Кіріспе
Америкалық, құрылмай қалған сауда желісі
The Wiz, кейде Nobody Beats the Wiz деп те аталатын, АҚШ-тың солтүстік-шығысында, негізінен Нью-Йорк, Пенсильвания және Нью-Джерси штаттарында орналасқан электрондық дүкендер желісі болған.
Тарих
Бұл дүкенді 1977 жылы Нью-Йорк қаласында Степан, Лоуренс, Марвин және Дуглас Джемал деген төрт ағайынды құрды. Кейіннен компания өзінің атауын ресми түрде кеңінен танымал жарнамалық ұранымен – "Nobody Beats The Wiz" деп өзгертті. 1990 жылдардың басы мен ортасында "Nobody Beats The Wiz" көптеген жергілікті Нью-Йорк спорт командаларын, оның ішінде "Янкис", "Никс", "Метс", "Нью-Джерси Нетс", "Рейнджерс", "Нью-Джерси Девилз" және "Айлендс" командаларын демеушілік етті. Сонымен қатар, "Ориолс", "Флайерс", "Уэйлерс" және "Канадс" сияқты Нью-Йорк аймағынан тыс командаларға да қолдау көрсетті. 1996 жылы компания "Канзас-Сити Виз" командасына қарсы заңдық шаралар қолдануы мүмкін екенін мәлімдеді, олар жауап ретінде өздерін "Визардс" деп атады. 1998 жылы, шамамен 20 дүкеннен бір жылдан да аз уақыт ішінде 80-нен астам дүкенге дейін кеңейгеннен кейін, желі банкротқа ұшырады және "Cablevision" компаниясы оны 80 миллион долларға сатып алды. "Cablevision" кейіннен "Nobody Beats the Wiz" ұранынан бас тартты. Өркендеген кезеңінде компанияның кірісі 1,4 миллиард долларды құрады, 2000 қызметкері жұмыс істеді және Нью-Йорк, Нью-Джерси, Коннектикут, Мэриленд және Массачусетс штаттарында 94 дүкені болды. Сондай-ақ, Мэриленд және Вашингтон, округтерінде музыкалық дүкендер де болды. Желі 2003 жылы толығымен жабылды. "Cablevision" компаниясының 2003 жылғы 16 ақпандағы баспасөз хабарламасында былай делінген: "Бөлшек саудадағы бизнес жағдайлары нашарлағандықтан, әлсіз экономика және басқа да факторларға байланысты дүкендерді одан әрі жұмыс істеуі "Cablevision" үшін тиімді емес". Желі жабылғаннан кейін, оның негізін қалаушыларының бірі Марвин Джемал бұрынғы "Wiz" дүкендерінің бірінде "The Zone" деген жаңа электроника дүкендер желісін ашты. Жаңа желі, өзінің "Wiz" негізін қалаушысынан екенін жиі айтатын, екі жылдан кейін банкротқа ұшырады. 2003 жылдың қыркүйегінде бәсекелес "P. C. Richard" компаниясы "The Wiz" активтерін, негізінен оның танымал атын алу үшін сатып алды.
Танымал мәдениетте
"Сайнфелдтің" "Жылан пошта" эпизодында Элейн Бенс Джекпен танысады, ол "көз сүйкілісінен туған махаббат" сезімін тудырған адам, себебі ол "Nobody Beats the Wiz" жарнамасында "Wiz" рөлінде ойнаған. 1999 жылы Томас Харристің "Ханнибал" романында Мейсон Вергер отбасылық христиандық лагерде қайта тірілген Иисусты "Риз" деп атағандарын еске алады, себебі "Ризды ешкім жеңе алмайды". Бұл ұран Biz Markie-нің "Nobody Beats the Biz" хитінің ән шұрасына енгізілген. Biz "Wiz" сөзін "Biz" сөзімен ауыстырады. Wiz Biz Markie-ді авторлық құқықты бұзды деп сотқа берген деген қауесет тарады, бірақ бұл рас емес. Rob Base және DJ E Z Rock-тың 1988 жылғы "It Takes Two" хитінде Base өз альбомына сілтеме жасап: "Wiz-ке барып, таңдап ал / Жарамсыз болса, қайта қой" деп рэп оқиды. "Квинстер патшасы" телесериалының "Күлдір қауіп" эпизодында Даг (үйлену күніне арналған флэшбэкте) The Wiz дүкенінен CD плеерді сыйлық ретінде алғысы келгенін айтады. "Филадельфияда әрқашан күн ашық" телесериалының 12 маусымның премьерасында кейіпкерлердің бұрынғы денелеріне оралу үшін ұсынған нұсқалардың бірі – Дидің бейнежазба баптағышын жөндеу үшін The Wiz дүкеніне бару, себебі сол кезде олар The Wiz фильмін тамашалап отырған. 1997-1998 жылдары Mono Puff кейде "I Beat the Wiz" әнін орындап, топ мүшелерін таныстыратын. 2013 жылы шыққан "The Wolf of Wall Street" фильмінде жұмыссыз Джордан Белфорт Nobody Beats the Wiz дүкеніндегі тауар сатушы бос орны туралы хабарландыруды көреді және осы арқылы іштен сатушы болып жұмысқа орналасуға болатынын ойлайды, бірақ әйелі оны бұдан бас тартады. 2021 жылы New York Yankees командасының комментаторы Джон Стерлинг бірінші базалық ойыншы Энтони Риццо гол соққаннан кейін "Риззді ешкім жеңе алмайды!" деп айқайлай бастады.