тобымен бірге Дэйтаны өз бөлмесінен табады. Дэйта бұрынғы күйіне оралды, ал Карин Грейвстің Дэйтадан "Энтерпрайз" компьютеріне көшірілгенін, бірақ оның санасы емес, тек білімі ғана көшірілгенін, доктор Грейвстің "адамдық" бөлігі жоғалғанын біледі.

The Federation starship Enterprise, under the command of Captain Jean Luc Picard, is en route to provide medical care for the reclusive but respected scientist Dr. Ira Graves, who lives with only his assistant, Kareen Brianon, on a remote planet. When the crew receives an emergency distress call from a nearby transport ship, Captain Picard elects to send an away team composed of Data, Counselor Troi, Lt. Worf, and Dr. Selar to see to Dr. Graves while Chief Medical Officer Dr. Pulaski stays aboard the Enterprise, which leaves to attend to the transport. The away team finds that the request for medical assistance was made by Kareen without Graves' knowledge, and though resentful, he allows Selar to examine him. Selar determines that Graves has Darnay's disease, an incurable terminal disease and has only three weeks to live, so the team begins to collect Graves' research and records to preserve them after his death. Graves recognizes Data as Noonien Soong's creation and claims that he taught Soong everything he knew and asserts that if Soong is considered Data's "father", that would make Graves his "grandfather". Graves and Data begin to spend time alone, during which Graves reveals that he has developed a method to transfer his consciousness to a computer, allowing him to live indefinitely. Data in turn reveals that he has an off switch, which he says could be used to precipitate a version of death. Later, Data reports to the away team that Graves has died. The Enterprise returns and retrieves the away team along with Kareen and Graves' body; Graves is given a funeral. Data delivers a glowing eulogy, surprising the crew. When he later whistles "If I Only Had a Brain", echoing a habit of Graves' (who had told Data he resembled the Tin Woodman), when entering a turbolift, Picard decides that his uncharacteristic behavior warrants an examination. Although no physical anomalies are detected, Troi's psychotronic stability tests suggest there are two personalities within Data: his original personality, and an additional personality that is foreign and dominant, and which threatens to replace Data's personality. Picard soon realizes that Graves has transferred his mind into Data. Graves, still in Data's body, reveals the truth to Kareen. While passionately proposing that she do the same so they can spend eternity together, Graves accidentally breaks two bones in her hand due to Data's superhuman strength. Picard tries to persuade Graves to give up Data's body voluntarily, noting the harm he is causing to those he loves. Graves knocks the captain unconscious. When Picard awakens, he and a security team find Data in his quarters. Data is back to his old self and Kareen finds that Graves has transferred himself out of Data and into the Enterprise's computer but only his knowledge, not his consciousness; the "human" part of Dr. Graves has been lost.

Қабылдау

2011 жылы Tor.com бұл эпизодты 10 балдық шкала бойынша 8 балға бағалап, Морган Шепард пен Брент Спайнердің актерлік шеберлігін жоғары бағалады, олар ғалымның мінезін көркем бейнелегендіктері үшін. A.V. Club эпизодқа C− бағасын берді. Den of Geek Спайнердің ойынын мақтап, эпизод жақсы басталганын, бірақ "соңғы жиырма минутта идеялары таусылып, жаманға айналады" деді. 2012 жылы Wired бұл эпизодты «Жұлдыз жолы: Келесі буын» телесериалының ең нашар эпизодтарының бірі деп атады. Олар эпизодтың «Қапас» атты телешоудың эпизодынан шабыттанғанын және сол шоудың жұлдызын осы эпизодқа шақыруға тырысқанын болжайды.