Кіріспе

Американдық суретші Уолтер Фрэнсис Кун (27 қазан 1877 – 13 шілде 1949) – американдық суретші және 1913 жылғы танымал Armory Show көрмесін ұйымдастырушылардың бірі. Бұл көрме Американы еуропалық модернизммен кеңінен таныстырған алғашқы ірі шара болды.

Өмірбаян

Кун 1877 жылы Нью-Йорк қаласында дүниеге келген. Бруклиндегі Red Hook доктеріне жақын, жұмысшы отбасында өскен ол жастық шағында су жағасындағы түрлі-түрлі оқиғалармен танысқан. Сурет салуды ұнатса да, оның өмірінде өнер саласында мансапты білдіретін ештеңе болмаған. Кунның алғашқы жұмыстары велосипед жөндеу шеберханасының иесі және кәсіби велосипедші болып жұмыс істеу болды. Он бес жасында Уолтер Кун алғашқы суреттерін журналға сатқан және атына “Уолт” деп қол қоя бастады. 1893 жылы ол ресми білім алудың өзіне пайдалы боларын шешіп, Бруклин политехникалық институтындағы өнер сабақтарына қабылданды. 1899 жылы Кун қалтасында алпыс доллармен Калифорнияға аттанды. Сан-Францискоға келгеннен кейін ол WASP Magazine журналының иллюстраторы болды. Осы кезде ол өсіп, ақырында суретші ретінде өмір сүргісі келсе, өзін ескі шеберлермен және Еуропаның заманауи суретшілерімен таныстыру керек деп ойлады. 1901 жылы жиырма төрт жасында Кун Парижге кетті. Мұнда ол Мюнхендегі Корольдік академияға өтуге дейін Académie Colarossi-де қысқа уақыт өнерді оқыды. Баварияның астанасына келген соң, ол Барбизон мектебінің мүшесі Генрих фон Цюгельдің басшылығында оқыды. Голландияға эскиздер жасау үшін саяхаттап, Венеция музейлерін аралады. Шетелде екі жыл тұрған кезінде Кун импрессионистер мен постымпрессионистердің туындыларын алғаш рет көрді. 1903 жылы Нью-Йоркке оралып, жергілікті журналдарда иллюстратор болып жұмыс істеді. 1905 жылы ол Сальмагунди клубында өзінің алғашқы көрмесін өткізді, соның арқасында ол карикатурист және суретші ретінде танылды. Сол жылы ол "Life" журналына алғашқы суреттерін салды. 1909-1910 жылдары оның "Whisk" комиксі Нью-Йорк әлемінде екі жылға жуық жарық көрді. Ол достарының арасында Гас Магер және Поп Харт сияқты көптеген карикатуристер мен иллюстраторларды санады. Ол сондай-ақ мәтіндік комикс жазды: Whisk (1909-1911). Нью-Йорк өнер мектебі 1908 жылдың жазында Нью-Джерси штатының Форт-Ли қаласына көшкенде, Кун оқытушылар қатарына қосылды. Алайда, ол мектептегі тәжірибесін ұнатпады, сондықтан оқу жылының соңында Нью-Йоркке оралды. Сол жерде ол Вера Спиерге үйленді. Көп ұзамай қызы Бренда Кун дүниеге келді. Осы кезде американдық өнер тарихында маңызды рөл атқарған суретші Артур Боуэн Дэвиспен жақын достық қарым-қатынас орнады. 1909 жылы Кун Нью-Йоркте өзінің алғашқы жеке көрмесін өткізді. Келесі жылдары ол Америка суретшілер мен мүсіншілер қауымдастығын құруға қатысты, бұл ұйым ақырында Армори шоуына жауапты болды. Кун атқарушы хатшы болып қызмет етті және еуропалық суретшілерді табу үшін өкілдік алды. Ол, Дэвис және суретші Уолтер Пач 1912 жылы Нью-Йорк көрермендеріне жаңа өнердің ең жақсы және батыл үлгілерін таныстыру үшін Еуропаға қарбалас саяхат жасады. Ол Кёльндегі Батыс Германия өнер сүйерлері федерациясының халықаралық көрмесіне барды және 1913 жылғы Армори шоуын ұйымдастыруға шабыттанды, онда еуропалық және американдық модернистік өнер көрсетілді, нәтижесінде тарихи дау-дамайлар мен ұзаққа созылған жеңіс туды. Ақылды және сенсациялық жарнама, ауыздан-ауызға таралатын стратегиялық ақпаратпен бірігіп, 200 000-нан астам адам қатысып, 44 000 доллардан астам сатуды құрады, бұл кез келген адамның күткенінен әлдеқайда асып түседі. Нью-Йоркте өткен Армори шоудан кейін Чикаго мен Бостонда кеңінен танылды. "Кунның жарнамаға деген таланты бар еді", - деп атап өтті өнер сыншысы Роберт Хьюз. Бұл бұрын-соңды болмаған көрме американдықтардың заманауи өнерге ықыласты бола алатынын және оған үлкен әлеуетті нарық бар екенін көрсетті; Кун трансформациялық мәдени оқиғада маңызды рөл атқарды. Армори шоудан кейін Кун заңгер және коллекционер Джон Куинннің өнер кеңесшісі болып қызмет етті және оның бірегей заманауи өнер коллекциясын құруға көмектесті, өкінішке орай, 1924 жылы Куинн қайтыс болған кезде таратылды және сатылды. Ол сондай-ақ Уитни студиясы клубында көрме өткізді және Уитни американдық өнер мұражайында жоғары бағаланған суретші болды. 1910-шы жылдардағы Кунның шығармашылығы көбінесе өзінің өнеріне ықпал еткен еуропалық суретшілердің ықпалын көрсетті. Мысалы, "Поло алаңы" (1914) - Рауль Дюфидің күшті эхосы. Басқа сыншылар Андре Деран мен неміс экспрессионистеріне жақын екенін атап өтті. Онжылдықтың аяғына қарай Кунның суреттері қайтадан дәстүрлі түрде бейнеленіп кетті, бірақ ол ешқашан академиялық реалисттік тәсілмен жұмыс істемеді; оның портреттері мен натюрморттары кең суретшілік әсерлерден, күшті түстерден және қалың текстуралардан тұрады. Бөре...

Жұмыс

Уолт Кун бүгінде Армори шоуын жоспарлаудағы маңызды рөлімен ең көп еске түсіріледі. Иронияға орай, 1913 жылы модернизм қозғалысының алдың қатарында болған және жаңа өнердің жақтаушысы ретінде танылған адам, бейнелеу өнеріне берілгендігі үшін болашақ өнер тарихшылары оны консервативті суретші деп атады. Дегенмен, ол американдық өнер тарихында шебер карикатурист, суретші, гравюрашы, мүсінші және кескінші ретінде танымал. Ол көптеген ерте туындыларын жойғанмен, бүгінге дейін сақталған жұмыстары күшті және Американың ірі өнер коллекцияларының құрамына кіреді. Оның цирк және водевиль әртістерінің портреттері – 20 ғасыр американдық өнеріндегі ең есте қаларлық, сенімді түрде сомдалған туындылардың бірі. Олар француз шеберлерінің ғасырлар бұрын салған commedia dell'arte актерлерінің портреттерімен ұқсас. Хиршхорн мұражайының коллекциясындағы «Трагикалық комедияшылар» (1916) және Ұлттық өнер галереясының коллекциясындағы «Ақ клоун» (1929) – терең, назар аударатын бейнелер және оның ең құрметті картиналарының қатарында. Оның басқа туындылары Бруклин мұражайында, Заманауи өнер мұражайында, Смитсоновский американдық өнер мұражайында, Смарт өнер мұражайында, Кристалл көпірлер мұражайында, Джослин өнер мұражайында, Мичиган университетінің өнер мұражайында, Вирджиния көркем өнер мұражайында, Бирмингем өнер мұражайында, Мемфис Брукс өнер мұражайында, МакНей өнер мұражайында, Детройт өнер институтында, Филадельфия өнер мұражайында, Огунквит американдық өнер мұражайында, Пенсильвания көркем өнер мұражайында, Амон Картер американдық өнер мұражайында, Сент-Луис өнер мұражайында, Крайслер өнер мұражайында, Фрай өнер мұражайында, Курриер өнер мұражайында, Сан-Франциско көркем өнер мұражайларында, Метрополитен өнер мұражайында, Даллас өнер мұражайында және Нельсон Аткинс өнер мұражайында сақталады.