Кіріспе

Хром гексакарбонил (IUPAC атауы: hexacarbonylchromium) - хром ((0)) органометалл қосылысы. Бұл гомолептикалық кешен, яғни барлық лигандтар бірдей. Бұл - жоғары бу қысымы бар, ауаға тұрақты түсті кристаллдық қатты зат.

Электрондық құрылым және біріктіру

Хром гексакарбонилінде хромның тотығу күйі нөлге тең, өйткені Cr C байланысу электрондары C атомнан келеді және окисдеу күйлерін анықтайтын гипотетикалық иондық байланыста C-ге әлі де тағайындалады. Формула 18 электрон ережесіне сәйкес келеді және кешен алты карбонил лигандтары бар сегіз қырлы геометрияны қабылдайды. D6 хром металл мен бейтарап карбонил лигандтарының байланысы Дьюар Чатт Дункансон моделімен сипатталады. Ол HOMO CO-дағы электрондарды Cr металдардың бос d орбиталдарына тартуды, ал басқа d орбиталдарынан лигандтардың pi* орбиталына кері байланысуы өзара әрекеттесуді синергиялық түрде күшейтеді. Бұл қосылысты кристаллографиялық зерттеулер бойынша сәйкесінше 1,916 және 1,171 Å-дің CrC және CO арақашықтығы анықталды. Бір жағынан, хромий гексакарбонил қосылысының электронды құрылымын (оның ішінде HOMO және LUMO), сондай-ақ оның молекулалық геометриясын есептеу үшін әртүрлі тәсілдермен үздіксіз күш-жігер жұмсалды. Соңғы зерттеулердің бірі бойынша, Cr (CO) 6 негізгі конфигурациясы (2t2g) 6 (t9u) 0 (t2u) 0 болып шығады.

Пентакарбонил туындылары

Тетрагидрофурандағы (ТГФ) ерітіндіде қыздырылған немесе УФ сәулеленген кезде, Cr (CO) 6 бір СО лигандынан айырылып Cr (CO) 5 (THF) -ға айналады. THF лиганды тез ығысады. THF кешені көбінесе жергілікті жерде пайда болады және пайдаланылады. Хром гексакарбонилдің мұздатылған ерітінділерін УФ-сәулемен сәулелендіру әр түрлі лабильді аддукттерді, соның ішінде лабильді, бірақ кейбір асыл газдармен кешенді.

Норборнадиеннің фотодимеризациясы

Норборнадиен фотохимиялық жолмен CrCO6 бар кезде димеризацияланады, басқа металл кешендері сияқты FeCO5, NiCO4 және CoCO3NO.

Фишер карбендері

Алкил және арил органолитийлік реагенттер (RLi) Cr (CO) 6 қосылғанда аниондық ацил кешендерін береді. Бұл аниондық түрлер өз кезегінде триметиллоксион тетрафторборатасы сияқты алкилдеуші агенттермен [(CH3) 3O]+[BF4]− түрінде реакцияға түседі.

Циклопентадиенил туындылары

Хром гексакарбонилін натрий циклопентадиенидімен өңдеу Na+[Cr(CO) 3(C5H5) ]− береді. Бұл тұзды тотығу циклопентадиенилхром трикарбонил димерін (C5H5) 2Cr2 (CO) 6 береді. Бұл кешен ерекше, өйткені ол монометаллдық Cr ((I) радикалмен өлшенетін тепе-теңдікте болады.

Лигандтар трансферті реакциялары

Хром трихлориді мен хром гексакарбонилін қолдану кезінде екі лигандты қос ретрансфер реакциясы туралы хабарланды. Реакцияларда калий перренот (KgReO4) хромистік реагенттермен кемітіледі және карбонилендіріледі және Rh (CO) 3 (C) 5H5 күрделі туындыларын алуға [C5H5] - лигандтық көшірілімге ұшырайды.

Қауіпсіздік

Көптеген басқа гомолептикалық металл карбонилдерімен (мысалы, никель карбонилі және темір карбонилі) ұқсас, хром гексакарбонилі уытты және канцерогенді деп саналады. Оның бу қысымы металл кешені үшін салыстырмалы түрде жоғары, 36 °C.