Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Орталыққа бекітілген тұғырға орнатылған зеңбірек түрі.
Type of cannon mounted on a fixed central emplacement
Пілтілі зеңбірек – кең көлденең доға бойынша жылға мүмкіндік беретін, орталық тұғырға бекітілген зеңбірек түрі. Олар бірнеше ғасыр бойы кемелерде және құрлықтағы бекіністерде жиі қолданылған қару болды, бірақ зеңбірек мұнараларының пайда болуымен қолданудан шықты.
A pivot gun was a type of cannon mounted on a fixed central emplacement which permitted it to be moved through a wide horizontal arc. They were a common weapon aboard ships and in land fortifications for several centuries but became obsolete after the invention of gun turrets.
Тарих
Қаруды пілге орнату арқылы, дәстүрлі арбаға орнатылған қаруларға қарағанда, оқтың әлдеқайда кеңірек қақпасын алуға болады. Алайда, пілге орнатылған қарулардан өзгеше, пілтілі қарулар бір орында бекітіліп, көлденең доғадан тысқары жылжыту қиын болды; сондықтан оларды негізінен бекітілген орындарда, мысалы, бекіністе немесе соғыс кемесінде қолдануға болатын. Пілтілі қарудың нақты стандартты өлшемі болмаған, бірақ көбінесе олар үлкен қарулар болды. Басқа қарулар сияқты, олар әдетте тұмсықтан зарядталатын және снарядтар немесе шашыранды оқтар (немесе басқа да түрлері) атуға қабілетті болды. Олардың калибрі бірнеше дюймнен бастап, 19-шы ғасырдың ортасында АҚШ Әскери-теңіз күштері қолданған алып 11 дюймдік Dahlgren қаруларына дейін жеткен. Пілтілі қарудың соғыстағы басты кемшілігі – оларды шайқаста қорғау өте қиын болды, себебі олар кеменің палубасына жақын орналасып, ашық көрініс алаңына мұқтаж болды. 19-шы ғасырдың соңында олардың орнына "көрінбейтін қарулар" және соңында пулеметшілерді жан-жақтан қорғайтын, кең қақпаны қамтамасыз ететін мұнаралар келді. Пілтілі қаруды айналмалы қарумен шатастырмау керек, себебі айналмалы қарулар әлдеқайда кішкентай болды.
By mounting a cannon on a pivot, a much wider arc of fire could be obtained than was possible with conventional carriage mounted cannons. Unlike the latter, however, pivot guns were fixed in one place and could not easily be moved outside of their horizontal arc; they could thus only really be used in fixed positions such as in a fort or on a battleship. There was no standard size of pivot gun, though they tended to be fairly substantial weapons. Like other cannons, they were usually muzzleloaders and could fire either shells or grapeshot (or other types of shot). Their calibers ranged from a few inches to the giant 11 inch Dahlgren guns used by the United States Navy in the mid 19th century. Pivot guns had a major disadvantage in warfare: they were very difficult to protect in battle and were necessarily very exposed, as they lay close to the surface of a ship's deck and required an open field of view. In the late 19th century they were replaced by "disappearing guns" and ultimately by turrets, which enabled a broad arc of fire while providing the gunners with all round protection from incoming fire. Pivot guns should not be confused with swivel guns, a much smaller type of ordnance.