Кіріспе
15 тамызда мерекеленетін мемлекеттік мереке. Тәуелсіздік күні Үндістанда жыл сайын 15 тамызда Ұлыбританиядан тәуелсіздік алған күнді еске алу үшін мемлекеттік мереке ретінде аталып өтіледі. 1947 жылғы 15 тамыздағы Үндістан тәуелсіздік актісінің ережелері күшіне енген күні – Үндістан Конституциялық Ассамблеясына заң шығару құқығын беру күні. Үндістан король Георг VI-ны мемлекет басшысы ретінде 1950 жылғы 26 қаңтарда (Үндістан Республикасы күні ретінде аталады) Үндістан Конституциясы күшіне енгенге дейін сақтап тұрды, сол кезде «Үндістан доминионы» атауы алынып, егеменді құқықтық акті – Үндістан Конституциясы қабылданып, республикаға айналды. Үндістан тәуелсіздік қозғалысының нәтижесінде тәуелсіздікке қол жеткізді, бұл қозғалыс көбінесе зорлықсыз қарсылық және Махатма Ганди басшылығындағы Үндістан Ұлттық Конгресі ұстанған азаматтық мойынсұнбаушылықпен еректелді. Ганди бұл құндылықтарды Рам Сингх Кука басқарған Үндістандағы алғашқы қозғалыстардың бірінен қабылдады (Шахид Бхагат Сингхтің хаттарының бірінде Гуру Рам Сингхтің «Дада Гуру» екені айтылған). Тәуелсіздік Үндістанның бөлінуімен бірге келді, нәтижесінде Британдық Үндістан Үндістан және Пәкістан доминиондарына бөлінді. Бөліну кезінде зорлық-зомбылық, жаппай құрбандықтар және діни қақтығыстар салдарынан шамамен 15 миллион адам қоныс аударды. 1947 жылғы 15 тамызда Үндістанның тұңғыш премьер-министрі Джавахарлал Неру Делидегі Қызыл қамалдың Лахори қақпасының үстінде Үндістанның ұлттық туын көтерді. Содан бері әр Тәуелсіздік күнінде премьер-министр міндетті түрде ту көтеріп, елге сөз сөйлейді. Бұл шараның барлығы Үндістанның ұлттық телеарнасы «Дордаршан» арқылы көрсетіледі және әдетте Устад Бисмилла Ханның шехнай музыкасымен басталады. Тәуелсіздік күні бүкіл Үндістанда ту көтеру рәсімдері, шерулер мен мәдени іс-шаралармен аталып өтіледі. Бұл – ұлттық мереке.
Independence Day is celebrated annually on 15 August as a public holiday in India commemorating the nation's independence from the United Kingdom on 15 August 1947, the day when the provisions of the Indian Independence Act, which transferred legislative sovereignty to the Indian Constituent Assembly, came into effect. India retained King George VI as head of state until its transition to a republic, when the Constitution of India came into effect on 26 January 1950 (celebrated as Indian Republic Day) and replaced the dominion prefix, Dominion of India, with the enactment of the sovereign law Constitution of India. India attained independence following the independence movement noted for largely non violent resistance and civil disobedience led by Indian National Congress under the leadership of Mahatma Gandhi who adopted these values from one of the early movements in India led by Ram Singh Kuka (quoted in one of the letters by Shaheed Bhagat Singh referring Guru Ram Singh as his Dada Guru). Independence coincided with the partition of India, in which British India was divided into the Dominions of India and Pakistan; the partition was accompanied by violent riots and mass casualties, and the displacement of nearly 15 million people due to religious violence. On 15 August 1947, the first Prime Minister of India, Jawaharlal Nehru raised the Indian national flag above the Lahori Gate of the Red Fort in Delhi. On each subsequent Independence Day, the incumbent Prime Minister customarily raises the flag and gives an address to the nation. The entire event is broadcast by Doordarshan, India's national broadcaster, and usually begins with the shehnai music of Ustad Bismillah Khan. Independence Day is observed throughout India with flag hoisting ceremonies, parades and cultural events. It is a national holiday.
Тарих
Еуропалық саудагерлер 17 ғасырдың соңына қарай Үндістан субконтинентінде бекіністер құрды. Шығыс Үндістан компаниясы зор әскери күшімен жергілікті патшалықтарды жаулап алып, 18 ғасырға қарай үстем күшке айналды. 1857 жылғы Үндістан көтерілісінен кейін, 1858 жылғы Үндістан үкіметі заңы Британдық тәжді Үндістанды тікелей басқаруға алып келді. Одан кейінгі онжылдықтарда Үндістанның барлық аймақтарында азаматтық қоғам біртіндеп қалыптасты, оның ең маңыздысы 1885 жылы құрылған Үнді ұлттық конгресс партиясы болды. 1930 жылдары реформалар британдықтар тарапынан кезең-кезеңімен заңдастырылды; Конгресс осы сайлауларда жеңіске жетті, ал 1930 жылы 26 қаңтар Тәуелсіздік күні деп жарияланды. Мұндай Тәуелсіздік күнін тойлаудың мақсаты – үндістандықтардың арасында ұлттық сезімді ояту және британ үкіметін тәуелсіздік беру туралы мәселені қарастыруға мәжбүр ету болды. Конгресс 1930 жылдан 1946 жылға дейін 26 қаңтарды Тәуелсіздік күні ретінде сақтап келді. Мерекелік шараларға қатысушылардың «тәуелсіздікке берілген ант» қабылдаған жиналыстары кірді. Ганди бұл күнді жиналыстардан бөлек, «құрылыс жұмыстарында өткізуді, мысалы, иіру, «талусыздарға» қызмет ету, индустар мен мұсылмандарды біріктіру, тыйым салу жұмыстарын жүргізу немесе тіпті осылардың бәрін бірге жасауды» көздеген. 1947 жылы нағыз тәуелсіздік алғаннан кейін, 1950 жылдың 26 қаңтарында Үндістан Конституциясы күшіне енді; содан бері 26 қаңтар Республика күні ретінде тойланады.
Тез арада
1946 жылы Ұлыбританиядағы Лейбористік үкімет, жақында аяқталған Екінші дүниежүзілік соғыс оның қазынасын толықтай сарқып қалдырғаннан кейін, Үндістандағы наразылық күшейгеніне байланысты, ел ішіндегі мандатының, халықаралық қолдауының және жергілікті күштердің сенімділігінің жоқ екенін түсінді. 1947 жылдың 20 ақпанында премьер-министр Клемент Атли британ үкіметінің 1948 жылдың маусым айына дейін Британдық Үндістанға толық тәуелсіздік беруге ниеттенгенін жариялады. Жаңа вице-король лорд Маунтбеттен билікті беру мерзімін жылдамдатты, себебі Конгресс пен Мұсылман лигасы арасындағы үнемігі дау-жанжал уақытша үкіметтің құлауына әкелуі мүмкін деп санады. Ол билікті беру күні ретінде 15 тамызды – Екінші дүниежүзілік соғыста Жапонияның капитуляциясының екінші жылдығын таңдады. Акт 1947 жылдың 18 шілдесінде патшаның бекітуін алды.
Бөлу және тәуелсіздік
Тәуелсіздік алған айларда миллиондаған мұсылман, сикх және индус босқындары жаңа шекараларды аралап өтті. Пәнджабта, сикх аймағын екіге бөлген шекараларда зор қантөгіс болды; Бенгалия мен Бихарда Махатма Гандидің ықпалы қақтығыстарды басып, зорлық-зомбылық азайды. Барлығында, жаңа шекараның екі жағында 250 000-нан 1 000 000-ға дейін адам қайтыс болды. Ел бүкіл Тәуелсіздік күнін тойлап жатқанда, Ганди Калькуттада қалды, қақтығысты тоқтатуға тырысты. 1947 жылдың 14 тамызында, Пәкістанның тәуелсіздік күнінде, Пәкістан доминионы құрылды; Мұхаммед Әли Жинна Карачиде алғашқы генерал-губернатор болып ант берді. 14 тамызда сағат 23:00-де Нью-Делидегі Конституция залында Индияның Конституциялық Ассамблеясы бесінші сессиясын өткізді. Отырысқа президент Раджендра Прасад төрағалық етті. Осы сессияда Джавахарлал Неру «Тағдырмен кездесу» деген сөз сөйлеп, Индияның тәуелсіздігін жариялады. Көп жыл бұрын біз тағдырмен кездесуге уәде бергенбіз, енді уәдемізді толыққанды орындамасақ та, айтарлықтай орындауға уақыт келді. Түн ортасында, әлем ұйықтағанда, Үндістан өмірге және бостандыққа оянады. Тарихта сирек кездесетін сәт келеді, ескіден жаңаға қадам басамыз, бір дәуір аяқталады және ұзақ уақыт бойы басылған ұлттың жаны тіл табады. Осы салтанатты сәтте, біз Үндістанға және оның халқына қызмет етуге, сондай-ақ адамзаттың үлкен мақсатына адал болуге ант етейік. Ассамблея мүшелері елге қызмет етуге ресми түрде ант берді. Үндістан әйелдерін білдіретін топ жиналғандарға ұлттық туды табыс етті. Үндістан доминионы тәуелсіз елге айналды, Нью-Делиде ресми шаралар өтті. Неру алғашқы премьер-министр болып тағайындалды, ал вице-король лорд Маунтбеттен бірінші генерал-губернатор болып қалды. Гандидің есімі мерекеге қатысушылар тарапынан айтылды, бірақ Гандидің өзі ресми шараларға қатыспады. Оның орнына ол 24 сағаттық ораза ұстады, осы күні Калькуттада көпшілік алдында сөйлеп, индустар мен мұсылмандар арасындағы бейбітшілікті қадағалауға шақырды. 1973 жылға дейін штат губернаторы штат астанасында ұлттық туды көтерген. 1974 жылдың ақпанында Тамил Надудың бас министрі М. Карунанидхи сол кездегі премьер-министр Индира Гандиге бас министрлерге, премьер-министр сияқты, Тәуелсіздік күнінде ұлттық туды көтеруге рұқсат беру мәселесін көтерді. 1974 жылдан бастап штат бас министрлеріне Тәуелсіздік күнінде ұлттық туды көтеруге рұқсат берілді. Елдегі мемлекеттік және мемлекеттік емес мекемелерде ту көтеру рәсімдері мен мәдени шаралар өтіп жатыр. Мектептер мен колледждерде ту көтеру рәсімдері мен түрлі мәдени шаралар ұйымдастырылады. Мемлекеттік және мемлекеттік емес мекемелер өз ғимараттарын қағазбен, шарлармен безендіреді, қабырғаларына бостандық күрескерлерінің суреттерін іледі, ал ірі мемлекеттік ғимараттар көбінесе шамдармен әшекейленеді. Дели мен басқа да қалаларда желкен қағу мерекеге қосылады. Елге деген адалдықты білдіру үшін түрлі өлшемдегі ұлттық тулар кеңінен қолданылады. Азаматтар киімдерін, білезіктерін, көліктерін, үй жиһаздарын үш түстің көшірмелерімен безендіреді. Үндістан диаспорасы әлемде парадтар мен салтанаттармен Тәуелсіздік күнін тойлайды, әсіресе үндістердің көп шоғырланған аймақтарында. Кейбір жерлерде, мысалы, Нью-Йорк және АҚШ-тың басқа қалаларында 15 тамыз диаспора мен жергілікті тұрғындар арасында «Үндістан күні» болып саналады. Салтанаттар «Үндістан күнін» 15 тамызда немесе оған жақын демалыс күнінде тойлайды.
Қара күн
Кашмир аңғарының барлық халқы 1980-жылдардың аяғынан бері Үндістанның тәуелсіздік күнін "қара күн" ретінде тойлайды. Жалпы ереуіл жарияланып, азаматтық комендант сағаты енгізіледі және Үндістан туы салтанатты түрде өртеледі. Көптеген дүкендер жабылады, көлік қозғалысы азаяды. Үндістан басқаруындағы Кашмирдегі ғимараттардың барлығына қара тулар тігіледі. Мұның мақсаты – халықаралық қауымдастыққа Үндістан күш қолданып, кашмирліктердің өз ұлттық тағдырын өздері шешуге құқығын тартып алғанын жеткізу.
Қауіпсіздікке қауіп
Тәуелсіздік алғаннан кейін үш жыл өткенде-ақ Нага Ұлттық Кеңесі Үндістанның солтүстік-шығысында Тәуелсіздік күніне бойкот жариялауға шақырды. Бұл аймақтағы сепаратистік наразылықтар 1980-ші жылдары күшейді; Ассам Біріккен Азаттық Майданы және Бодоланд Ұлттық Демократиялық Майданы сияқты көтерілісшіл ұйымдардың бойкот шақырулары мен террористік шабуылдары мерекелерді бұзды. 1980-ші жылдардың соңында Джамму және Кашмирде көтеріліс күшейгенімен, сепаратистік наразылық білдірушілер онда Тәуелсіздік күніне банд (халықтық наразылықтар), қара туларды қолдану және туларды өртеу арқылы бойкот ұйымдастырды. Лашкар-е-Тайба, Хизбул-Муджахидин және Джайш-е-Мохаммед сияқты террористік топтар Тәуелсіздік күні қарсаңында қорқытулар жасады және шабуылдар ұйымдастырды. Көтерілісшіл маоист ұйымдары да бұл мерекені бойкоттауды жақтады. Террористік шабуылдар қаупін күтіп, әсіресе жауынгерлерден, қауіпсіздік шаралары күшейтілді, әсіресе Дели және Мумбай сияқты ірі қалаларда, сондай-ақ Джамму және Кашмир сияқты қиын жағдайға тап болған штаттарда. Қызыл Форт маңындағы әуе кеңістігі әуе шабуылдарын болдырмау үшін ұшуға тыйым салынған аймақ деп жарияланды және басқа қалаларға қосымша полиция күштері орналастырылды. Индира Гандиге жасалған қастандықтан кейін премьер-министрлер өз сөздерін оқтан қорғалған шыны панельдің артында жеткізіп келді. 2014 жылы Нарендра Моди премьер-министр болып сайланғаннан кейін ол бұл дәстүрді тоқтатты. Дегенмен, Модидің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қосымша қатаң шаралар қабылданды.
Танымал мәдениетте
Тәуелсіздік күні мен Республика күнінде телеарналар мен радиода аймақтық тілдерде патриоттық әндер таратлады. Олар ту көтеру және салтанатты шаралар кезінде де ойнатылады. Y ұрпағының өкілдері мерекелерде ұлтшылдықты халық мәдениетімен үйлестіреді. Мұндай үйлесім үш түске боялған киімдер мен тағамдар, сондай-ақ Үндістанның әртүрлі мәдени дәстүрлерін көрсететін киімдер арқылы көрінеді. Дүкендер көбінесе Тәуелсіздік күніне арналған жеңілдіктер ұсынады. Кейбір жаңалықтар коммерциялықтануды сынға алды. 15 тамызда Үндістан почтасы тәуелсіздік күресінің басшыларын, ұлтшылдық және қорғаныс тақырыбындағы ескерткіш маркаларды шығарады. Тәуелсіздік және бөлініс әдеби және өзге де көркем туындыларға шабыт берді. Мұндай туындылардың көпшілігі бөліністің адамзатқа келтірген ауыртпалығын сипаттайды, мереке олардың баяндамаларының шағын бөлігін ғана құрайды. Букер сыйлығының және «Букерлердің Букері» жүлдесінің иегері Салман Рушдидің «Түн ортасындағы балалар» (1980) романы 1947 жылдың 14-15 тамызында түн ортасында туған, керемет қабілеттері бар балалар туралы айтады, бөлініс жағдайларын және оның салдарларын баяндайды. Интернетте Google 2003 жылдан бері Үндістанның Тәуелсіздік күніне арналған арнайы doodle-ды өз бас бетінде жариялап келеді.