Кіріспе

Александр Яковлевич Гомельский (18 қаңтар 1928 - 16 тамыз 2005) – ресейлік кәсіби баскетболшы және жаттықтырушы. Кеңес және Ресей баскетболының әкесі саналады, ол 1995 жылы Найсмит мемориалдық баскетбол даңқы залына, ал 2007 жылы FIBA даңқы залына енгізілді. Александр Гомельский 1998 жылы Халықаралық Олимпиада комитетінен Олимпиада орденімен марапатталды. 2008 жылы ол Еуролигаға ең үлкен үлес қосқан 50 адамның қатарына кірді.

Ойын мансабы

Гомельский Кеңес Одағында клубтық баскетбол ойнады. Ол 1945 жылдан 1948 жылға дейін СКИФ Ленинград клубында өнер көрсетті. Ойыншылық карьерасын 1949 жылдан 1953 жылға дейін СКА командасында аяқтады.

Клубтың жаттықтырушылық мансабы

Гомельский 1949 жылы Ленинградта, ЛГС Спартагының әйелдер командасымен жаттықтырушылық мансабын бастады. 1953 жылы ол "Рига АСК" клубының бапкері болды, команданы үш рет КСРО чемпионатында (1955, 1957, 1958) және үш рет Еуропа чемпиондары кубогында (Еуролига) – 1958 жылдан 1960 жылға дейін жеңіске жеткізді. 1970 жылы ол ЦСКА Мәскеу клубының бас бапкері болып тағайындалды, клубты 8 рет КСРО чемпионатында (1971–1974, 1976–1979), 2 рет КСРО кубогында (1972, 1973) және 1971 жылы бір рет Еуропа чемпиондары кубогында (Еуролига) жеңіске жеткізді. Сондай-ақ ол клубты 1970 және 1973 жылдары Еуропа чемпиондары кубогының (Еуролига) тағы екі финалына алып шықты. КСРО тарағанға дейін ол қысқа мерзімге Испания мен Францияда да жаттықтырушылық қызмет атқарды.

Ұлттық құрамадағы жаттықтырушылық мансабы

Гомельский ұзақ жылдар бойы Кеңес Одағының ересектер құрамасының бас жаттықтырышы болды, оларды 6 Еуробаскетбол чемпионаттарында (1963, 1965, 1967, 1969, 1979 және 1981), 2 FIBA Әлем Кубогында (1967, 1982) және 1988 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында алтын медаль жеңіске жеткізді. Владимир Кондрашин бас жаттықтырығымен Кеңес құрамасы сол жылы АҚШ-қа қарсы даулы ойында тұңғыш рет Олимпиада алтын медалін ұтып алды.

Тренерлік мансабынан кейінгі

Өмірінің соңғы жылдары Гомельский Ресей баскетбол федерациясының және ЦСКА Мәскеу клубының президенті болды. 1995 жылы ол Нейсмит мемориалдық баскетбол даңқы залына енгізілді. 2007 жылы ол FIBA даңқы залына енгізілді. 2008 жылы ол Еуролиганың 50 ең көрнекті тұлғасының бірі деп танылды. Еуролиганың жыл сайынғы Александр Гомельский атындағы «Жылдың жаттықтырушысы» сыйлығы оның құрметіне аталған, сондай-ақ Александр Гомельский атындағы универсалды спорт залы ЦСКА да оның есімімен байланысты. Жыл сайын ЦСКА оның есімді есте сақтап, «Гомельский кубогы» турнирін өткізеді.

Жеке өмір

Гомельскийлер отбасы совет/ресей баскетбол дамуының басты күші болды. Гомельскийдің інісі Евгений де белгілі баскетбол жаттықтырушысы, ал оның ұлы Владимир баскетболшы және жаттықтырушы болып жұмыс істеді. Оның ұлы Гомельский [Александр] әкесінің есімімен спорт мектебін басқарды, нәтижесінде бірнеше әйел баскетболшылар Олимпиадаға қатысты. Ол өзінен кейін төрт ұл және төрт немере қалдырды. Оның әйелі Татьяна, өзі де баскетболшы және жаттықтырушы болған, қатерлі ісіктен көз жұмды.