Кіріспе

Ege Bamyası (әліпбиі. "Aegean okra") – 1972 жылы United Artists компаниясы шығарған, неміс krautrock тобы Can-ның үшінші студиялық альбомы. Альбомда "Spoon" синглі бар, ол "Das Messer" неміс телехикаясының музыкалық тақырыбы ретінде пайдаланылғандықтан Германиядағы Топ-10-ға енді. Синглдің сәттілігі Can тобына Вейлерсвисттегі жақсырақ студияға көшуге мүмкіндік берді, онда олар альбомның қалған бөлігін жазды. Ege Bamyası альбомы шыққаннан бері көптеген сыншылардың мақтауына ие болды және көптеген музыканттар оны өз шығармаларына әсер еткен туынды деп атады, соның ішінде альбомнан әндердің кавер-нұсқаларын орындағандар да бар. 1997 жылғы Sacrilege альбомына әртүрлі артистердің бірнеше тректің ремикс нұсқалары енгізілді. 2004 жылы ол гибридті SACD форматында қайта жаңартылып, қайта шығарылды.

Өндіріс және шығару

Олардың хит-синглының коммерциялық табысымен – "Spoon" (неміс хит-парадтарында 6-шы орынға жетіп, 300 000 дана сатылды) – Can Кельн қаласына жақын Вайлерсвист қаласында бұрынғы кинотеатрды жалдауға мүмкіндік алды. Оны олар жартылай жұмыс істейтін, жартылай тұрғын үй ретінде пайдаланды және "Ішкі кеңістік" деп атады. Дегенмен, гитарист Майкл Кароли сеанстардың "кеңпейілді Ирмин Шмидт пен вокалист Дамо Судзукидің күн-түнсіз шахмат ойнауынан бұзылғанын" және "жазуды аяқтау шарбақты процесске айналып, кейбір тректерді тікелей эфирде жазуға тура келді, ал материалдың жетіспеушілігін толықтыру үшін 'Spoon' синглы қосылды" деп еске алды. Альбом 1972 жылы "United Artists" компаниясы арқылы шығарылды. 2004 жылдың қыркүйегінде альбом, Can дискографиясының көп бөлігімен бірге, қайта жаңартылып, гибридті SACD форматында қайта шығарылды. Қайта шығарылған нұсқаға Дэвид Стаббстің альбом туралы пікірлері бар буклет, сондай-ақ бұрын жарияланбаған топтың суреттері енгізілді. "Spoon" әнінің табысы мен осы альбомның сатылымы Can-ды кең аудиторияға жету үшін тегін концерт ұйымдастыруға шабыс дауылды. "Can Free Concert" концертін 1972 жылдың 3 ақпанында Кёльн спорт залында режиссер Питер Пригогда үшін Мартин Шефер, Робби Мюллер және Эгон Манн түсірді, ол Can DVD-сіне қосылды. 2006 жылы Uncut журналында Дэвид Стаббспен сұхбаттасқанда Ирмин Шмидт: "Көптеген адамдар Can-ның барлығын монтаждау арқылы жасалғанын ойлайды, бірақ 'Soup' үшін ешқандай монтаж болған жоқ. Біз альбомның тым қысқа екенін анықтадық, ертеңгі таңға дейін 10 минут музыка қажет болды, сондықтан біз оны түнгі уақытта жаздық, ойнадық және жазбаға түсірдік. Монтаждауға болмайды!" деді. Цукай қосты: "Біз 'Ege Bamyasi' альбомын бұрын кинотеатр болған жаңа студияда жаздық. Бұл жаңа орта дыбысқа әсер етті. Барабандар бұрынғыдай қатты да, кедір-бұдыр да емес, вокал мен аспаптар бөлек жазылды. 'Vitamin C' Сэмюэл Фуллердің 'Бетховен көшесіндегі өлген көгершін' фильмінің тітулік әні болды. Көбінесе осылай болар еді. Біз музыка жасадық, содан кейін оған қолданудың жолын таптық. 'Soup' – менің сүйікті трегім."

Ықпал

Әртүрлі суретшілер Эге Бамиясының оларға әсер еткенін айтады. Pavement тобының мүшесі Стивен Малкмус: «Шамамен үш жыл бойы ұйықтамас бұрын әр түні Can тобының «Эге Бамиясы» альбомын тыңдадым» деген. Sonic Youth тобының мүшесі Тёрстон Мур еске алады: «Мен «Эге Бамиясын» Woolworth дүкеніндегі 49 центтік сөреде таптым. «Can» тобы туралы ештеңе жазылмаған, олар туралы ештеңе білмедім, тек қана мұқабасындағы бамия суреті ғана ерекше көрінді. Соңында сол пластинканы алып, толығымен тоздырып жібердім. Бұл өте тартымды болды. Олардың ойнауы рок-н-ролдан гөрі басқаша әлемде ойнағандай сезілді. Ол кезде естігенімнен мүлдем ерекше еді». Portishead тобының Джефф Барроу «The Quietus» журналының «Bakers Dozen» сериясында «Эге Бамиясын» олардың ең сүйікті 13 альбомының бірі деп таңдады. Spoon тобы өз атын осы альбомдағы аттас тректен алды және оларды маңызды ықпал етуші деп атайды.

Қаптамалар мен үлгілер

Еге Бамиясының әндері әртүрлі әртістермен қайта орындалды. "I'm So Green" әнін Бек орындап, Dust Brothers өндірген Can тобына арналған жоспарланған құрмет альбомына ұсынды. Канье Уэст Graduation альбомындағы "Drunk and Hot Girls" әні үшін "Sing Swan Song" әнінен үлгі алды, ал әннің көптеген мәтіні Дамо Судзукидің вокалынан алынған. "Sacrilege" альбомына бірнеше Еге Бамиясы әндерінің ремикс нұсқалары енгізілді. Kleptones тобы "Vitamin C" әнін "Hectic City 7 – May Daze" миксіне қосты. Альбомның 40 жылдығына арналған шара ретінде Стивен Малкмус 2012 жылдың 1 желтоқсанында Германияның Кёльн қаласындағы WEEK END фестивалінде оны толығымен орындады. Бұл орындаудың жазбасы 2013 жылы Record Store Day күні шектеулі таралыммен концерттік альбом ретінде жарық көрді.

Танымал мәдениетте

"С витамині" Педро Альмодовардың "Сынған құшақтар" фильмінде де, Пол Томас Андерсонның Томас Пинчонның "Тәуелді жамандық" романы бойынша түсірілген фильмінде де естіледі. Ол сондай-ақ 2016 жылғы Netflix сериалы "The Get Down" мен "Preacher" эпизодында Дизи Киплинг кейіпкерінің тақырыбы ретінде маңызды орын алады. "Das Messer" әнінен өзге, "Spoon" әні "Morvern Callar" саундтрегінде де кездеседі, ал "I'm So Green" әні "Spaceship Earth" деректі фильмінде қолданылған. "JoJo's Bizarre Adventure" мангасының 8-бөлімі "Jojolion"-да Дамо Тамаки есімді кейіпкердің "С витамині" деп аталатын стенді бар, ол альбомдағы әнге сілтеме жасайды. Дамоның есімі өз кезегінде Can тобының жетекші әншісі Дамо Судзукиге сілтеме жасайды.