Кіріспе
Жердің цифрлық топографиялық дерекқорын құру жобасы
Шаттл радарлық топография миссиясы (SRTM) – 2009 жылы ASTER GDEM жарияланғанға дейін Жердің ең толық, жоғары ажыратымды цифрлық топографиялық дерекқорын жасау мақсатымен 56° оңтүстік ендігінен 60° солтүстік ендігіне дейінгі жаһандық масштабта цифрлық биіктік модельдерін алған халықаралық зерттеу жұмысы. SRTM – 2000 жылдың ақпан айында 11 күндік STS 99 миссиясы барысында «Space Shuttle Endeavour» ғарыш кемесінде орналасқан, арнайы модификацияланған радар жүйесінен тұрады. Радар жүйесі 1994 жылы Шаттлда қолданылған, бұрынғы Spaceborne Imaging Radar C/X band Synthetic Aperture Radar (SIR C/X SAR) жүйесіне негізделген. Топографиялық деректерді алу үшін SRTM құралы екі радар антеннасымен жабдықталды. Ағаштар және жер бедеріне жатпайтын басқа да нысандар алынып тасталған, бір доғалық секундтық деректер жиынтығы, Австралияны қамтитын, 2011 жылдың қараша айында қолжетімді болды; шикі деректер мемлекеттік пайдалану үшін ғана қолданылуы мүмкін. Әлемнің қалған бөлігі үшін тек үш доғалық секундтық (экватор бойында 90 м) деректер ғана бар. SRTM деректерінен алынған биіктік модельдері географиялық ақпараттық жүйелерде қолданылады. Оларды интернеттен тегін жүктеуге болады, ал файл форматы (.hgt) кеңінен қолдауға ие. Шаттл радарлық топография миссиясы – АҚШ Ұлттық геокеңістік барлау агенттігі (NGA), АҚШ Қорғаныс министрлігінің құрамындағы агенттік және АҚШ Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасы (NASA) бастаған халықаралық жоба. NASA 2003 жылы SRTM құралын Смитсоновтың Ұлттық әуе және ғарыш мұражайына тапсырды; контейнер, мачта және антенна қазір Вирджиния штатының Шантилли қаласындағы Стивен Ф. Удвар Хази орталығында қойылған.
Нұсқалар
USGS SRTM деректері NASA-ның SIR C құралына негізделген. Ол келесі нұсқаларда қолжетімді: 1-ші нұсқа (2003–2004) – дерлік өңделмеген деректер. 2.1 нұсқасы (~2005) – v1 нұсқасының өңделген түрі. Артефакттар жойылған, бірақ бос кеңістіктер әлі толтырылмаған. АҚШ аймағы үшін 1 доғалық секундтық деректер бар. 3-ші нұсқа (2013), сондай-ақ SRTM Plus деп белгілі, ASTER GDEM және USGS GMTED2010 деректерімен толтырылған. Бұл нұсқа 2014 жылдан бері 1 доғалық секундтық (30 метрлік) ажыратымдылықта қолжетімді. SRTM сонымен қатар неміс ғарыш агенттігі (DLR) және итальяндық ғарыш агенттігі (ASI) басқаратын X SAR құралын қамтиды. Нәтижеде алынған деректер жиынтығы әдетте SRTM/X SAR немесе қысқаша SRTMX деп аталады. Желілік ажыратымдылығы 25 метрге жоғары, бірақ көптеген олқылықтары бар. Деректер 2011 жылдың мамыр айында жарияланды. Нұсқалар мен ажыратымдылыққа қатысты терминология шатастыру тудыруы мүмкін. "SRTM1" және "SRTM3" – бұл форматтың нұсқаларын емес, 1 және 3 доғалық секундтағы ажыратымдылықты көрсетеді. Ал "SRTM4.1" – CGIAR CSI толтырған нақты бір нұсқаны білдіреді. Нұсқа нөміріне "v" әрпін қосу арқылы оларды шатастырмауға болады.
Version 1 (2003–2004) is almost the raw data. Version 2.1 (~2005) is an edited version of v1. Artifacts are removed, but voids are not yet filled. There are 1 arcsecond data over the US. Version 3 (2013), also known as SRTM Plus, is void filled with ASTER GDEM and USGS GMTED2010. This release is available in global 1 arcsecond (30 meter) resolution since 2014. The SRTM also carries the X SAR instrument operated by the German Aerospace Center (DLR) and Italian Space Agency (ASI). The resulting dataset is usually called SRTM/X SAR, or SRTMX for short. The grid resolution is high at 25 meters, but it has many gaps. The data was made public in May 2011. The terminology regarding versions and resolutions can be confusing. "SRTM1" and "SRTM3" refers to the resolutions in 1 and 3 arc seconds, not the versions of the format. On the other hand, "SRTM4.1" refers to a specific filled version by CGIAR CSI. It is recommended to add a "v" in front of the version number to disambiguate.
Деректер жоқ аймақтар
Биіктік деректері таулы және шөлді аймақтардағы деректердің жоқтығынан әсер етуде. Бұл көрсеткіш жалпы сақталған аумақтың 0,2% -дан аспайды, бірақ өте биік рельефті аймақтарда қиындықтар тудыруы мүмкін. Олар 8000 метрден жоғары барлық шыңдарға, 7000 метрден жоғары шыңдардың көп бөлігіне, көптеген Альпілік және осыған ұқсас шыңдар мен жоталарға, сондай-ақ көптеген шатқалдар мен каньондарға әсер етеді. Кейбір SRTM дерек көздері осы деректердегі бос орындарды толтырған, бірақ олардың кейбіреулері тек қоршаған деректерден интерполяция қолданған, демек, қате болуы мүмкін. Егер бос орындар үлкен болса немесе шыңдардың немесе жоталардың аумақтарын толығымен жапса, ешқандай интерполяция алгоритмі қанағаттанарлық нәтиже бермейді.
Бос орындар толтырылған SRTM дерек жиынтығы
Ғалымдар тобы бастапқы SRTM (v2.1) деректеріндегі бос кеңістіктерді толтыру үшін алгоритмдермен жұмыс істеді. Үш деректер жиынтығы толық (3 доға секундтық) ажыратымда бос кеңістіктері толтырылған SRTM деректерін ұсынады: CGIAR CSI 4-нұсқасы интерполяция қолданып, ең жақсы жаһандық жабуды қамтамасыз етеді. USGS HydroSHEDS деректер жиынтығы гидрологиялық қолданулар үшін жасалған және су ағыны мен дренаж туралы тұрақты ақпаратқа қолайлы. Қолданылған алгоритмдер мен сапалық бағалау туралы сілтемелер берілген. Джонатан де Феррантидің Viewfinder Panoramas деректерінен алынған бос кеңістіктері толтырылған SRTM деректері SRTM толық ажыратымдылығында жоғары сапалы. Деректер жергілікті топографиялық карталар мен фотосуреттерді пайдаланып толтырылған. OpenTopoMap веб-сайты осы толтыруды қолданады. АҚШ-та 1 доғалық секундтық нұсқаға жаңарту ішінара жүргізілді. 2013 жылдың қараша айында LP DAAC NASA Shuttle Radar Topography Mission (SRTM) Version 3.0 (SRTM Plus) өнімдер жинағын шығарды, онда барлық бос кеңістіктер жойылды. Бос кеңістіктер негізінен ASTER GDEM2 деректерінен, ал екіншілік ретінде USGS GMTED2010 немесе АҚШ (Аляска және Мексиканың солтүстік бөлігінен басқа) үшін USGS National Elevation Dataset (NED) деректерінен толтырылды, деп хабарланды.
The CGIAR CSI version 4 provides the best global coverage using interpolation. The USGS HydroSHEDS dataset was generated for hydrological applications and is suitable for consistent drainage and water flow information. References are provided on the algorithms used and quality assessment. The void filled SRTM data from Viewfinder Panoramas by Jonathan de Ferranti are high quality at full SRTM resolution. The data is filled using local survey maps and photographs. The OpenTopoMap website uses this fill. It has been partially updated for the 1 arcsecond release in the US. In November 2013, LP DAAC released the NASA Shuttle Radar Topography Mission (SRTM) Version 3.0 (SRTM Plus) Product collection with all voids eliminated. Voids were filled primarily from ASTER GDEM2, and secondarily from USGS GMTED2010 – or USGS National Elevation Dataset (NED) for the United States (except Alaska) and northernmost Mexico according to the announcement.
Жоғары ажыратылуы бар әлемдік нұсқа
1 доғалық секундтық әлемдік цифрлық биіктік моделі (30 метр) АҚШ Геологиялық қызметінің веб-сайтынан қолжетімді. Сол жылдың соңына дейін 1 доғалық секундтық әлемдік цифрлық биіктік моделі (30 метр) жарияланды. Бұл деректер жиынтығы 54° оңтүстік ендіктен 60° солтүстік ендікке дейінгі әлемнің көп бөлігін қамтиды, бірақ Таяу Шығыс және Солтүстік Африка аймақтарын қоспағанда. Таяу Шығыстың қамтуы жетіспейтін бөлігі 2015 жылдың тамызында толықтырылды.
Пайдаланушылар
2011 жылдың маусым айының басында SRTM топографиялық деректер жиынтығының 750 000 тіркелген пайдаланушысы болды. 221 елден пайдаланушылар сайтқа қол жеткізді.