Кіріспе

Біріккен Корольдіктегі орта білім беру біліктілігі

Уэльстің бакалавриаты (Bagloriaeth Cymru), немесе Уэльстің Бакк – Уэльс бойынша орта мектептер мен колледждерде ұсынылатын білім беру біліктілігі. Уэльс үкіметі бұл бағдарламаның дәстүрлі оқу бағдарламаларымен салыстырғанда кеңірек тәжірибе беру арқылы білім беру және жұмысқа орналасу үшін пайдалы болатын дағдыларды дамытатынын айтады. Уэльстің Баккі жоғары (3-деңгей), Ұлттық (2-деңгей), Негізгі (1-деңгей) және Ұлттық/Негізгі деңгейде ұсынылады және академиялық және кәсіптік біліктіліктермен бірге оқытылады. Жаңа Уэльстің бакалавриаты 2015 жылдың қыркүйегінен бастап оқыту үшін енгізілді және Уэльстегі 14-19 жастағы біліктіліктерді 2012 жылғы шолу нәтижелеріне жауап ретінде әзірленді. Басты мақсаты – білім алушыларға қажетті және жұмысқа орналасуға көмектесетін дағдыларды – коммуникация, сандық сауаттылық, жоспарлау және ұйымдастыру, шығармашылық және инновация, сыншыл ойлау және мәселелерді шешу, жеке тиімділік дағдыларын дамытуға және оларды меңгергенін көрсетуге мүмкіндік беру. Жаңа Уэльстің бакалавриаты бұрынғы бакалавриаттан (алғаш рет 2007 жылы Уэльсте қолжетімді болды және соңғы рет 2016 жылы табысталды) мазмұны мен құрылымы жағынан ерекшеленеді, ең бастысы – WB-ден тәуелсіз табыстала алатын Дағдылар сертификатының міндетті болуы. WJEC – Уэльстің бакалавриатын табыстаушы ұйым.

Даму

Уэльс бакалавриат 2003 жылдың қыркүйек айында Уэльстегі 18 мектеп және колледжді қамтитын пилоттық жоба ретінде басталды. 2007 жылдың қыркүйегінде бұл біліктілік Уэльс бойынша оқу орталықтарында енгізілді. 2012 жылдың қыркүйегіне қарай 240 мектепте, колледждерде және жұмыс орындарындағы оқу орталықтарында 75 000 оқушы Уэльс бакалавриат курстарына тіркелді. Уэльс бакалавриаты Уэльстегі білім беру жүйесінің ажырамас бөлігіне айналды, барлық колледждер және мектептердің шағын ғана бөлігі бұл біліктіліктің кем дегенде бір деңгейін ұсынбайды.

Уэльсте 14-19 жастағы жастардың біліктіліктерін қайта қарау

2012 жылдың 31 мамырында жарияланған біліктіліктерді қарау туралы консультациялық құжатта, Қарау кеңесі Уэльс бакалавриатының Уэльстегі 73 000-нан астам оқушының біліміне маңызды үлес қосатынын атап өтті. Консультациялық құжатта былай делінген: «Кеңес қазіргі таңда Уэльс бакалавриатының маңыздылығы мен құндылығы бар екенін, оны одан әрі дамыту және насихаттау қажет екенін, сондай-ақ, ақыр соңында оны Уэльс бойынша 14-19 жас аралығындағы барлық оқушыларға енгізу керек деп санайды». Консультацияда «Қарауға алынған пікірлер Уэльс бакалавриатына қатысты көбінесе оң болды. Бөлімдерінде белгілі білім беру бағдарламаларын пайдалануы, сауаттылық және сандық біліктілікті де тексеріп отыратын дағдыларын дамытуы, сондай-ақ жұмыс берушілер мен университеттер бағалайтын жұмыс тәжірибесі, қоғамдық қатысу және тәуелсіз зерттеулер сияқты элементтеріне орай, оған үлкен қызығушылық танылды».

Степендеу

Біліктілікті қарау кеңесі Вельс бакалавриатының жоғары білімге түсу үшін маңыздылығын сақтау және оқушылардың әртүрлі жетістіктері тиісінше бағалануын қамтамасыз ету мақсатында оны жоғары деңгейде бағалауды ұсынды. Кеңес орта және базалық деңгейлерді бағалау мәселесі бойынша қосымша пікірлер жиналатынын мәлімдеді.

Қазіргі жетістіктер деңгейі

2012 жылдың тамызында WJEC ұйымы жариялаған мәліметтерге сәйкес, жалпы 8 259 үміткерге Advanced Diploma дипломдары табысталды, бұл 2011 жылғы 6 948 үміткерден көп, және осы біліктілік бойынша тіркелгендердің ең жоғары саны. Бұл көрсеткіш курсты аяқтағандардың 83% құрады. Сәтті үміткерлер кем дегенде екі A деңгейі немесе оған баламалы академиялық немесе кәсіби біліктіліктерге ие болды, сондай-ақ Уэльс бакалавриаттың негізгі талаптарын орындады, оның ішінде Essential Skills Wales (ESW), Key Skills (KS) және жеке даму модульдерін меңгерді. Негізгі компоненттердің барлық талаптарын орындаған 8 747 үміткердің, яғни курсты аяқтағандардың 88% Уэльс бакалавриатты жетілдірген негізгі сертификатын алды. 2012 жылы рекордтық 7 210 үміткер, немесе 73% Уэльс бакалавриаттың орта білім беру дипломын алды, ал 2011 жылы бұл көрсеткіш 67% болған. Бағдарламаны аяқтаған үміткерлердің саны 9 940-қа дейін өсті, бұл 2011 жылғы көрсеткіштен 3 937-ге, немесе 66%-ға артық. Тағы 990 үміткер Уэльс бакалавриат сертификатын алды. Foundation деңгейінде 3 521 үміткер бағдарламаны аяқтады, бұл өткен жылғы 2 858 үміткерге қарағанда 23%-ға көп. Олардың 2 236-сы, немесе 64%-ы Foundation Diploma-ға ие болды, ал өткен жылы бұл көрсеткіш 1 873-ке, немесе 66%-ға тең болған. Тағы 279 үміткер Foundation деңгейіндегі негізгі сертификатты алды.

Академиялық зерттеулер

Уэльс бакалавриаты туралы зерттеулер көбінесе оң нәтижелер көрсетті. Бат университеті ішкі бағалауды жүргізіп, Уэльс бакалавриатының дамуын бағалау бойынша бірнеше есеп дайындады. Сондай-ақ, Нотингем университеті Уэльс бакалавриаты (WBQ) біліктілігін сыртқы бағалаудың қорытынды есебін жасады. Ішкі және сыртқы бағалаулардың нәтижелері көбінесе оң болды, Уэльс бакалавриатының білім алушылардың тәжірибесін кеңейтудегі жағымды әсерін атап көрсетті. Estyn 2012 жылғы Advanced Level және 2008 жылғы мектептердегі 4-ші сатыдағы Уэльс бакалавриаты туралы есептерінде біліктіліктің әсеріне қатысты оң пікір білдірді, бірақ Уэльс бакалавриаты орталықтарындағы оқыту сапасының айырмашылықтарына қатысты бірнеше мәселелер көтерілді. 2009 жылы Nuffield Foundation 14–19 жастағы білім беру және оқытуды қарастырды, онда Уэльс бакалавриаты жоғары бағаланды. Есеп орта мектептерде бакалавриат жүйесін енгізуге шақыруды, көптеген жастардың неліктен жасөспірім шағында білім беруден және оқытудан бас тартатынын сұрауды және Англияның мектеп реформасына қатысты көзқарасы мен Уэльстегі деволюциядан кейін қолданылып келе жатқан тәсілдердің арасындағы айырмашылықты ұсынады. Ұсыныстардың бірінде «Англия Уэльстің «Оқу жолдарына» прогрессияның кеңірек және икемді көрінісін енгізуге жасаған тырыстарынан сабақ алуы керек» делінген. Бұл шолу Уэльс бакалавриатын 14–19 жастағы барлық оқушылар үшін ұйымдастырушы құрылымға айналуы үшін одан әрі дамытуды қолдайды. 2012 жылдың 1 мамырындағы «Dragon's Eye» бағдарламасында Крис Тейлор және Кардифф университетіндегі Уэльс әлеуметтік және экономикалық зерттеулер, деректер және әдістер институтының (WISERD) әріптестері жариялаған жұмыстар туралы хабарланды. Тейлордың жұмысы Уэльс бакалавриатын бітірген студенттердің үлгерімі олардың A Level балл көрсеткіштерімен толық сәйкес келмейтінін көрсетті. Мұның бір себебі – Уэльс бакалавриаты бағаланбағандықтан, оны тапсырған студенттердің білімі әртүрлі деңгейде болуы мүмкін, ал білім деңгейі университеттегі табыстың маңызды көрсеткіші болып табылады. Тейлор: «Бұл WBQ-ны бағалаудан пайда табуға болатынын көрсетеді» деді. Ол сондай-ақ: «Біздің зерттеулеріміз WBQ-ның жалпы сапасы және осы біліктіліктің университеттегі үлгерім мен нәтижелерге тигізер пайдасы туралы көңіл көтереді» деп қосты. Алайда, есептегі қорытындылар талдаудың шектеулі екенін мойындаумен толықтырылды. Тейлор: «Біз WBQ жүйелі түрде A Level-дегі A бағасынан төмен екенін айтқымыз келмейді. Шын мәнінде, WBQ-ны қабылдау және шартты ұсыныстарды анықтауға көмектесу үшін пайдаланудан бас тарту студент үшін басқа біліктілікті немесе A Level-ді алмаудың «мүмкіндік шығынын» ескермеуге болады» деді. Есеп жарияланғаннан кейін Кардифф университеті Уэльс бакалавриаты үміткерлеріне қатысты өз ұстанымын нақтылады. 2012–13 жылғы проспектте «Кардифф университеті барлық бакалавриат бағдарламаларына түсу үшін Уэльс бакалавриатының жоғары білікті дипломын қабылдайды. Егер сіз Уэльс бакалавриатының жоғары білікті дипломын алып жатсаңыз және университет сізге кез келген бағдарлама бойынша оқуға ұсыныс жасаса, ұсыныс негізгі пәндерде және қажет болған жағдайда опциялардағы белгіленген бағалар мен пәндерге негізделген болады» делінген. 2004 жылы UCAS Advanced Level 120 UCAS ұпайын беретінін растады. UCAS тарифіндегі сыйлықтарды қарау жөніндегі 2009 жылғы сарапшылар тобының есебі Уэльс бакалавриатының жоғары білікті дипломына 120 UCAS тарифтік ұпай берілетінін растады. 2018 жылы Уэльс емтиханды бақылайтын Qualifications Wales біліктіліктің негізі болып табылатын дағдылар болашақ оқу мен жұмысқа орналасу үшін өте маңызды екенін, бірақ Уэльс бакалавриаты тым күрделі және көптеген оқушылар, мұғалімдер мен ата-аналар оны түсінбейді деп мәлімдеді.

Талқылау

2002 жылы Уэльс істері институтының (IWA) алғашқы Уэльс бакалавриаты ұсынымын жасаған Колин Дженкинс пен Джон Дэвид, Уэльс бакалавриатының олардың Халықаралық бакалавриат дипломдық бағдарламасына негіделген үлгісінен ауытқуын сынға алды. Олар көңілі қалғанын білдіріп, Уэльс бакалавриатының “үлкен мүмкіндікті қалыс қалдырғанын” айтты. WBQ-ны “әлсіз, жылдам түзету”, “шын мәнінде бакалавриат емес” және “2000 жылғы оқу бағдарламасына біршама әсемдеу қосылған нәрсе” деп сипаттады. Тілдік талапты “уақытты бекер шығындау” деп атады. 2000-2007 жылдар аралығында Уэльс үкіметінің Білім, өмір бойы оқу және дағдылар министрі болған Джейн Дэвидсон бұл сынға жауап беріп, Уэльс бакалавриатының “студенттердің білім бағдарламаларын кеңейтіп, оларға дәйектілік әкелетін маңызды жаңалық” екенін мәлімдеді. Бағдарлама ерекше, заманауи және Уэльстік болғандықтарымен мақтанады. Ол “Уэльс бакалавриатын жобалау және іске асыру бойынша келісімшарт тендерлік процедура арқылы тағайындалды. Біз IWA үлгісіне негізделген ешқандай ұсыныс алмадық” деп түсіндірді. WBQ-ны ұсынып, дамытқан кезде WJEC төрағасы болған Джефф Джонс 2011 жылы WBQ-ның “ақылға сыймайтын нәрсеге ұқсағанын” бірақ WJEC-нің “ақшаға мұқтаж болғанын және Уэльстің емтихан тақтасы ретінде міндетті түрде ұсыныс беруге тиіс болғанын” айтты. Джонс WBQ-ның “негізінен А деңгейіне көптеген артық сөздер қосылғаны” екенін, сондай-ақ “Бұл 18 жастағы студенттер математика, ағылшын тілі, ғылым және тілді оқуын қажет ететін нағыз бакалавриат емес” деп қосты. “Алдымен, ‘Уэльс және әлем’ дегеннің қандай мәні бар? Расселл тобының университеттері, Англиядан төрт жұлдызды студенттерді қабылдай алатындары, оған қызығушылық танытпауына таң қалмаңыз. Мен студент болсам, оған жоламайтын едім”. Расселл тобында Ұлыбританияда екінші орында тұратын Лидс университеті Уэльс бакалавриатын қабылдамайды. Уэльстің көптеген орта мектептері 6-сынып студенттеріне A деңгейлік оқумен қатар Уэльс бакалавриатын оқуын міндеттейді, бұл студенттің білім алу тәжірибесін “толықтыратын” міндетті пән екенін айтады. Алайда, Джонс мырзаның пікірін Ұлттық мұғалімдер одағының Уэльс хатшысы Дэвид Эванс сынға алды. Ол: “Джефф Джонстың оқиғадан бірнеше жыл өткен соң осы мәлімдемелерді жасауына таң қалдым. Егер ол сол кезде осылай ойлаған болса, онда WJEC атынан Уэльс бакалавриатын басқаруға ұсыныс жасағаны үшін өзін ұялтатыны жөн. Қазіргі пікірлері қорқытуға ұқсайды” деді.