Кіріспе

Асра Құратулайн Номани (1965 жылғы 7 маусымда туған) – үнді-американдық журналист және жазушы. Үндістанда мұсылман отбасында туған ол 1986 жылы Батыс Вирджиния университетін гуманитарлық ғылымдар бойынша бакалавр, ал 1990 жылы Америка университетін халықаралық коммуникациялар бойынша магистр дәрежесімен аяқтады. Кейін ол 11 қыркүйек оқиғасынан кейін Пәкістанда әріптесі Дэниел Перлмен бірге The Wall Street Journal газетінің тілшісі болып жұмыс істеді. Перл исламшыл террористер тарапынан ұрланып, өлтірілді, ол тергеу жұмыстарын жүргізіп жатқан кезде. Номани кейін Перлдің өліміне қатысты зерттеу жүргізген профессорлар мен студенттердің бірлескен жобасы – Перл жобасының тең директоры болды. Номани үш кітаптың авторы: «Standing Alone: An American Woman's Struggle for the Soul of Islam», «Tantrika: Traveling the Road of Divine Love» және «Woke Army, Американың бостандығын жойғысы келген Қызыл-жасыл альянс». Оның мақалалары: «Жатын бөлмедегі әйелдердің ислами құқықтары туралы жарғы», «Мешіттегі әйелдердің ислами құқықтары туралы жарғы» және «Мусылман әлемінде жүректерді, сананы және есіктерді ашудың 99 қағидасы». Ол сондай-ақ The Washington Post үшін жазған және Билл Махердің «Нақты уақыт» бағдарламасына тұрақты қонақ шақырылған. Оның өмірінен алынған материалдар «Моргантаундағы мешіт» атты деректі фильмге енді, ол PBS телеарнасында «Америка тоғысқанда» сериясы аясында бүкіл елге көрсетілді. Қазіргі уақытта ол The Federalist журналының аға редакторы. Номани өзін ислами феминизмінің жақтаушысы және исламшылдықты сынаушы деп сипаттайды.

Ерте өмір

Номани Үндістанның Бомбей қаласында (қазіргі Мумбаи) мұсылман отбасында дүниеге келген. Оның анасы Саджида Номани (шамамен 1947–) және әкесі Мұхаммед Зафар Алам Номани (1935 жылы туған), үндістандық диетолог, екеуі де отарлық Үндістанда дүниеге келген. Оның әкесі Үндістанның Хайдарабад қаласында туған, Османия университетінде магистратураны бітіріп, кейін 1967 жылға дейін университетте ассистент-профессор болып жұмыс істеген.

Мансап

Номани – The Wall Street Journal газетінің бұрынғы тілшісі. Әртүрлі аралас жынысты дұғаларды жеке мұсылман әйелдер басқарған, соның ішінде 1998 жылы Оңтүстік Африкалық мұсылман феминисі Шамима Шейх басқарған жаназа дұғасы. 2015 жылы мұсылман белсенділері, саясаткерлер мен жазушылар тобы реформа декларациясын жариялады, ол әйелдердің құқықтарын қолдайды және мынадай мәлімдеме жасайды: «Біз әйелдердің тең құқықтарын қолдаймыз, оның ішінде мұраға, куәлік беруге, жұмыс істеуге, еркін қозғалуға, жеке құқықтарға, білім алуға және жұмысқа орналасуға тең құқықтарды. Ерлер мен әйелдер мешіттерде, басқармаларда, басшылықта және қоғамның барлық салаларында тең құқықтарға ие. Біз сексизм мен әйелдерге деген жеккөрушілікке қарсымыз». Декларацияда сондай-ақ Таяу Шығыстағы террористік топтардың сенімдеріне қарсы күресу үшін Мұсылмандық реформа қозғалысы ұйымының құрылғаны жарияланды. 2015 жылы Номани және басқалар бұл Декларацияны Вашингтон Ислам орталығының есігіне іліп қойды. Ол мұсылман қауымы өзін-өзі бақылауда тиісті деңгейде жұмыс істемейтінін және қоғамдық орындардың «қылмыскерлердің жиналатын орыны» екенін айтады. Америкалық Ислам демократия форумының жетекшісі Зухди Жасcер Номанидің мұндай тыңдау тактикасының қажеттігіне келісті. Номани сондай-ақ қауіп-қатерді бағалауда нәсілдік және діни белгілерді пайдалануды қолдап, Америкаға қарсы көзқарасы бар көптеген террористердің «ортақ белгісі» – олардың мұсылман екенін айтты. Ол «мұсылман қауымы [өздерін] бақылай алмағанын» және «дін, нәсіл және ұлттық белгілер» негізіндегі мұндай іріктеу «аспанымызды қауіпсіз ұстаудың қажетті бөлігі» екенін қайталады. Дональд Трамп 13769 нөміріндегі даулы жарлыққа қол қойғаннан кейін, Номани бұл әрекеттің Обама әкімшілігінің бұйрығының жалғасы екенін айтты және жарлықты «мұсылмандарға тыйым салу» деп атау – «халық арасында қорқыныш тудыруға бағытталған үгіт науқаны» екенін мәлімдеді. Номани – білім беру саласындағы белсенді. Ол білім берудегі нәсілдік теорияға қарсы шығып, оны «бөлісшіл идеология» деп сипаттайды.

Ықпал

2003 жылдың қараша айында Номани Батыс Вирджиниядағы мешітінде ерлерге арналған негізгі дұға залында дұға ету құқығын талап еткен алғашқы әйел болды. Оның бұл әрекеті «Нью-Йорк Таймс» газетінің «Мұсылман әйелдері мешітке орын іздеуде» деген мақаласының бірінші бетінде жарияланды. Ол Амина Вадудтың басшылығымен Америка Құрама Штаттарындағы аралас жынысты қауымның алғашқы әйелдер басқарған дұғасын ұйымдастыруға көмектесті. 2005 жылдың 18 наурызында ол былай деді: «Біз исламдағы әйелдер ретінде өз құқығымыз үшін тұрмыз. Енді артқа жол немесе көлеңкелерді қабылдамаймыз, соңында біз мұсылман әлемінің жетекшілері боламыз. Біз исламды 21 ғасырға енгізіп, 1400 жыл бұрын Пайғамбар берген дауысты қайтарып аламыз». Номани кітаптарынан өзге, тәжірибесі мен реформа идеяларын «Нью-Йорк Таймс» және басқа да басылымдар мен телеарналарда жариялады. Ол «The Wall Street Journal» тілшісі Дэниел Перлдің досы және әріптесі болды, ол 2002 жылдың қаңтарында ислами радикалдармен ұрланып, соңынан өлтірілген кезде әйелі Мариан Перлмен бірге оның үйінде болған. Номаниді британдық актриса Арчи Панджаби Мариан Перлдің «Қуатты жүрек» кітабының киноадаптациясында сомдады. «The Washington Post» газеті Номанидің фильмге жазған рецензиясын жариялады, онда Номани: «Дэннидің өзінің оқиғасынан алынып тасталғанын» айтты. Номани 2005 жылы Канаданың Ұлттық кино кеңесінің Зарка Наваз түсірген «Мен және мешіт» атты Солтүстік Америка мұсылман әйелдерінің мешіттерге қабылдануға тырысуы туралы деректі фильмінде сұхбат берді.

Тиімділігі мен қабылдануы

Моргантаун мешітіне қатысты мәселе бойынша "Мен неге мұсылманмын: американдық саяхат" кітабының авторы, американдық-пакистандық заңгер Асма Гулл Хасан Номаниге ризашылығын білдірді, ал Батыс Вирджиния университетінің профессоры Гамал Фахми көптеген мұсылмандар әйелдерді жыныстық құштарлықты азайту үшін "қанша мүмкін болса, оқшаулау керек" дейтінін айтты. Ол оны сынға алып, оның ниеттерін күдікпен қарады. Басқалары 2005 жылы Номанидің әйелдер басқарған намазы мұсылман қоғамындағы әйелдердің рөлі туралы ашық пікірталас пен дебатты тудырғанын айтады. Кейбір ислам ұйымдарының өкілдері Номаниді Моргантаун мешіті мәселесінде сынға алды, өйткені ол американдық мұсылман қауымдастығында кең таралған әдеттерді ашық түрде сынады.